Ca. I.
¶Cime ahput orinuū in euāgeliū ſci qob̓is.
¶Cime ahput orinuū in euāgeliū ſci qob̓is.Iuine viſionis ſublimitate illuſtratꝰ Iſaias ꝓpheta dixit: Uidi dn̄m ſedētē ſuꝑ ſoliū excelſum ⁊ eleuatum: ⁊ plena erat domus a maieſtate eiꝰ⁊ ea que ſub ip̄o erātreplebant templū.HIERO. ſuꝑ Iſaiā:Quis ſit iſte dn̄s quividet̉: in euangeliſtaopune pleniꝰ diſcimꝰ: qui ait: Hec dicit Iſaias qn̄gloriā dei: ⁊ locutꝰ eſt de eo: haut dubiū quinpuſtu ſignificet¶ GLO. Un̄ ex v̓bis iſtis materiamuiꝰ euāgelij qd̓ ẜm iohannē deſcribit̉: deſignaturrelica hiſtoria. qꝛ .n. natiuitatē ſaluatoris ſcd̓mamē vel mattheꝰ vel lucas deſcripſerāt: reticuit h̓iobānes: ⁊ a theologia atqꝫ ab ipſa eiꝰ diuinitate ſunit exordiū: q̄ ꝑs ſine dubio ipſi velut eximio ꝑ ſpiritū ſcm̄ reſeruata ē. ¶ALCVInꝰ. Un̄ cū oībus dinine ſcripture paginis euangeliū excellat: qꝛ qd̓ lex⁊ ppbete futuꝝ p̄dixerūt hoc cōpletū dicit euāgeliūInier ipſos aut euangelioꝝ ſcriptores iohānes eminet in diuinoꝝ myſterioꝝ ꝓfunditate: qui a tꝑe dn̄ice aſcenſionis ꝑ annos. lxv. v̓bū dei abſqꝫ adminiculoſcribēdi vſqꝫ ad vltima domiciani tꝑa p̄dicauit: ſꝫpſt occiſionē domiciani cū nerua ꝑmittente de exilio rediſſet epheſum: cōpulſus ab ep̄is aſie de coet̓na pr̄i dīnitate chriſti ſcripſit aduerſus hereticos: qͥchriſtū ante mariā fuiſſe negabāt. vn̄ merito in figura quatuor aīaliū aquile volāti ꝯparant̉: q̄ volat altius cūctis auibꝰ: ⁊ ſolis radios irreuerberatis aſpic̄luminibꝰ ¶AVGV. ſuꝑ io. Trāſcendit .n. iohānesoīa cacumina terraꝝ: tranſcēdit oēs campos aeris:tranſcēdit oēs altitudines fideꝝ: trāſcendit oēs choros ⁊ legiones angeloꝝ. niſi enī trāſcēderet iſta oīaque creata ſunt: nō ꝑueniret ad eū ꝑ quē fcā ſūt oīaAVG. de cō. euā. Ex quo intelligi dat̉ ſi diligent̓aduertas: tres euangeliſtas tꝑalia fcā dn̄i ⁊ dicta q̄ad informādos mores vite pn̄tis maxīe valerent circa actiuā v̓tutē fuiſſe v̓ſatos: Iohannem v̓o fcā dn̄iml̓to pauciora narrantē: dicta v̓o eius p̄ſertī q̄ trinitatis vnitatē ⁊ vite eterne felicitatē īſinuarēt diligētius ⁊ vberiꝰ ꝯſcribentē: in virtute contēplatiua cōmēdandā: ſuā intentionē p̄dicationēqꝫ tenuiſſe. vn̄aīalia tria ꝑ que tres alij euāgeliſte deſignant̉: ſiueleo ſiue hō ſiue vitulꝰ in terra gradiunt̉: qꝛ tres euāgeliſte in his maxīe occupati ſūt qͣ chriſtus in carneoꝑatus eſt: ⁊ que p̄cepta mortalis vite exercēde carlem portantibꝰ tradidit. At v̓o iohānes ſuꝑ nubilainfirmitatis hūane velut aquila volat: ⁊ lucē incommutabilis v̓itatis acutiſſimis atqꝫ firmiſſimis oculcordis intuet̉. ipſa enī maxīe diuinitatē dn̄i qͣ pr̄ieequalis intēdit: eāqꝫ p̄cipue ſuo euāgelio quātū inoīes ſufficere credidit cōmēdare curauit ¶ GLO.tigit̉ euāgeliſta iohānes cū Iſaia ꝓpheta dice̓:Uidi dn̄m ſedentē ſuꝑ ſoliū excelſum ⁊ eleuatū: inſatu acumine viſus ſui chriſtum in dīnitatis maieſtate regnantē inſpexit: q̄ qͥdē etiā ſua natura excul
