Liber

non poſſit trāſmutari de bono ī malū. ¶ Amp̄.naturaliter creat̉a rōnalis appetit eē beata: vndenō poteſt velle nō eē beata: poteſt tn̄ ꝑ volūtatemdeflecti ab eo in quo vera beatitudo ꝯſiſtit qd̓ eſtvolūtatem eē ꝑuerſaꝫ: ⁊ hoc qͥdem ꝯtingit qꝛ id īquo vera beatitudo ē nō apprehēdit̉ ſub rationebeatitudīs ſꝫ aliqͥd aliud in qͦ volūtas īordinatadeflectit̉ ſicut in finē: puta qͥ ponit fineꝫ ſuū in voluptatibꝰ corꝑalibus eſtimat eas ut optimū: qd̓ ēratio bt̄itudinis: ſed illi qͥ iam bt̄i ſūt apprehēdūtid in quo v̓e bt̓itudo ē ſub ratione bt̄itudinis ⁊ vltimi finis: alias in hoc nō qͥeſceret appetitus: ⁊ ꝑꝯn̄s nō eēt bt̄i: qͥcūqꝫ igit̉ bt̄i ſūt: uolūtatē d̓flectenon pn̄t ab eo in quo ē v̓a beatitudo: non pn̄t igr̄ꝑuerſam volūtateꝫ hr̄e ¶ Item cuicūqꝫ ſufficitid quod hꝫ: nō q̄rit aliud extra ipſū: ſed qͥcunqꝫ ēbeatꝰ ſufficit ei in qͦ eſt v̓a beatitudo: alias n̄ īple̓t̉eius deſideriū: ergo qͥcunqꝫ ē beatus nihil aliud q̄rit qd̓ non ꝑtineat ad id in qͦ vera bt̄itudo ꝯſiſtit:nullus aūt hꝫ ꝑuerſā volūtateꝫ niſi ꝑ hoc ꝙ vultaliqͥd quod repugnat ei in qͦ va beatitudo cōſiſtitnullus igit̉ beati volūtas pōt mutari ī maluꝫ.Preterea pcc̄m in volūtate nō accidit ſine aliqͣliignorantia intellectꝰ: nihil .n. volumus niſi bonuꝫverum uel apparens: propter quod dicitur ꝓuer.xiiij. Errant qui operantur malum: ⁊ ph̓us. iij.ethicorum dicit ꝙ omnis malus eſt ignorans: ſedanima que eſt vere beata nullo modo poteſt eſſeignorans cum in deo omnia videat que ꝑtinēt adſuaꝫ ꝑfectionē: nullo igit̉ mō pōt malaꝫ volūtatēhr̄e p̄cipue cum illa dei viſio ſꝑ ſit in actu ut in tertio eſt on̄ſuꝫ. ¶ Ad hec intellectꝰ nr̄ circa ꝯcluſiones aliquas errare pōt an̄ ꝙͣ in pͥma pͥncipia reſolutio fiat: in qua reſolutiōe iam facta ſcīa de ꝯcluſionibus hētur q̄ falſa eē nō poteſt: ſicut autē habet ſe pͥncipiū demr̄ationis ī ſpeculatiuis ita ſe hꝫfinis in appetitiuis: ꝙͣdiu igit̉ finē vltimū non ꝯſequitur volūtas nr̄a pōt ꝑuerti: non aūt poſtꝙͣ adfruitionē vltimi finis ꝑuenerit quod ē ꝓpter ſe ipſum deſiderabile ſicut pͥma pͥncipia demrationuꝫſūt ꝑ ſe nota. ¶ Amp̄. bonum in ꝙͣtuꝫ hmōi diligibile eſt: qd̓ igitur app̄hendit̉ ut optimum ē maxime diligibile. ſed ſubſtātia rōnalis beata vidensdeum apphendit ip̄m ut optimuꝫ: ergo maximeip̄m diligit: hoc aūt hꝫ ratio amoris ꝙ volūtatesſe amātium ſint ꝯformes: volūtates igit̉ bt̄oꝝ ſūmaxime ꝯformes deo qͥ facit rectitudinē volūtatcū dīna volūtas ſit prima regula oīuꝫ volūtatumvolūtates igr̄ deum vidētiū non pn̄t fieri ꝑuerſe.¶ Item ꝙͣdiu aliquid eſt natum moueri ad alterum nondum habet vltimuꝫ finem: ſi igitur anima beata poſſet adhuc tranſmutari de bono inmalum nodum eſſet in vltimo fine quod eſt ꝯtrabtitudīs rōnē: māifeſtū ē igr̄ ꝙ aīe q̄ ſtatiꝫ pꝰ morteꝫ fiūt bt̄e reddūtur īmutabiles ſcd̓m voluntatē.

