theologieCompendium
ſtatum accipiat: ⁊ ẜm hoc dicitur innouari mundus: hoīe reſurgentie ẜm illud Apo. 21 Uidi celūnouū ⁊ terrā nouaꝫ: ⁊ yſa. 65. Ecce ego creo celosnouos ⁊ terram nouam. ¶ Que creature innouabuntur ⁊ que manebunt. A. CLXX.Onſiderandū tn̄ eſt ꝙ diuerſa genera creaturarum corꝑaliū ẜm diuerſam rōnemCad hoīem ordinātur. Manifeſtū eſt .n. ꝙplāte ⁊ aīalia deſeruiūt hoī in auxiliū infirmitatiſip̄ius: dū ex eis hꝫ victū: ⁊ veſtitū: ⁊ vehiculū: ethmōi: ꝗbus īfirmitas humana ſuſtentat̉. In ſtatutn̄ vltīo ꝑ reſurrectionē tollet̉ ab hoīe oīs infirmitas talis. Neqꝫ .n. īdigebūt vlterius hoīes cibisad veſcēduꝫ cū ſint incorruptibiles: vt ſupra oſtēſum ē: neqꝫ veſtimētis ad operiēduꝫ: vtpote quiclaritatē glorie veſtiētur: neqꝫ aīalibus ad vehiculuꝫ ꝗbus agilitas aderit: neqꝫ aliꝗbꝰ remedijsad ſanitatē ꝯſeruandā vtpote qui īpaſſibiles erūtIgit̉ hmōi corporeas creaturas .ſ. plātas ⁊ aīalia⁊ alia hmōi corꝑa mixta: ꝯueniēs eſt in ſtatu vltīeꝯſumationis nō remanere. Quattuor v̓o elementa .ſ. ignis: aer: ⁊ aqua: ⁊ terra: ordinātur ad hoīeꝫnō ſolū qͣꝫtum ad vſum corꝑalis vite: ſꝫ etiā qͣꝫtuad ꝯſtitutionē corꝑis eius. Nam corpꝰ humanuꝫex elementis ꝯſtitutū ē. Sic igit̉ eēntialē ordineꝫhn̄t elemēta ad corpꝰ humanu. vn̄ hoīe ꝯferuatoin corꝑe ⁊ aīa: ꝯueniēs eſt: vt etiā elemēta remaneant: ſꝫ in meliorē diſpōnem mutata. Corporav̓o celeſtia qͣꝫtum ad ſui ſb̓am: neqꝫ in vſu corruptibilis vite ab hoīe aſſumunt̉: neqꝫ corꝑis hūani ſb̓am intrāt: deſeruiūt tn̄ hoī inqͣꝫtum ex eoruꝫſpē ⁊ magnitudine excellētiaꝫ ſui creatoris demōſtrāt. Un̄ frequēter in ſcripturis hō mouet̉ ad cōſiderandū celeſtia corꝑa: vt ex eis adducat̉ in reuerentiā diuinā: vt pꝫ yſa. 40. vbi dr̄. Leuate inexcelſum oculos veſtros: ⁊ videte ꝗſcreauit hec⁊ qͣꝫuis in ſtatu ꝑfectionis illiꝰ: hō ex creaturis ſēſibilibꝰ in dei noticiā nō adducat̉ cū deū videat īſeip̄o: tn̄ delectabile ē ⁊ iocūdum etiā cognoſcēticām: ꝯſiderare qualit̓ eius ſil̓ itudo reſplēdeat ineffectu. Un̄ ⁊ ſanctꝭ cedet ad gaudiū ꝯſiderare refulgentiā diuine bonitatꝭ in corꝑibuſ: ⁊ p̄cipue ī celeſtibus q̄ alijs p̄eminere vident̉. Habēt etiā corpora celeſtia eēntialē quodāmodo ordinē ad corpus humanū ẜm rōnem cāe agentꝭ: ſicut elementa rōneꝫ cāe maͣlis: homo .n. generat hoīem ⁊ ſorUn̄ ⁊ hac rōne ꝯuenit etiā corꝑa celeſtia remane̓.Non ſolū aūt ex ꝯꝑatione ad hoīem: ſꝫ etiā ex predictis corporeaꝝ creaturaꝝ naturis idē apparetQuod .n. ẜꝫ nihil ſui eſt īcorruptibile nō dꝫ remanere in illo iucorruptōis ſtatu. Corpora quidē celeſtia incorruꝑtibilia ſunt: ẜm totū ⁊ partē: elemēta v̓o ẜm totū: ſꝫ nō ẜm partē: hō v̓o ẜm ꝑtē .ſ. aīaꝫrōnalem: ſꝫ nō ẜm totū: qꝛ cōpoſitū ꝑ mortē diſſoluitur. Aīalīa v̓o ⁊ plāte ⁊ oīa corporea mixta neqꝫ
