Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Ꝙ nō eſt idem compoſitio ex ſubſtantia ⁊eſſe: ⁊ ex materia ⁊ forma. LIIII.On eſt auteꝫ eiuſdeꝫ rōnis cōpoſitio ex materia ⁊ for ma ⁊ ex ſubſtātia ⁊ eſſe: ꝙͣuis utraqꝫſit ex potentia ⁊ actu: primo quidem qꝛ maͣ nō ēipſa ſubſtātia rei: naꝫ ſequeretur oēs formas eſſeaccn̄tia: ſicut antiqui naͣles opinabantur. ſed maͣeſt ꝑs ſubſtātie. Secūdo āt qꝛ ipſum eſſe nō eſt ꝓprius actus maͣe ſed ſubſtātie totiuſ: eius .n. actusē eē: de quo poſſumus dicere ꝙ ſit: eſſe āt non dr̄de maͣ ſed de toto. vn̄ maͣ non pōt dici ꝙ eſt: ſꝫ ipſa ſubſtantia eſt id qd̓ eſt. Tertio qꝛ nec forma eſtipſum eſſe: ſed ſe hn̄t ẜꝫ ordinē: cōparat̉ .n. formaad ipſū eſſe: ſicut lux ad luce̓ uel albedo ad albuꝫeē: deinde qꝛ ad ipſā ēt formā cōparatur ipſuꝫ eēut actus: ꝑ hoc .n. in cōpoſitis ex maͣ ⁊ forma: formadr̄ eſſe principium eſſēdi: qꝛ eſt cōplementumſubſtātie cuius actꝰ ē ipſū eſſe: ſicut diaphonū eſtaeri principiū lucendi: qꝛ facit eū ꝓprium ſubiectuꝫ lumīs: vn̄ in cōpoſitis ex maͣ et forma nec maͣnec forma pōt dici ipſum qd̓ eſt nec ēt ipſum eſſe:forma tn̄ pōt dici qͦ eſt ẜm ꝙ eſt eſſendi principiūipſa āt tota ſubſtātia eſt ipſū qd̓ eſt: ⁊ ipſū eē eſt qͦſubſtātia denominat̉ ens: in ſubſtātijs āt intellectualibus q̄ non ſūt ex maͣ et forma compoſite: uton̄ſum eſt: ſed in eis ipſa forma eſt ſubſtātia ſubſiſtens: forma ē qd̓ eſt: ipſū āt eſſe ē actus ⁊ qͦ eſt: ⁊ꝓpter hoc in eis eſt unica tm̄ cōpoſitio actꝰ ⁊ potentie: q̄ .ſ. eſt ex ſubſtātia et eē: q̄ a quibuſdā dr̄ exqd̓ eſt ⁊ eſſe: uel ex qd̓ eſt: ⁊ qͦ eſt: in ſubſtātijs autcōpoſitis ex maͣ ⁊ forma ē duplex cōpoſitio actus⁊ potētie: pͥma qͥdeꝫ ipſius ſubſtātie: q̄ cōponiturex maͣ ⁊ forma: ſecūda uero ex ipſa ſubſtātia iamcōpoſita ⁊ eē: q̄ ēt pōt dici ex qd̓ ē ⁊ eſſe: uel ex qd̓eſt ⁊ qͦ ē. Sic igitur pꝫ ꝙ cōpoſitio actus ⁊ potentie ē in plus ꝙͣ cōpo forme ⁊ maͣe: vn̄ maͣ ⁊ formadiuidunt ſubſtantiā maͣlem: potentia autē ⁊ actꝰdiuidunt ens cōe: ⁊ ꝓpter hoc q̄cunqꝫ quidē cōſequūtur potentiam ⁊ actū in ꝙͣtū hꝰ mōī ſūt cōiaſubſtātijs maͣlibus ⁊ īmaͣlibus creatis. ſicut recipe̓⁊ recipi: ꝑficere ⁊ perfici: q̄cunqꝫ uero ſunt ꝓpriamaͣe ⁊ forme in quātum hꝰ modi ſicut generari ⁊corrūpi ⁊ alia hꝰ mōi: hec ſūt ꝓpria ſubſtantiaꝝmaterialiū: ⁊ nullo mō conueniūt ſubſtatijs īmaterialibus creatis.Ꝙ ſubſtātie ītellectuales ſūt īcorruptibiles. LV.X hoc autē aperFte on̄ditur ꝙ oīs ſubſtantia ītellectualis eſt īcorruptibilis. Oīs .n. corruptio eſt ꝑ ſeꝑationē forme a maͣ: ſimplex qͥdem corruptio per ſeꝑationem forme ſubſtātialis: corrup

