Tertius.
corpora mixta: hec uero ꝓpter uiuētia: in quibuſplante ſūt ꝓpter aīalia: aīalia ꝓpter hoīeꝫ: hō .n.ē finis totius generatiōis. Quia uero eadē res generatur ⁊ ꝯſeruatur in eē ẜm ordinem p̄miſſum īgeneratiōibus rerū: ē ēt ordo ī cōſeruatiōibus earūdem: vn̄ uidemus ꝙ corꝑa mixta ſuſtētantur ꝑel̓orum cōgruas qualitates: plāte uero ex mixtiscorꝑibus nutriūtur: aīalia ex plantis nutrimētuꝫhn̄t: ⁊ quedā ēt ꝑfectiora ⁊ uirtuoſiora ex quibuſdā īperfectioribus ⁊ īfirmioribus: hō uero utituroīum reꝝ generibus ad ſui utilitatē: qͥbuſda quidē ad eſum: qͥbuſdā uero ad ueſtitū: vn̄ ⁊ a naͣ nudus ē inſtitutus utpote potenſ ex alijs ſibi ueſtitūpreſtare: ſicut ēt nullum ſibi ꝯgruū nutrimentuꝫnaͣ preꝑauit niſi lac: vt ex diuerſis rebus ſibi cibuꝯquireret: quibuſdā uero ad uehiculum: nā ī motus celeritate ⁊ in fortitudine ad ſuſtinēdos labores multis aīalibus infirmior īuenitur quaſi alijsaīalibus ad auxiliuꝫ ſibi p̄paratis: ⁊ ſuper hoc ōibus ſenſibilibus utitur ad ītellectualis cognitiōiſꝑfectionē. vn̄ ⁊ de hoīe in p̄s dr̄: ad deum directoſermone. Oīa ſubieciſti ſub pedibus eius: ⁊ Aꝝ.dicit in pͥmo politicoꝝ: ꝙ hō hꝫ naͣle dn̄ium ſuꝑoīa aīalia: ſi igitur motio ipſius celi ordinatur adgenerationē: generatio āt tota ordīatur ad hoīeꝫſicut in ultimū finem hꝰ generis: manifeſtū eſt: ꝙfinis motionis celi ordinat̉ ad hoīem ſicut in ultimum finē ī genere generabiliū ⁊ mobiliū. Hinc ēꝙ Deutro. iiij. dr̄ ꝙ deus cōpora celeſtia fecit ī miniſterium cunctis gentibus.Ꝙ celum mouetur ex aliqua intel¶ lectuali ſubſtantia.XXIII.X premiſſis etiāon̄di pōt primum motiuū motus celi eſſe aliquid ītellectiuū. Nihil .n. ẜꝫꝓpriam ſp̄em agens ītendit formam altioreꝫ ſuaforma: intendit .n. ōe agens ſibi ſil̓e: corpus at celeſte ſcd̓m ꝙ agit ꝑ motum ſuū ītendit ultimaꝫ formam qͥ ē ītellectus hūanus: qͥ qͥdem eſt altior omni forma: vt ex premiſſis pꝫ: corpus igitur celi nōagit ad generationē ſcd̓m ꝓpriam ſp̄em ſic̄ agenspͥncipale ſed ſcd̓m ſp̄em alicuius ſuꝑioris agentisītellectualis: ad qd̓ ſe hꝫ corpus celeſte ſicut īſtr̄mad agens pͥncipale: agit āt celum ad generationeꝫſcd̓m ꝙ mouetur: mouetur igitur corpus celeſteab aliqua intellectuali ſubſtātia. ¶ Ad hec. omne qd̓ mouetur ncc̄e ē ab aliquo moueri: ut ſuꝑiꝓbatum ē: corpus igitur celi ab aliquo moueturaut ergo illud aliud eſt oīo ſeparatum ab eo: auteſt ei unitum: ita ꝙ cōpoſitū ex celo ⁊ mouēte dicatur mouere ſe ipſum: in ꝙͣtum una pars eius ēmouens ⁊ alia mota: ſi āt ſic ē: ōe āt mouens ſe ipſum eſt uiuū ⁊ aīatum: ſequitur ꝙ celuꝫ ſit aīatu:
non āt alia aīa ꝙͣ intellectuali: non .n. nutritiua:cum ī eo non ſit generatio ⁊ corruptio: neqꝫ ſenſitiua cū non hēat organoꝝ diuerſitatē: ſequitur gͦꝙ moueatur ab aīa intellectiua. Si āt mouetur amotore extrīſeco: aut illud erit corporeū aut icorporeum: ⁊ ſi quidē corporeū non mouet niſi motū: vt ex ſuperioribꝰ pꝫ: oportebit ergo ⁊ illud abalio moueri: cū āt non ſit procedere ī infinitum īcorꝑibus: oportebit deuenire ad primum mouēsīcorporeum: qd̓ āt eſt penitus a corpore ſeparatūoꝫ eſſe ītellectuale: vt ex ſuperioribus pꝫ: motꝰ igr̄celi qd̓ eſt primum corporeū ē ab ītellectuali ſubſtantia ¶ Itē corpora ⁊ leuia mouētur a generāte ⁊ remouēte ꝓhibens: ut ꝓbat̉ in .viij. phiſicoꝝnon .n. pōt eſſe ꝙ forma in eis ſit mouens ⁊ materia mota: nihil .n. mouetur niſi corpus: ſicut autēel̓orum corpora ſunt ſimplicia: ⁊ nō ē in eis cōpōniſi maͣe ⁊ forme: ita ⁊ corpora celeſtia ſūt ſimplicia: ſi igitur mouētur ſic̄ grauia ⁊ leuia: oꝫ ꝙ moueātur a generāte ꝑ ſe ⁊ a remouēte ꝓhibens peraccn̄s: hoc āt ē īpoſſibile: nā illa corꝑa īgenerabilia ſūt: vtpote non hn̄tia ꝯtrarietatem: ⁊ motuseoꝝ īpediri non pn̄t: oꝫ igitur ꝙ moueāt̉ illa corpora a mouētibus ꝑ apprehenſionē: non āt ſenſitiuā: ut on̄ſum ē: ergo ītellectiuā. ¶ Amp̄. ſi prīcipium motus celi eſt ſola naͣ abſqꝫ apprehenſiōealiqua: oꝫ ꝙ pͥncipiū motus celi ſit forma celeſtiscorꝑis ſicut ⁊ in el̓is: lꝫ. n forme ſimplices nō ſintmouentes: ſunt tn̄ principia motuum: ad eas .n.ꝯſequūtur motus naͣles ſicut ⁊ oēs alie naͣles proprietates: non āt pōt eſſe ꝙ motus celeſtis ſequat̉formā celeſtis corꝑis ſicut principium actiuuꝫ: ſicn. forma eſt principium motus localis in quantūalicui corꝑi ſcd̓m ſuam formam debetur aliquislocus in quem mouetur ex ui ſue forme tendētisin locuꝫ illum: quem qꝛ dat generans dicitur eſſemotor: ſicut igni ẜm ſuā formā cōpetit eē ſurſuꝫ:corꝑi āt celeſti ẜm ſuā formā non magis cōgruitunum ubi ꝙͣ aliud: non igitur motus celeſtis prīcipium eſt ſola natura: oportet igitur ꝙ principium motus eius ſit per apprehenſionem mouētiſ.Ad hec. natura ſemper ad unum tendit: vn̄ q̄ſunt a natura ſēper ſunt eodē mō: niſi īpediātur:quod ē in paucioribꝰ: qd̓ igitur ex ſui rōne hꝫ difformitatem: impoſſibile eſt ꝙ ſit finis in quem tēdit natura: motus āt ſcd̓m ſuam rōnem eſt hꝰ modi: quod .n. mouetur in quātum huiuſmodi diſſimiliter ſe hꝫ ⁊ nunc ⁊ prius: impoſſibile eſt igiturꝙ natura intendat motum propter ſe ipſum: intendit igitur quietem per motū que ſe hꝫ ad motum ſicut unum ad multa: quieſcit enim quod ſimiliter ſe habet nunc ⁊ prius: ſi enim motus celiſit a natura tm̄: eſſet ordinatus ī aliquam quietē:cuius contrarium apparet: cum ſit continuus: nōē igitur motꝰ celi a natura ſicut a prīcipio actiuo