Mattheus
vulgare erat apd̓ iudeos: quod nō ex ira neqꝫ odioſed ex aliquo motu vano dicebāt: magis fiducie cāqͣꝫ iradundie. ſed iracūdie cā nō dicit̉ quare peccatūeſt: qꝛ contētionis cā dicit̉: non edificatōis. ſi enimnec bonū v̓bum dicere debemꝰ niſi ꝓ edificatione:quātomagis illud qd̓ in ſe naturaliter malum eſt.AVGV. Uide etiā nūc tres reatꝰ: iudicij: concilij:⁊ gehēne ignis: in quibꝰ quoſdā gradus factos admouet a leuioribꝰ ad grauiora. nam in iudicio adhuc defenſionis locus dat̉. ad conciliū autē ꝑtinerevident̉ ſnīe ꝓlatio: qn̄ inter ſe iudices cōferunt quoſupplicio dānari oporteat. in gehēna v̓o ignis certaeſt dānatio: ⁊ pena dānati. vn̄ patet quātum īterſitinter iuſticiam phariſeoꝝ ⁊ chriſti. ibi enī occidentēreum facit iudicio: hic autē ira facit reū iudicio: qd̓horū triū ē leuiſſimū. RABA. Gehēnam hic ſaluator inferni cruciatū noīat: quā nomē traxiſſe putant a valle idolis cōſecrata: q̄ eſt iuxta hieruſalemrepleta olim cadaueribꝰ: quā ⁊ ioſiam cōtaminaſſein libro regū legimꝰ/ CHRY. in ho. Hic aūt pͥmuꝫgehēne nomē poſuit: poſtqͣꝫ in regno celoruꝫ ſupradixerat: on̄dens ꝙ illud dare eſt ex ſuo amore: hocautē ex noſtra deſidia. Multis aūt hoc graue videtur: ſi ꝓ ſolo v̓bo tantā patiemur penā: ꝓpter qd̓ qͥdam dicunt hoc hyperbolice dictū eſſe. Sed timeone v̓bis hic noſmetipſos decipiēteſ: illic oꝑe vltimūpatiamur ſuppliciū. Nō ergo eſtimes hoc eſſe oneroſum: plures enī penaꝝ ⁊ peccatoꝝ a v̓bis habentpͥncipium. etenī ꝑua verba multotiēs homicidiumpepererūt: ⁊ ciuitates integras euerterūt. Nec enimparuū eſtimes: fratrē ſtultū vocare: auferens ei prudentiā ⁊ intellectum quo hoīes ſumꝰ ⁊ ab irrationabilibꝰ diſtamus. CHRY. ſuꝑ mattheū: Uel reꝰerit concilio .i. vt ſit vnꝰ ex cōcilio eoꝝ qui aduerſuschriſtū fuerint: ſicut apoſtoli in ſuis canonibꝰ interpretant̉/ HLA. Uel qui ſpirituſcō plenū cōuitiovacuitatis inſinuat: ſit reꝰ conſilio ſanctoꝝ: cōtumeliam ſpirituſſancti ſanctoꝝ iudiciū animaduerſioneluiturus. NVG. Quiſqͥs autē dixerit: quo grauiori ſupplicio punit̉ homicidiū: ſi gehēna ignis punit̉conuitiū: cogit intelligi eſſe differentiā gehēnaruꝫ.GHRY. in ho. Uel iudiciū ⁊ concilium ſunt penein pn̄ti: gehēna autē pena futura. Ideo aūt ire iudicium appoſuit: vt on̄dat ꝙ nō eſt poſſibile hominētotaliter eſſe ſine paſſionibꝰ: ſed refrenare eas poſſibile eſt: ⁊ ꝓpterea determinatā penā non appoſuitne videret̉ totaliter irā ꝓhibere. Cōciliū autem poſuit nunc ꝓ iudicio iudeoꝝ: ne videat̉ ſemꝑ noua inducere. AVG. In iſtis aūt tribꝰ ſentētijs ſubauditio v̓borū intuenda eſt. habet enī pͥma ſnīa oīa v̓baneceſſaria: vt nihil ſubaudiat̉. Qui iraſcit̉ inquit fratri: ſine cā ẜm quoſdā. In ſecūda v̓o cum ait: Qui ātdixerit fratri ſuo racha. ſubaudit̉ ſine cā: nā in tertiavt ait: Qui āt dixerit fatue: duo ſubaudiūt̉ fratri ſuo⁊ ſine cam. ⁊ hoc eſt vn̄ ꝯefendit̉ ꝙ apoſtoluſ galathas vocat ſtultos: quos etiā frēs nominat. nō enīid facit ſine cauſa.¶ Si ergo offers munꝰ tuum ad altare: ⁊ ibi recordatuſ fueris: qꝛ frat̓tuus habet aliꝗd aduerſum te: relin