tio āt ẜm quid ꝑ ſeꝑationem forme accidentalis:forma .n. manente oꝫ rem eſſe: ꝑ formaꝫ .n. ſubſtātia fit ꝓprium ſuſceptiuū eius qd̓ eſt eē: vbi āt nōeſt cōpoſitio forme ⁊ maͣe: ibi non pōt eſſe ſeꝑatoearūdem: igitur nec corruptio: on̄ſuꝫ eſt āt ꝙ nulla ſubſtantia ītellectualis eſt cōpoſita ex materia⁊ forma: nulla igitur ſubſtātia ītellectualis eſt coruptibil̓. Amp̄. qd̓ ꝑ ſe alicui cōpetit de ncc̄itate ⁊ ſꝑ ⁊ īleꝑabiliter ei ineſt: ſicut rotundū per ſequide ineſt circulo: ꝑ acc̄ns āt eri. vn̄ es quidē fieri non rotundū eſt poſſibile: circulū āt nō eſſe rotundū ē īpoſſibile: eē āt ꝑ ſe ꝯſequitur ad formā:ꝑ ſe .n. dicimus qd̓ ẜm ipſū: unūqd̓qꝫ āt hꝫ eē ẜmꝙ hꝫ formam: ſubſtantie igitur ipſe q̄ non ſūt forme pn̄t priuari eſſe ẜm ꝙ amittūr formam: ſic̄ espͥuatur rotūditate ẜm ꝙ deſinit eſſe circulare ſubſtantie uero que ſūt ipſe forme nunꝙͣ pn̄t priuarieſſe: ſicut ſi aliqua ſubſtātia eſſet circulus: nunqͣpoſſet fieri non rotūda: on̄ſum eſt āt ſupra ꝙ ſubſtantie ītellectuales ſunt ipſe forme ſubſiſtentes: īpoſſibile eſt igitur ꝙ ipſe eſſe deſināt: ſunt igiturīcorrūptibiles. Ad hec. ī ōi corruptione remoto actu manet potentia: nō .n. corrūpitur aliquidin oīo non ens: ſicut nec generat̉ aliqͥd ex oīo nonente: in ſubſtātijs āt intellectualibus ut on̄ſum eſtactꝰ ē ipſū eē: ipſa at ſubſtantia eſt ſicut potentia:ſi igitur ſubſtātia ītellectualis corrupatur: remanebit pꝰ ſuā corruptionē: qd̓ ē oīo impoſſibile: oīſigitur ſubſtātia ītellectualis eſt īcorruptibilis.Item in ōi qd̓ corrūpitur oꝫ ꝙ ſit potentia ad nōeē: ſi qͥd igitur eſt in quo non eſt potētia ad nō eēhoc non pōt eē corruptibile: in ſubſtātia āt ītellectuali non ē potentia ad non eē: manifeſtū ē .n. exdictis ꝙ ſubſtantia completa eſt ꝓprium ſuſceptiuum ipſius eſſe: ꝓprium āt ſuſceptiuum alicuiusactus ita cōꝑatur ut potentia ad actum illum: ꝙnullo mō eſt ī potētia ad oppoſitū: ſicut ignis itacōparatur ad calorē ut potētia ad actuꝫ: ꝙ nullomō ē ī potētia ad frigus: vn̄ nec ī ipſis ſuſtātijs cōporalibꝰ ē potētia ad n̄ eē in ip̄a ſubſtātia cōpletaniſi rōne maͣe: ī ſubſtātijs āt ītellectualibꝰ n̄ ē maͣ:ſꝫ ipſe ſt̓ ſubſtātie cōplete ſimplices: igr̄ ī eis n̄ ē potētia ad nō eē: ſt̓ igit̉ īcorruptibiles. Pre. ī qͥbuſcūqꝫ ē cōpō potētie et actus id qd̓ tꝫ locū pͥme potētie ſiue primi ſubiecti ē īcorruptibile vn̄ ēt ī ſubſtātijs corruptibilibꝰ maͣ pͥma eſt īcorruptibilis: ſꝫ inſubſtātijs ītellectualibꝰ id qd̓ tenet locū potētie pͥme ⁊ ſubiecti ē ipſa eaꝝ ſubſtātia ꝯpleta: igit̉ ſubſtātia ipſa ē īcorruptibil̓: nihil āt ē coruptibile: niſi ꝑ h̓ ꝙ ſua ſubſtātia cōrūpit̉: igr̄ oēs ītellectualesnae ſt̓ īcorruptibiles. Amp. ōe qd̓ corrūpit̉: uel corrūpit̉ ꝑ ſe uel ꝑ accn̄s: ſubſtātie āt ītel lectuales nōpn̄t pͦ ſe corrupi: oīs .n. corruptio ē a ꝯͣrio: agēs .n.cū agat ẜꝫ ꝙ ē actu ſꝑ agēdo duc̄ ad aliqd̓ eē actuvn̄ ſi ꝑ hꝰ mōi eē actu aliquid corrūpatur deſinēs