Mattheus
ſi enī hoc exigis ab vxore: nō vis hoc reddere vxoricū debeas ī v̓tute p̄bere vxorē. Turpe aūt eſt vt virdicat nō poſſe fieri: qd̓ femina facit vir nō pōt? Noli aūt dicere: Uxorē nō habeo: ad meretricē pergonec hoc p̄ceptū violo qd̓ dr̄: Nō mechaberis. iā enīnr̄i p̄ciū tuū: iā nr̄i qd̓ manduces qd̓ bibas. Abſtinegͦ te a fornicationibꝰ. Cuꝫ enī imaginē dei qd̓ es tucorrūpis: ꝑ. fornicatōes ⁊ defluētias libidinis: ip̄e ētdn̄s qͥ ſcit qͥd tibi vtile ſit: hoc p̄ceptum ne ꝑ illicitasvoluptates corruat tēplū eiꝰ qd̓ eē cepiſti. AVG.ꝯͣ fauſtū: Sed qm̄ putabāt phariſei tm̄mō corporalem cū femina illicitā cōmixtionē vocari mechiam:demōſtrauit dn̄s talē ꝯcupiſcentiā nihil aliud eē dicens: Ego aūt di. vo. qꝛ om. qͥ vi. mulie. ad ꝯcu. eā: iāme. ē eā in cor. ſuo. Qd̓ aūt lex p̄cipit: nō cōcupiſcesvxorē ꝓximi tui: videbat̉ iudeis ītelligendū eſſe deablatione: nō de ꝯcubitu. HI ERO. Inter paſſionem ⁊ ꝓpaſſionē hoc ītereſt: ꝙ paſſio reputat̉ ꝓ vitio. ꝓpaſſio vitij culpā habeat: tn̄ nō tenet̉ in crimīeErgo qͥ viderit mulierē: ⁊ aīa eiꝰ fuerit titillata hic ꝓpaſſione ꝑcuſſus eſt. Si gͦ conſenſerit: de ꝓpaſſionetrāſiuit ad paſſionē: ⁊ huic nō voluntas peccati ē: ſꝫoccaſio. Quicūqꝫ igit̉ viderit ad cōcupiſcendū .i. ſi ſicaſpexerit: vt ꝯcupiſcat: ⁊ face̓ diſponat: iſte recte mechatꝰ dr̄ in corde ſuo. AVG. Nā tria ſūt qͥbꝰ īpletur peccatū .ſ. ſuggeſtio q̄ ꝑ memoriā fit ſiue ꝑ corporis ſenſus: ꝙ ſi frui delectauerit: delectatio illicita refrenāda eſt. Si aūt ꝯſenſio fcā fuerit: plenū peccatūeſt. verutn̄ delectatio an̄ ꝯſuetudinē vel nulla eſt vl̓tenuis: cui ꝯſentire peccatū eſt. Si aūt ⁊ſi ſcm̄ ꝓceſſerit: videt̉ ſatiari ⁊ extingui cupiditas. Sed poſteacū ſuggeſtio repetit̉: maior accendit̉ delectatio: queadhuc minor eſt qͣꝫ illa q̄ ī ꝯſuetudinē vertit̉: quamvince̓ difficile ē GRE. in. xxj. mora. Quiſqͥs vero īcaute exteriꝰ reſpicit: plurimūqꝫ in delectatōe peccati cadit: atqꝫ obligatꝰ deſiderijs īcipit velle quod noluit. valde nāqꝫ ē ꝙ caro deorſū trahit: ⁊ ſemel ſpēsforme cordi ꝑ oculos alligata vix magni luctamīsmanu ſoluit̉. Prouidēdū gͦ nobis eſt: qꝛ intueri nōdꝫ: qd̓ nō lꝫ ꝯcupiſci. Ut enī mūda mens in cogitation ẜuet̉: a laſciuia voluptatis ſue deprimēdi ſuntoculi: qͣſi qͥdā raptores ad culpā CHRV. ī ho. Sigͦ ꝯtinue velis oculos pulchris faciebꝰ infige̓: capieris oīno: ⁊ ſi bis vel ter fortaſſis poſſis ꝯtine̓: nō enīes extra hūanam naturā. Qui aūt flammā ſemel accendit etiā viſa muliere abſente format apd̓ ſe imaginē turpiū actionū a qͥbꝰ multotiēs ꝓcedit ad opꝰꝙ ſi aliqͣ ſe ornādo oculos hoīuꝫ ad ſe attraxerit: ētſi nulli plagā ītulerit penā patiet̉ extremā: verūtn̄enī fecit ⁊ ſi nullus qͥ bibat īuentꝰ ſit. Qd̓ āt viris dicit: hoc etiam ad feminas loquit̉: capiti enī loquens⁊ corpori perſuādet.¶ Ꝙ ſi oculus tuus dexter ſcandalizat te: erue eum ⁊ proijce abs teExpedit enī tibi ut ꝑeat unū mēbrorū tuoꝝ qͣꝫ totū corpus tuū mittat̉in gehēnā ignis. Et ſi dextra manꝰtua ſcandalizat te: abſcide eā ⁊ ꝓijceabſ te. Axpedit enī tibi ut ꝑeat unū