ſa eſt: ⁊ ſuꝑ oīa alia eleuata. Dicat etiā euāgeliſta iohannes: Et plena erat domꝰ a maieſtate eiꝰ: qꝛ ꝑ ip̄ꝫnarrat oīa eſſe fcā ⁊ ſuo lumine omēs hoīes in hucmūdū veniētes illuſtrari. Dicat etiā ꝙ ea q̄ ſub ipſoerāt replebāt tēplū: qꝛ dicit: v̓bū caro ſcm̄ eſt: ⁊ vidimus gl̓am eiꝰ gl̓am qͣſi vnigeniti a pr̄e plenū gr̄e ⁊veritatis: ſꝫ ꝙ de plenitudine eiꝰ nos oēs accipimꝰ.Sic igit̉ p̄miſſa v̓ba materiā huiꝰ euāgelij ꝯtinent:in quo iohānes dn̄m ſuꝑ ſoliū excelſum ſedentē īſinuat: diuinitatē chriſti on̄dens. ⁊ terrā ab eius maieſtate īpleri on̄dit: dū oīa ꝑ eius v̓tutē in eſſe ꝓductaon̄dit: ⁊ ꝓpͥis ꝑfectionibꝰ repleta: ⁊ inferiora eiꝰ .i. humanitatis myſteria: tēplū .i. eccl̓aꝫ replere docet: dūin ſacr̄is hūanitatis ⁊ gr̄am ⁊ gl̓aꝫ fidelibꝰ repromittit ¶ CHRY. Qn̄ igit̉ barbarꝰ hic ⁊ indiſciplinatustalia loqͥt̉: que nullꝰ eoꝝ qͥ in terra ſunt hōim nouitvnqͣꝫ: ſi hic ſolꝰ eēt miraculū magnū eēt. Nūc aūt cūhis ⁊ aliud iſto maius tribuit argumētū: ꝙ a deo inſpirata ſūt ei q̄ dicūt̉ hic .ſ. ꝙ oēs audiūt: ⁊ ſuadet oībus ꝑ omne tp̄s. Quis gͦ nō admirabit̉ habitātē ineo v̓tutē ¶ ORIGE. in ho. Iohānes interp̄tat̉ gr̄adei: ſiue in quo eſt gr̄a vel cui donatū eſt. Cui auteꝫtheologoꝝ donatū eſt: ita abſcōdita ſummi boni penetrare myſteria: ⁊ ſic humanis mētibꝰ intimare?Capitulū. I.N pͥncipio erat uerbuꝫ.CHRY. Oībus alijs euāgeliſtis abīcarnatione īcipiētibꝰ: iohānes trāſcurrēs cōceptōeꝫ: natiuitatē: educationē: augmētationē: mox de eternanobis generatiōe narrat dicēs: In pͥncipio erat v̓bū¶ AVGV. lxxxiij. que. Quod grece logos dr̄: latine⁊ rōnem ⁊ v̓bū ſignificat: ſed hoc loco meliꝰ v̓bū interp̄tat̉: vt ſignificet̉ nō ſolū ad pr̄em reſpectꝰ: ſꝫ adilla etiā q̄ ꝑ v̓bū fcā ſūt oꝑatiua potētia. Rō autē ⁊ ſinihil ꝑ eā fiat: recte rō dr̄. ¶ AVG. ſuꝑ io. Quotidieaūt dicēdo v̓ba viluerūt nobis: qꝛ ſonādo ⁊ trāſeundo viluerūt. Eſt v̓bū ⁊ in ip̄o hoīe qd̓ manet ītus. nāſonꝰ ꝓcedit ex ore. Eſt v̓bū qd̓ vere ſpāliter dr̄ illudqd̓ intelligis de ſono: nō ip̄e ſonꝰ ¶ AVGV. xv. detrini. Quiſqͥs autē pōt intelligere verbū: nō ſolū anteqͣꝫ ſonet: veꝝ etiā anteqͣꝫ ſonoꝝ eiꝰ imagines cogitatione voluant̉: iā pōt videre ꝑ hoc ſpeculū atqꝫ inhoc enigmate aliquā verbi ſimilitudinē: de quo dictum eſt: In pͥncipio erat v̓bū. Neceſſe eſt enī cū idquod ſcimꝰ loquimur: ex ipſa ſcīa quā memoria tenemꝰ naſcat̉ verbū: qd̓ eiuſmōi ſit oīno cuiuſmodieſt illa ſcīa de qua naſcit̉. Formata quippe cogitatio ab ea re quā ſcimꝰ verbū eſt: quod in corde dicimus: qd̓ nec grecū eſt: nec latinū: nec lingue alicuiꝰ.Sed cū id opus eſt in eoꝝ quibus loquimur ꝓferrenoticiā: aliqd̓ ſignū quo ſignificet̉ aſſumit̉. Proīdeverbū qd̓ foris ſonat: ſignum eſt verbi qd̓ intꝰ latetcui magis verbi cōpetit nomē. nā illd̓ qd̓ ꝓfert̉ carnis ore: vox verbi eſt: verbūqꝫ ⁊ ip̄m dicit̉ ꝓpter illd̓a quo vt foris appareat ſūptū ē ¶ BASI. in home.Hoc aūt verbū nō eſt humanū verbū. Qūo .n. erat īpͥncipio humanū verbū: vltimo loco accipiēte hoīezenerationis pͥncipiū: nō igit̉ in pͥncipio verbū erathumanū: ſed nec angeloꝝ. Oīs enī creatura infra ſeſeculoꝝ terminos eſt: a creatore eēndi ſumens pͥncipiū. Sed audi euāgeliū decent̓: Ip̄m enī vnigenituꝫ