Tertius

aūt vlterius ꝯſiderāduꝫ ꝙ dum implētur aliquaque qͥs vouit ul̓ que ſibi p̄cipiunt̉ ab eo cui ſe ſubdidit ꝓpter deū maiori laude ⁊ remunerationeſūt digna. Contingit aūt vnū actum duoruꝫ vitiorum eſſe dū actus vnius vitij ad fine̓ alterius vitijordinatur: ut cū quis furat̉ ut fornicet̉: actus quidem ẜm ſpēm ſuā eſt auaritie: ẜm intētioneꝫ veroluxurie. Eodem aūt mō ⁊ in v̓tutibus ꝯtingit ꝙactus vnius v̓tutis ad aliā v̓tutē ordinat̉: ſicut cuquis dat ſua ut cū altero amicitiam he̓at caritatꝭactus qͥdem ex ſua ſpē eſt liberalitatis: ex fine aūtcharitatis: hmōi āt actus maiorem laudeꝫ habetex amore v̓tutꝭ .ſ. ex charitate ꝙͣ ex libēalitate: vn̄⁊ ſi remittatur ī eo quod liberalitatis eſt ex eo ꝙad charitatē oridīat̉ laudabilior ⁊ maiōi merceddignus erit ꝙͣ ſi liberaliuſ ageret̉ non in ordine adcharitatem. Pōamus gͦ aliquē opus aliquod virtutiſ agentē puta ieiunatem uel ꝯitinētem ſe a venereis: ⁊ quidem ſi abſqꝫ voto hoc faciat: erit actus uel caſtitatis uel abſtinentie: ſi aūt ex voto: refertur vlterius ad aliam v̓tutē cuiꝰ ē deo aliquidvouere .ſ. ad religioneꝫ que potior eſt caſtitate uelabſtinētia utpote faciēs nos recte habere ad deū:erit ergo actus ꝯtinētia uel abſtinētie laudabiliorin eo qd̓ ex uoto facit etiam ſi nō ita delectetur inabſtinētia uel cōtinētia ex eo ꝙ delectatur in potiori v̓tute que ē religio. ¶ Item: id quod potiſſimū eſt in v̓tute eſt debitus finis: nam ex fine pͥncipaliter rō boni manat: ſi ergo finis fuerit eminentior etiā ſi ī actu aliqͥs ſe remiſſius habeat: erit eiꝰactus v̓tuoſior: ſicut ſi aliqͥs ꝓponat ꝓpter bonūv̓tutis longā uiam agere alius aūt breuē. laudabilior erit qui maiꝰ aliqͥd ꝓpter v̓tutem intēdit licetin ꝓgreſſu vie lentus ꝓcedat. Si aūt aliquis facitaliqͥd ꝓpter deum: illum actū deo offert: ſed ſi exvoto hoc faciat nō ſolum actū ſed etiam potētiaꝫoffert deo: ⁊ ſic pꝫ ꝙ ꝓpoſitum ſuuꝫ ē ad aliquidmaius deo exhibēdum: erit ergo actus eius vtuoſior rōne maioris boni intēti ⁊ ſi ī executione alivideatur feruētior ¶ Preterea uolūtas p̄cedensactum manet v̓tute in tota ꝯſecutione actus ⁊ ip̄ꝫlaudabilem reddit etiā qn̄ de ꝓpoſito voluntatisꝓpter qd̓ actum īcipit in executione oꝑis non cogitabat: nō .n. oportet ꝙ qͥ ꝓpter deum aliqd̓ iterarripuit: in qͣlibet parte itineris de deo cogitet actu. patet aūt ꝙ ille qui vouet ſe aliquid facturumintentius illud voluit ꝙͣ qui ſimpliciter facere diſponit qꝛ nō ſolum facere voluit: ſed uoluit ſe firmare ut nō deficeret a facendo: ex hac igit̉ uoluntatis ītentōe redditur executio uoti cuꝫ ītentionequadā laudabilis etiā qn̄ uoluntas uel non actufertur ī opus uel fertur r̄miffe: ſic ergo laudabiliꝰfit quod ex uoto fit ꝙͣ quod fit ſine uoto: ceteristamen paribus.¶ Ꝙ merita ⁊ peccata nō ſūt paria. CXXXIX