¶ Ꝙ anime malorum poſt mortem hn̄t volūtatam īmutabilem in malorXCIII.Imiliter etiā ⁊ aīeque ſtatim pꝰ morteꝫ efficiūt̉ in penismiſere: reddūtur immutabiles ẜm volūtatem. Oſtenſum ē .n. in tertio ꝙ pcc̄o mortalidebet̉ pena ꝑpetua aīarum: non aūt eſſet ꝑpetuapena aīarum q̄ dānant̉ ſi poſſent voluntateꝫ mutare in melius: qꝛ iniquū eſſet ꝙ ex quo bonaꝫ voluntatē haberent: ꝑpetuo punirētur. volūtas igit̉aīe damnate nō poteſt mutari in bonū ¶ Preterea ip̄a inordinatio volūtatis quedā pena ē ⁊ maxime afflictiua: oꝛ in ꝙͣtum hꝫ īordinatam volūtarem aliquis diſpiiceret ea q̄ recte fiūt: ⁊ damnatisdiſplicebit ꝙ volūtas dei implet̉ in oībus cui peccando reſtituerūt. igit̉ inordinata voluntas nūꝙͣab eis tolletur. ¶ Ad hec volūtatem a pcc̄o mutari in bonum nō ꝯtingit niſi ꝑ gratiam dei ut pꝫex his que in tertio dicta ſūt: ſicut aūt bonoꝝ aīeadmittūtur ad ꝑfectam ꝑticipationeꝫ diuine bonitatis: ita damntoꝝ anime a gratia totalit̓ excludūtur: non igit̉ poterunt anime dānate in meliusmutare volūtatem. ¶ Preterea ſicut boni in cane viuētes oīum ſuoꝝ operum ⁊ deſideriorum finem ꝯſtituūt in deo: ita mali ī aliquo debito fineauertēte eos a deo: ſed anime ſeꝑate bonorum immobiliter inherebūt fini quē in hac vita ſibi preſtituerūt .ſ. deo: ergo ⁊ aīe maloꝝ immobiliter inherebūt fini quem ſibi eligerūt: ſicut igitur bonorum voluntas non poterit fieri mala: ita nec malorum poterit fieri bona.¶ De immutadilitate voluntatis in animabusXLIIII:in purgatorio detentis.Ed quia quedamanime ſūt que ſtatim pꝰ ſeꝑationē adbeatitudinem non perueniunt nec tn̄ſunt damnate: ſicut ille que ſecum aliquid purgabile deferunt ut dictum eſt: oſtendendum ē ꝙ necetiam huiuſmodi anime poſtꝙͣ fuerint a corporeſeparate poſſunt ſecundum voluntatem mutaribeatorum .n. ⁊ damnatoꝝ aīe hn̄t immobileꝫ uoluntatem ex fine cui adheſerūt vt ex dictis pꝫ: ſedanime que ſecum aliquid purgabile deferūt ī finenon diſcrepant ab animabus beatis decedūt .n.cum charitate per quaꝫ inheremus deo ut fini: gͦetiā ipſemet īmobilē volūtatē habebunt.¶ De immutabilitate volūtatis cōuniterin omnibus animabus poſt ſeparatiopem a corpore..XCI.