Iohannes

ata ſunt regendis: ſi aliquando ceſſaret: ſimul ⁊ eoꝝceſſaret ſpecies omniſqꝫ natura concideret: neqꝫ enīſicut ſtructuram edium cum fabricauerit quis abſcedit: atqꝫ illo ceſſante ſtat opus eius: ita mundusvix ictu oculi ſtare poteſt ſi ei deus regimen ſuumſubtraxerit: proinde quidem dominus ait: Patermeus vſqꝫ modo operatur: continuationem quandam operis eius que vniuerſam creaturā continetatqꝫ adminiſtret oſtendit. Aliter enim poſſet intelligi ſi diceret: Et nunc operatur: vbi non eſſet neceſſe:vt operis continuationem acciperemus. Aliter autem cogit intelligi cum ait: Uſqꝫ nūc: ex illo ſcilicetquo cuncta cum conderet operatus eſt. AVGV.ſuper iohannem: Ergo tanqͣꝫ diceret iudeis: Quidalias expectatis perſuadetis vt non operer ſabbatoSabbati dies vobis ad ſignificationem meam preceptus eſt. opera dei attenditis: per me facta ſuntomnia. operatus eſt pater lucem: ſed dixit ut fieret:ſi dixit verbo operatus eſt: ⁊ verbum eius ego ſum.Pater meus ⁊ tunc operatus eſt cum fecit mundū:⁊ vſqꝫ nunc operatur: cum regit mundum: ergo ⁊ ꝑme fecit cū fecit: ⁊ per me regit cum regit CHRI.Et quidem chriſtus cum diſcipulos excuſare oportebat: dauid conſeruum eorum in medium ferebatQuando vero de ſeipſo erat accuſatio: ad patrem refugit. Conſiderandum etiam ꝙ neqꝫ vt homo ſolum excuſat: ſed neqꝫ vt deus ſolum ſed quandoqꝫhoc quandoqꝫ illo modo. Uolebat enim vtrunqꝫcredi ⁊ condeſcenſionis diſpenſationem ⁊ deitatisdignitatem. vnde hic equalitatem ſui ad patrem on̄dit: ⁊ in dicendo eum patrem ſingulariter. Dicit enīpater meus: ⁊ in agendo eadem illi. Dicit eniꝫ ⁊ egooperor. vnde ſequitur: Propterea ergo magis querebant eum iudei interficere: quia non ſolum ſoluebat ſabbatum: ſed ⁊ patrem ſuum dicebat deum.AVGVSTI. Non quocunqꝫ: ſed quid equalem ſefacit deo: nam omnes dicimus deo: Pater noſterqui es in celis. Legimus ⁊ iudeos dixiſſe: Cum tuſis pater noſter. ergo non hinc iraſcebātur: quia patrem ſuum dicebat deum: ſed ꝙ longe alio modoqͣꝫ homines. AVGVSTI. de concordan. euāge.Dicendo enim pater meus vſqꝫ modo operatur: ⁊ego operor ꝙ ei eſſet equalis voluit intelligi: conſequens eſſe oſtendens: vt quoniam pater operatur:⁊ filius operetur: quia pater ſine filio non operaturCHRISO. Si vero non naturalis eſſet filiusnec eiuſdem ſubſtantie: hec excuſatio maior accuſationi eſſet. Non enim perfectus regalem legem trāſgrediens poterit effugere: ſi accuſatus ſe excuſet dicens: Quoniam ⁊ rex ſoluit legem. Sed quia pareſt dignitas filij ad patrem: propterea perfecta exciſatio eſt. ſicut igitur pater operans ſabbato abſolutus eſt a crimine: ita ⁊ filius. AVGVSTINVSEcce intelligunt iudei quod non intelligunt arrianiArriani quippe inequalem ꝑicunt filium patri: ⁊ inde hereſis pulſat eccleſiaꝫ. CHRISOSTOMꝰQui vero nolunt cum bona mente hoc ſuſcipere: dicunt ꝙ chriſtus non fecit ſe equalem deo. ſed iudeihoc ſuſpicabātur: ſed ad hoc per ea que ſupradictaſunt ſuperueniamus. Manifeſtum eniꝫ eſt ꝙ iudeiperſequebantur chriſtum: ⁊ ꝙ ſoluebat ſabbatum:⁊ ꝙ dicebat patrem ſuum deum. vnde ⁊ quod con-

