Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tertius.

peruenerit: dūmō ſit ordinatum in finē ex hoc ipſo dicitur bonū: ma ergo non pōt ſimpl̓r dici ensex hoc ē potēntia ens ī quo īportatur ordo adeſſe: pōt āt ex hoc ſimpl̓r dici bona ꝓpter ordīnēipſū: in quo apparet bonū quodamodo amplioris eſt ambitus ꝙͣ ens: propter quod Dioꝰ dicitiiij. ca. de diui. no. bonum ſe extendit ad exn̄tia non exn̄tia: nam ipſa non exn̄tia .ſ. materia ſecundum ītelligitur priuationi ſubiecta appetitbonum .ſ. eſſe: ex quo pꝫ ēt ſunt bona: nihil .n.apperit bonum niſi bonum. Eſt āt alio creature bonitas a bonitate diuina deficiens: nam ſicut dictum eſt deus in ipſo ſuo eſſe ſummam perfectionē obtinet bonitatis: res āt creata ſuam perfectionem non poſſidet in uno ſed ī multis: qd̓ .n.eſt ī ſup̄mo unitum multiplex in infimis inuenit̉.vnde deus ſecundū idem dr̄ eſſe uirtuoſus ſapiēs oꝑans: creatura uero ſecundū diuerſa: tantoqꝫperfecta bonitas alicuius creature maiorem multiplicitatem requirit quāto magis a prima bonitate diſtans inuenitur. Si uero perfectaꝫ bonitatem non poſſit attingere imperfecte retinebit inpaucis: inde eſt licet primū ſummū bonumſit omnino ſimplex ſubſtātieqꝫ ei in bonitate propinque ſint pariter quantum ad ſimplicitatemuicine: infime tn̄ ſubſtantie inueniūtur ſimpliciores quibuſdā ſuperioribus eis ſicut elementa aīalibus hoībus: qꝛ non poſſunt pertingere ad perfectioneꝫ cognitioniſ intellectus quā conſequūtur aīalia hoīes: manifeſtuꝫ eſt ergo ex dictislꝫ deus ſecundum ſuum ſimplex eſſe perfectamtotam ſuam bonitatē habeat: creature tamen adperfectionem ſue bonitatis non pertingunt perſolum ſuuꝫ eſſe ſed per plura. vnde licet quelibetearum ſit bona in quantū eſt: non tamen pōt ſimpliciter bona dici ſi alijs careat que ad ipſius bonitatem requirūtur ſicut homo qui uirtute ſpoliatus uitijs eſt ſubiectus dr̄ quidem bonus ſecūdūquid .ſ. in quantum eſt ens in quantū eſt homonon tn̄ bonus ſimpl̓r ſed magis malus: igiturcuilibet creaturarum idē eſt eſſe bonuꝫ eſſe ſimpliciter: lꝫ quelibet earum bona ſit in quantum ēdeo uero ſimpl̓r ideꝫ eſt eſſe eſſe bonuꝫ ſimpl̓r.Si āt res quelibet tendit in diuine bonitatis ſimilitudinem ſicut in finem: diuine āt bonitati aſſil̓atur aliquid quantum ad oīa que ad propriā pertinent bonitatem: bonitas āt rei non ſoluꝫ in eſſeſuo conſiſtit ſed in oībus alijs que ad ſuaꝫ perfectionē requirūtur: ut on̄ſum eſt: manifeſtū ē resordinātur in deo ſicut in finem non ſolum ſecundum eſſe ſubſtātiale: ſed ēt ſecundū ea que ei accidunt pertinentia ad perfectionem ipſius ēt ẜmꝓpria oꝑationē que ēt ꝑtinēt ad perfectionē rei. res intendunt naturaliter aſſimilarideo in hoc eſt caufa. XXI.

X his autē apꝑaret res intendūt dīnā ſil̓itudinem:et in hoc ſunt cāe alioꝝ. Tēdit .n.ī dīnam ſil̓itudinem res creata per ſuā operationem: per ſuā āt operationē una res fit alteriusergo ī hoc ēt res intendūt dinam ſil̓itudinem: utſint alijs cauſe. Adhuc res tendunt in diuinaꝫſil̓itudinem: in quantum eſt bonus: ut ſupra dc̄meſt: ex bonitate at dei eſt alijs eſſe largitur: unūquodqꝫ .n. agit in quātum eſt actu perfectum: deſiderant igitur generaliter res in hoc deo aſſimilari ut ſint alioꝝ cauſe. Amp̄. ordo ad bonumboni rōnem hꝫ: ut ex dictis eſt manifeſtū: unūqd̓qꝫ āt per hoc eſt alterius ordīatur ad bonū:bonū āt ſolum per ſe cognoſcitur cātur: maluꝫāt per accn̄s tm̄ ut on̄ſum eſt: eſſe igitur alioꝝ caeſt bonum: ſcd̓m āt qd̓libet bonū ad qd̓ tēdit aliquid: ītendit diuinā ſil̓itudinem: qd̓libet bonūcreatū ſit ex participatione dīne bonitatis: intendunt igitur res dīnam ſil̓itudinem ī hoc ſint aliorū cae. Itē eiuſdē rōnis ē effectꝰ tēdat in ſil̓itudinē agētis: agēs aſſil̓et ſibi effectum: tēdit igr̄effectꝰ ī finem in quē dirigitur ab agente: agēs atītendit ſibi aſſimilare patiens ſolum ꝙͣtuꝫ adad eſſe ipſius: ſed ēt ꝙͣtum ad cālitateꝫ: ſicut .n. abagēte cōt̓erūtur effectui naͣli prīcipia per que ſubſiſtat: ita principia per que alioꝝ ſit: ſic̄ .n. aīaldum generatur accipit a generate uirtutem nutritiuam ita ēt uirtutē generatiuam: effectus igiturtēdit ī ſil̓itudinem agentis: vt on̄ſum eſt non ſolūꝙͣtum ad ſp̄em ipſius: ſed ēt ꝙͣtum ad hoc ſit aliorum: ſic āt tendunt res in ſimilitudinem deiſicut effectus in ſimilitudinem agentis: intenduntigitur res naturaliter aſſimilari deo in hoc ſūtcae aliorum Pͣre. tunc maxime perfectum eſtunūquodqꝫ: quando poteſt alterū ſibi ſimile facere: illud eniꝫ perfecte lucet quod alia illumīare poteſt: unūquodqꝫ autem intendens in ſuam perfectionem tendit in diuinam ſimilitudinem: per hocigitur unūquodqꝫ tendit in diuinaꝫ ſimilitudinē: intendit aliorum cauſa eſſe Quia uero cauſa ī quantum hꝰ modi ſuperio: eſt cauſato: manifeſtū eſt tendere ī diuinā ſimilitudinē per huncmodū ut ſit alioꝝ eſt ſuperior perfectio in entibus. Itē prius eſt unūquodqꝫ ī ſe perfectuꝫ ꝙͣpoſſit alterū cāre ut dictum ē: hec igitur perfectoultimo accidit rei ut aliorum cauſa exiſtat: cumigitur per multa tendat res creata in diuinam ſimilitudinē: hoc ultimuꝫ ei reſtat: vt diuinam ſil̓itudinē querat per hoc ſit alioꝝ. vnde Dioꝰdicit. iij. ca. cele. ierar. oīum diuinius eſt dei cooperatoreꝫ fieri: ſcd̓m apl̓s dicit. i. Cor. iij. Deiadiutores ſumus.