Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

quo aīa opinatur ⁊ nō intelligit: non eſt igitur intellectus poſſibilis p̄paratio. Si auteꝫ dicatur ꝙpͥncipium p̄dicte operationis in nobis ē ſpēs ītelligibilis facta in actu ab intellectu agente: hoc videtur nō ſufficere: qꝛ cū homo de potentia intelligente fiat actu intelligens. oportet ꝙ nō ſolum intelligat ꝑ ſpēm intelligibilē per quam fit actu ītelligens ſed per aliquam potentiam intellectiuaꝫ q̄ſit p̄dicte oꝑationis pͥncipium ſicut ⁊ in ſenſu accidit: hec aūt potentia ab Aꝝ. ponitur ītellectꝰ poſſibilis. intellectus igitur poſſibilis ē nō dependenſa corꝑe. Preterea ſpes nō eſt intelligibilis actuniſi ẜm ꝙ eſt deputata ab eſſe maͣli: hoc aūt nonpōt accidere dum fuerint in aliqua potētia materiali que .ſ. ſit cāta ex pͥncipijs maͣlibus vel que ſitactus materialis organi. oportet igit̉ poni aliquāpotētiam intellectiua in nobis immaͣlem que eſt ītellectus poſſibilis. Ad hec intellectus poſſibil̓ab Aꝝ. dicitur ꝑs anime. aīa aūt non eſt p̄ꝑatioſed actus. p̄paratio .n. eſt ordo potentie ad actuꝫ.ſequit̉ tn̄ ad actum aliqua p̄paratio ad vlteriorēactum. ſicut ad actum diaphonitatis ſeqͥtur ordoad actum lucis. intellectꝰ igit̉ poſſibilis nō eſt ipſapreꝑatio ſed actuſ qͥdam. Amp̄. homo ꝯſequitur ſpēm ⁊ naturaꝫ hūanam ẜm partem aīe ſibiꝓpriam que qͥdem eſt intellectus poſſibilis. nihilaut conſequitur ſpēm ⁊ naturam ẜm ꝙ eſt in potentia ſed ſcd̓m ꝙ eſt actu. cum igit̉ preꝑatō nihilſit aliud ꝙͣ ordo potentie ad actuꝫ. impoſſibile ēꝙ intellectus poſſibilis nō ſit aliud ꝙͣ preꝑatio q̄dam in natura humana exiſtens.Ꝙ anima non ſit complexio utpoſuit Galienus. .LXIII.Redicte autē oꝑinioni Alxandri de intellectu poſſibiliꝓꝑinqua eſt opinio Galieni medici d̓anima. dicit .n. aīam eſſe cōplexionē. ad hoc autēdicendum motus ē ꝑ hoc ꝙ videmus ex dr̄ſis cōplexionibꝫ cāri in nobis dr̄ſas paſſiōes qͥ atribuūtur aīe: aliquā enī ꝯplexionē hn̄tes ut colericā defacili iraſcutur: melacolici v̓o d̓ facili triſtātur vn̄⁊ per eaſdē rōnes hec opīo improbari pōt ꝑ qͣs īprobata eſt opīo Alexadri et ꝑ aliquas ꝓprias.on̄ſū eſt enin ſupra ꝙ oꝑatio aīe vegetabilis ⁊ cognitio ſenſitiua excedit v̓tutē qualitatū actiuaꝝ⁊ paſſiuaꝝ ⁊ multo magis oꝑatio intellectus. cūplexio aūt cāt̓ ex qͣlitatibꝫ actiuis ⁊ paſſiuis nonpōt igitur ꝯplexio eſſe principiū oꝑationum aīe.vnde impoſſibile eſt ꝙ aliqua anima ſit cōplexio. Adhuc complexio cum ſit quoddā ꝯſtitutumex ꝯͣrijs qualitatibus quaſi medium inter eas impoſſibile eſt ꝙͣ ſit forma ſubſtantialis. nam ſubſtā

tie nihil eſt contrarium: nec ſuſcipit magis ⁊ minus. anima autem eſt forma ſubſtantialis et nonaccidentalis: alias per animam non ſortiretur aliquid genus vel ſpeciem anima igitur non eſt complexio Ad hec complexio non mouet corpusanimalis motu locali: ſequeretur enim motumdominantis: ⁊ ſic ſemper deorſum ferretur aīa autem mouet animal in omnem partem: non eſtigitur anima complexio. Amplius anima rgitcorpus et repugnat paſſionibus que complexiōeꝫſequuntur: ex complexione enim aliqui ſunt magis alijs ad concupiſcentias vel iras apti qui tamēmagis ab eis abſtinent propter aliquid refrenansut patet in continentibus. hoc autem non facitcomplexio: non eſt igitur anima complexio. Deceptus autem fuiſſe videtur Galienus ex hoc ꝙ n̄conſiderauit aliter paſſiones attribui complexioni ⁊ aliter anime: complexioni namqꝫ attribuuntur ſicut diſponenti ⁊ quantum ad id quod ē materiale in paſſionibus: ſicut feruor ſanguinis ⁊ hꝰmodi: anime autem tanquam principali cauſe exparte eius qd̓ eſt in paſſionibus formale: ſicut itaappetitus vindicte. Ꝙ anima non ſis armonia. LXIIII.Imilis aūt p̄dictepoſitioni eſt poſitio dicentiuꝫ animāeſſe armoniam. Non enim intellexer̄tanimam eſſe armoniam ſonorum ſed contrariorum ex quibus videbant cōponi corpora aīata: q̄quidem opinio in lib. de aīa videtur attribui Empedocli. Gregorius autem niſſenus attribuit eamDinorcho: vnd̓ ⁊ improbat̉ ſicut ⁊ precedēs: ⁊ adhec proprijs rationibus. Omne enim corpus mixtum armoniaꝫ habet ⁊ complexionem: nec armonia poteſt mouere corpus aut regere ipſum vel repugnare paſſionibus ſicut ⁊ complexio intenditur ēt ⁊ remittitur ſicut ⁊ ꝯplexio: ex quibus oībꝰon̄dit̉ ꝙ aīa non ſit armonia ſicut nec ꝯplexio. Adhuc rō armonie magis conuenit qualitatibus corporis ꝙͣ aīe. nam ſanitas eſt quedā armonia humorum: fortitudo neruorum: ⁊ oſſiū pulchritudo membrorum: ⁊ colorum. non autē pōtaſſignari qualium armonia ſit ſenſus aut ītellectus ⁊ cetera q̄ ad aīam ꝑtinēt: nō eſt igitur aīa armonia. Amp̄. armonia dicitur duplicit̓. vnomodo ipſa ꝯperatio: alio modo rō ꝯꝑationis aīaaūt n̄ eſt ꝯpo: quia oportetet ꝙ vnaq̄qꝫ ꝑs aiē eētꝯpō aliquaꝝ ꝑtiū corꝑis: ꝙ nō eſt aſſignare: ſil̓tern ē ratio cōpoſitōis: quia cū in or̄ſis ꝑtibꝫ corporis ſunt diuerſe rōes ſeu proportiones comparationis ſingule partes corporis haberent ſingulasanimas: aliam enim animam haberet os.

h 3