ẜm totū: neqꝫ ẜm partē incorruptibilia ſunt. Conuenienter igit̉ in illo vltimo incorruptōis ſtatu remanebūt quidē hoīes ⁊ elemēta ⁊ corꝑa celeſtianō aūt alia aīalia: neqꝫ plāte: aut corpora mixta.Rationabiliter etiā idē apparet ex rōne vniuerſiCum .n. hō pars ſit vniuerſi corporei in vltīa hominis ꝯſumatōe neceſſe ē vniuerſuꝫ corporeumremanere. Non .n. vr̄ eſſe pars ꝑfecta ſi fuerit ſine toto. Uniuerſum aūt corporeū remane̓ nō pōtniſi ꝑtes eēntiales eiꝰ remaneāt. Sunt aūt ꝑteseius eēntiales corpora celeſtia: ⁊ elemēta: vtpote ex ꝗbus tota mundi machina ꝯſiſtit: cetera v̓oad integritatē corpori vniuerſi ꝑtinere nō vidēt̉ſed magis ad quēdaꝫ ornatū ⁊ decorā ip̄ius: ꝗ cōpetit ſtatui mutabilitatꝭ: ẜm ꝙ ex corꝑe celeſti vtagente ⁊ elemētis: vt maͣlibus generant̉ aīalia ⁊plante ⁊ corꝑa mineralia. In ſtatu aūt vltime cōſumatōis: alius ornatus elementꝭ attribuet̉ ꝗ doceat incorruptiōis ſtatū. Remanebūt igit̉ in illoſtatu hoīes elemēta: ⁊ corꝑa celeſtia: nō aūt aīalia⁊ plante ⁊ corꝑa mineralia.¶ Ꝙ corpora celeſtia ceſſabunt a motuCA. CLXXI.Ed cum corꝑa celeſtia ꝯtinue moueri videantur: pōt alicui videri ꝙ ſi eoꝝ ſb̓a maneat: ꝙ tunc ⁊ in illo ꝯſumatōis ſtatu moueant̉: ⁊ quidē ſi ea rōne motus corꝑibus celeſtibus adeſſet: qua rōne adeſt elementis rōnabiliseēt ſermo. Motus .n. elemētalis grauibꝰ vl̓ leuibus adeſt ꝓpter eoꝝ ꝑfectionē ꝯſequēdā. Tendūt.n. ſuo motu naͣli in ꝓpriū locū ſibi ꝯuenienēt vbimeliꝰ ē eis eē. Un̄ in illo vltimo ꝯſumatōis ſtatuvnūqd̓qꝫ elemētū ⁊ q̄cūqꝫ ꝑs eiuſ in ſuo ꝓpͥo locoerit. Sed hͦ de motu corpoꝝ celeſtiū dici nō pōt:cum corpꝰ celeſte nullo loco obtēto ꝗeſcāt: ſꝫ ſicutnaͣliter mouet̉ ad quodcūqꝫ vbi: ita ⁊ naͣliter diſcedit ab eo. Sic gͦ nō deperit aliꝗd a corꝑibus celeſtibus ſi motus eis aufęrat̉: ex quo motꝰ eis nōineſt: vt in ip̄o ꝑficiātur. Ridiculū etiā eſt dicere:ꝙ ſicut corpꝰ leue ꝑ ſuā naͣm mouet̉ ſurſuꝫ: ita corpus celeſte ꝑ ſuā naͣm circulariter moueat̉: ſicut ꝑactiuum prīcipiū. Manifeſtū eſt .n. ꝙ nā ſemꝑ intendit ad vnū. Un̄ illud qd̓ ex ſui rōne vnitati repugnat nō pōt eē finis vltimus naͣe. Motus aūtvnitati repugnat inqͣꝫtuꝫ id qd̓ mouet̉: alio ⁊ aliomō ſe hꝫ dū mouet̉. Natura igit̉ nō ꝓducit motūꝓpter ſeip̄m: ſꝫ cauſat motuꝫ intēdens terminuꝫmotus: ſicut naͣ leuis intēdit locū ſurſum in aſcēſu: ⁊ ſic de alijs. Cum igit̉ circularis celeſtis corporis motus: nō ſit ad aliqd̓ vbi determinatū nōpōt dici ꝙ motus circularis celeſtis corꝑis pͥncipium actiuū ſit naͣ ſicut ē prīcipiuꝫ motus grauiū⁊ leuiū. Un̄ manēte eadē naͣ corpoꝝ celeſtiū: nihiꝓhibet ip̄a ꝗeſcere: lꝫ ignē impoſſibile ē ꝗeſcer exꝓprium locū exiſtentem̄ dūmodo remaneat ea-