que ibi munus tuū ante altare: ⁊ uade pͥus recōciliari fratri tuo: ⁊ tuncueniens offeres munus tuum.VGV. Si iraſci nō eſt fas fratri: aut dice̓ rachaaut fatue: multominꝰ in animo tenere aliquid vt inodium indignatio cōuertat̉. ⁊ iō ſubdit: Si gͦ of. minus tu. ad alta. ⁊ ibi recor. ſue. qꝛ fra. tu. ha. aliqͥd acuerſum te HIERO. Nō dixit: Si tu habes aliqͥdaduerſus fratrem tuū: ſed ſi frater tuus habet aliqͥdaduerſum te: vt durior tibi recōciliationis īponaturneceſſitas. ¶AVGV. Tūc eniꝫ ipſe habet aduerſusnos ſi nos eū in aliquo leſimus. nam nos aduerſusillū habemus: ſi ille nos leſerit: vbi nō eſt opus ꝑgere ad recōciliationē. nō enim veniaꝫ poſtulabis abeo qͥ tibi fecit iniuriā: ſed tm̄ dimittas: ſicut tibi a domino dimitti cupis: qd̓ ipſe cōmiſeris ¶ CHRY. ſuꝑmattheū: Si autē ille te leſerit: ⁊ pͥus rogaueris: magnam habebis mercedē/ CHRY. in home. Sed ſialiquis ꝓpter amorē ꝓximi ei recōciliari non curat:ad hoc eū inducit: vt ſaltem eiꝰ opus nō remaneatimperfectū ⁊ p̄cipue in loco ſacro. vn̄ ſubdit: Nelinque ibi mu. tu. ante alta. ⁊ va. pͥus reconci. fra. tuo.CHRISO. ſuper mattheū: Ecce a diſcordantibꝰ accipere nō vult ſacrificiū. Hinc ergo ꝑpendite qͣꝫtumſit malū diſcordie: ꝓpter quod ⁊ illud abijcit̉: ꝑ qd̓culpa relaxatur. Uide autem miſericordiā dei: quohominū vtilitates amplius aſpicit qͣꝫ ſuos honoresplus enī diligit concordiā fideliū qͣꝫ munera. qͣꝫdiuenī fideles hoīes aliquā diſſentionē habuerint: munus eoꝝ non ſuſcipit̉: oratio enī non exaudit̉. Nemo enī inter duos inimicos pōt eſſe fidelis amicusamboꝝ: ideo ⁊ deꝰ non vult eē amicus fideliū qͣꝫdiuinter ſe fuerint inimici. Et nos ergo fidem deo nonſeruamꝰ ſi inimicos eiꝰ diligimꝰ: ⁊ amicos eius odimus. Qualis aūt p̄ceſſit offēſio: talis debet ſeqͥ recōciliatio: ſi cogitatu offendiſti: cogitatu recōciliare: ſiv̓bis offendiſti: verbis recōciliare: ſi operibꝰ offēdiſti: operibꝰ recōciliare. Omne enī peccatum quo cōmittit̉: eo modo de ipſo pnīa agitur/ HLA. Reconciliata autē humana pace reuerti in diuina iubet: in dei charitatem de charitate hominū tranſituros. Et iō ſequit̉: Et tūc veniēs offeres munꝰ tuū.AVG. Si autē qd̓ hic dicit̉ accipiat̉ ad litterā: fortaſſis aliqͥs credit ita fieri oportere ſi frater ſit pn̄snon enī diutius differri pōt cū munꝰ tuū relinque̓ante altare iubearis. Si vero de abſente: ⁊ qd̓ fieripōt etiam trans mare cōſtituto aliqͥd tale veniat inmentē: abſurdum eſt credere ante altare munꝰ reliquendū: quod poſt terras ⁊ maria perrata offerasdeo. ⁊ ideo prorſus ītro ad ſpiritalia refugere cogimur: vt qd̓ dictū eſt: ſine abſurditate poſſit intelligiAltare itaqꝫ ſpiritaliter fidē accipere poſſumꝰ. Munus enī qd̓ offerimus deo ſiue doctrina ſiue oratiovel quicqͥd aliud deo acceptū eſſe non pōt: niſi fidefulciat̉. Si ergo fratrē in aliquo leſimꝰ: pergenduꝫeſt ad reconciliationē: nō pedibus corporis: ſed motibus animi: vbi te humili affectu ꝓſternas fratri incōſpectu eius: cuiꝰ munus es oblaturus. Ita enim⁊ſi pn̄s ſit: poterit eum nō ſimulato aīo lenire veniam poſtulando: atqꝫ inde veniens .i. intentione reuocans: ad id qd̓ agere ceperat offeras munꝰ tuū.