mēbrorum tuoꝝ: qͣꝫ totum corpustuum eat in gehennam.GLO. Quia nō ſolū peccata vitāda ſunt: ſed ⁊ occaſiones peccatoꝝ tollēde: poſtqͣꝫ docuit vitare mechie peccatu: non ſolū in oꝑe ſed etiā in corde: ꝯn̄terdocet occaſiones peccatoꝝ abſcīdere dicēs: Quodſi oculꝰ tuꝰ dexter ſcādaliſat te/ CHRV. ſuꝑ mattheu: Sed ſi ẜm ꝓphetā nō eſt ſanitas in carne nr̄a:quot mēbra qͥs hꝫ debet abſcinde̓: vt ẜꝫ maliciā carnis ſufficiat pena mēbroꝝ. Sed videamꝰ ſi ſic poſſibile eſt intellige̓ de oculo corporali vel manu: ſicuttotus hō cū ꝯuerſus fuerit ad deū: mortuꝰ eſt peccato: ſic ⁊ oculꝰ cū defierit male aſpice̓: eiectꝰ eſt peccato. ſed neqꝫ ſic ꝯuenit: Si enī dexter oculꝰ ſcādalizatfiniſter qͥd facit? nūqͥd ꝯͣdicit dextero vt qͣſi īnocēsreſeruet̉? HIERO. In dextero gͦ oculo ⁊ dexteramanū ⁊ fratꝝ ⁊ vxoris ⁊ liberoꝝ atqꝫ affiniū ⁊ ꝓpinquoꝝ īnuit affectꝰ: quē ſi ad ꝯtemplādā verā luceꝫnobis īpedimēto cernimꝰ: debemꝰ trucari huiuſmodi portiones. AVG. Quēadmodū aūt ī oculo cōtemplatio: ſic in manu actio recte ītelligit̉. ꝑ oculuꝫaūt ītelligimꝰ dilectiſſimū amicū. ſolet enī ab eis qͥvehementer volūt exprimere dilectōem ſuā ita diciDiligo eū vt oculū meū. Oportet aūt ītelligi ꝑ oculum amicū ꝯſiliariū: qꝛ oculꝰ iter demōſtrat. Qd̓ ātadditu eſt Dexter: fortaſſe ad augendā vim dilectionis valet: dextrū enī oculū hōies magis formidantamittere. Uel qꝛ dexter eſt: ītelligit̉ ꝯſiliariꝰ in rebꝰdiuīs. ſiniſter aūt oculꝰ eſt ꝯſiliariꝰ in rebꝰ terrenisvt ſic ille ſit ſenſus: Quicqͥd illd̓ eſt qd̓ ita diligis: vtꝓ dextero oculo habeas ſi ſcādalizat te .i. ſi īpedimēto eſt tibi ad verā beatitudinē eijce eū ⁊ ꝓijce abs teDe ſiniſtro aūt ſcādalizāte ſuꝑfluū erat dice̓: qn̄qͥdēnec dextero parcēdū ē. Dextera aūt manꝰ accipit̉ dilectus adiutor ī diuinis oꝑbꝰ: ſiniſtra aūt ī oꝑibꝰ q̄huic vite ⁊ corpori ſūt neceſſaria./ CHRY. ſuꝑ mattheū: Uel aliter: vult chriſtꝰ vt n̄ ſolū de ꝑiculo nr̄ipeccati curemꝰ: ſed etiā ne ad nos pertinētes turbealiqͥd agāt: vtputa ſi hēs aliquē amicum: qͥ res tuasbn̄ aſpicit qͣſi ꝓpͥus oculus: aut qͥ ꝓcuret reſ tuas qͣſiꝓpͥa manu: ſi eū agnoueris aliqͥd turpiter age̓: ꝓijceeū lōge abs te: qꝛ ſcādalizat te: qꝛ nō ſolū ꝓ nr̄o peccato: ſed etiā ꝓximoꝝ quos ꝓhibe̓ poſſumꝰ dabimꝰrōnem. HILA. Fit gͦ innocētie gradus celſior: carere enī nō ſolet ꝓpis vitijs: ſi extrinſecus incidētibꝰadmonemur. HI ERO. Uel aliter: Quia ſupra decōcupiſcētia mulieris dixerat: recte nūc cogitationē⁊ ſenſum in diuerſa volitātē oculū nuncupauit. perdexterā aūt ⁊ ceteras corꝑis ꝑtes volūtatis ad effectū initia demōſtrant̉. CHRY. ſuꝑ matth. Oculꝰenī iſte carnalis ſpeculū eſt īterioriſ oculi. Habet āt⁊ corpꝰ ſuū ſenſū: qd̓ eſt oculꝰ ſiniſter: ⁊ appetitumqd̓ eſt manꝰ ſiniſtra. Partes aūt aīe dextre vocant̉:qm̄ in libero arbitrio aīa ē creata ⁊ ſub lege iuſticievt recte videat ⁊ agat. Pars āt corꝑis q̄ nō hꝫ libeꝝarbitriū ⁊ ē ſub lege peccati ſiniſtra dr̄. Nō aūt carnis ſenſū vel appetitu p̄cidere iubet: deſideria enimcarnis retine̓ poſſumꝰ: vt non faciamꝰ qd̓ deſideratcaro: p̄cidere aūt nō poſſumꝰ vt nō deſideret. Qn̄ atex ꝓpoſito volumꝰ malū ⁊ cogitamꝰ: tūc dexter ſenſus ⁊ dextera volūtas nos ſcādalizāt: ⁊ iō hic p̄cide