T his auteꝫ manifeſtum eſt ꝙ neqꝫ omnia bona operaneqꝫ omnia peccata ſunt paria. Conſiliū enim non datur niſi de meliori bono: danturautem conſilia in lege diuina de paupertate cōtinētia ⁊ alijs hmōi ut ſupra dictum eſt: hec igiturmeliora ſunt ꝙͣ matrimōio uti ⁊ temporalia poſſidere: ẜm que tam̄ contingit v̓tuoſe agere ordinerōnis ſeruato ut ſupra oſtenſum eſt. nō igitur oēſactus v̓tutum ſunt pares. ¶ Adhuc actus ſpemrecipiunt ex obiectis: quāto igitur obiectum ē melius tanto ⁊ actus erit v̓tuoſior ẜm ſpeciem ſuaꝫ:finis autem melior eſt his que ſunt ad finem. qͦꝝtanto aliquid melius eſt quanto eſt fini propinqͥus: inter actus igitur hūanos ille eſt optimus quiin ultimum finem .ſ. deuꝫ immediate fertur: poſtquem: tanto actus melior eſt ẜm ſuam ſpēꝫ quanto obiectum eſt deo propinquius ¶ Amp. bonūin actibus humanis eſt ẜm ꝙ ratione regulanturcontingit autem aliquos a. ijs ad rationeꝫ magisaccedere qn̄ actus qui ſunt ipſius rationis magishabēt de bono rōnis ꝙͣ actus inferiorum viriumquibus ratio imꝑat: ſunt igitur īter actus humanos aliqui alijs meliores. ¶ Item precept̉a legisoptime ex dilectione implentur ut ſupra dictumeſt. contingit autem aliquem alio ex maiori dilectione quod faciendum eſt facere: erit igitur uirtuoſorū actuum unꝰ alio melior. ¶ Preterea ſi exv̓tute actuſ hominis boni reddūtur: contingit atintentionē etiam eandem maiorem eſſe in uno ꝙͣin alio: oportet ergo ꝙ humanorum actuum ſitvnus alio melior. ¶ Item ſi ex uirtutibus actushumani boni redduntur: oportet meliorem eſſeactum qui eſt melioris uirtutis. contingit autemuirtutem vnam altera melioreꝫ eſſe: puta magnificentiam liberalitate: ⁊ magnanimitatem moderantia: erit igitur humanorum actuum vnꝰ aliomelior. Hinc eſt qd̓ dr̄. i. Cor̄. vij. Qui matrimonio iungit uirgines ſuas: bene facit: qui autem nōiungit: melius facit ¶ Ex eiſdem etiam rationibus apparꝫ: ꝙ non omnia peccata ſunt paria: cūper unum peccatum magis diſcēdatur a fine ꝙͣper aliud ⁊ magis peruertatur ordo rationis etmaius nocumentum proximo inferatur. Hinc ēquod dicitur Ezech̓. xvi. Sceleratoria feciſti illisin omnibus vijs tuis. ¶ Per hoc autem excluditur quorundam error dicentium omnia merita⁊ peccata paria eē. Ꝙ tamen omnes uirtuoſi actus ſint equales. ex hoc uidebatur aliquam rōeꝫhabere: quia omnis actus virtuoſus eſt ex fine boni: vnde ſi omnium bonorum actuum eſt idem finis boni: oportet omnes equaliter bonos eſſe: licꝫautem ſit unus finis ultimus boni: actus tamē qͥex illo bonitatem habent diuerſū bōitatꝭ gradū