uenienter adiungitur: Equalem ſe faciens deo adheret premiſſis in veritate. NLARI. ſeptimo detrinitate: Expoſitio enī euangeliſte camſam demonſtrantis cur dn̄m iudei interficere vellēt. CHRV.Et iterum: ſi ipſe hocipſum volebat aſtruere: ſed iudei hoc inaniter ſuſpicabantur: non dimiſiſſet dn̄seorū mentem in errore: ſed correxiſſet: neqꝫ enī euāgeliſta hoc tacuiſſet ſicut ſupra de eo quod dictumeſt: Soluite templum hoc. AVG. Non tamē iudei intellexerunt chriſtum eſſe filium dei: ſed intellexerunt in verbis chriſti: qꝛ talis commendareturfilius dei ꝙ equalis eſſet deo: quia ergo neſciebant.talem tamen predicari agnoſcebant. Ideo dicit: Equalem ſe faciens deo. non aūt ipſe ſe faciebat equalem: ſed ille illum genuerat equalem.Reſpondit itaqꝫ ieſus ⁊ dixit eisAmen amen dico uobiſ: non poteſtfilius a ſe facere quicqͣꝫ: niſi quod uiderit patrem facientem. Quecunqꝫeniꝫ ille fecerit: hec ⁊ filius ſimiliterfecit. Pater enim diligit filiū: ⁊ omnia demonſtrat ei que ipſe facit: ⁊maiora his demonſtrabit ei operaut uos mireminiHYLA. vij. de trinitate: Ad violati ſabbati obiectum ſibi reatum dixerat: Pater meus vſqꝫ modooperatur ⁊ ego operor: vt vſurpaſſe hoc ex auctorisintelligeretur exemplis. Significans tamen hoc qd̓ipſe ageret patris opus eſſe intelligendum: quia ip̄ein ſe operaretur operante: ⁊ rurſum aduerſum eaminuidiam ꝙ ſe deo equaſſet paterni nominis vſurpatione: volens ⁊ natiuitatem confirmare ⁊ naturevirtutem profiteri: reſpondit. vnde dicitur: Reſpendit itaqꝫ ieſus ⁊ dixit eis. Amen dico vobis: non poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ niſi quod viderit patreꝫfacientem. 7 AVG. Quidam qui chriſtianos ſe haberi volunt: arriani heretici dicentes ipſum filiumdei qui ſuſcepit carnem: minorem eſſe qͣꝫ pater eſt.capiunt ex his verbis cauſam calumnie ⁊ reſpēdentnobis: Uidetis quia dominus ieſus cum aduerteret iudeos ex hoc moueri: quia patri deo equalemſe faceret: talia verba ſubiunxit: vt ſe equalem noneſſe monſtraret. Qui enim non poteſt: inquiunt a ſefacere quicqͣꝫ: niſi quod viderit patrem facientem:vtiqꝫ minor eſt non equalis. Sed ſi deus erat verbum: ⁊ eſt deus maior ⁊ deus minor: duos deos cōlimus: non vnum deum. HILA. ſeptimo de trinitate: Ne igitur exequatio illa per nomen naturaꝫnatiuitatis que filij eſt auferet eidem: aut filium abſe nihil facere poſſe. AVG. Tanqͣꝫ diceret: Quidſcandaliſati eſtis: quia patrem meum dixi deum: ⁊quia equalem me feci deo: ita ſum equalis: vt illeme genuerit: non vt ille a me: ſed ego ab illo ſum filius: hoc eſt eſſe quod poſſe. Quia ergo ſubſtantiafilij de patre eſt: ideo potentia filij de patre eſt. quiaergo filius non eſt a ſe: ideo non poteſt a ſe. ſic ergonon poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ: niſi quod vicerit patrem facienteꝫ: quia videre filij hoc eſt natumm