Secundus.

Ꝙ oportuit ad perfectionē uniuerſi aliqͣs¶ creaturas intellectuales eſſe. XLII.Ac igitur exiſtētecā diuerſitatis ī rebus: reſtat nūc deIlipſis rebus diſtīctis ꝓſequi quantuꝫad fidei ueritatem pertinet: qd̓ erat tertium a nobis ꝓpoſitorum: ⁊ on̄demus primo ꝙ ex dīna diſpoſitione ꝑfectionē rebus creatis ſcd̓m ſuuꝫ modū optimum aſſignante: ꝯn̄s fuit ꝙ q̄dam creature ītellectuales fierēt ī ſummo rerum uertice conſtitute: tūc .n. effectus maxime perfectus ē qn̄ ī ſuum redit principiū: vn̄ et circulus inter omnes figuras: ⁊ motus circularis inter omnes motus eſtmaxime ꝑfectus: qꝛ in eis ad principium reditur:ad hoc igitur ꝙ uniuerſum creaturarū ultimamꝑfectionem cōſequatur: oꝫ creaturas ad ſuū redire principium: redeunt āt ad ſuum principiuꝫ ſingule ⁊ oēs creature: in quātuꝫ ſui pͥncipij ſil̓itudinē gerunt ſcd̓m ſuum eſſe et ſuā naͣm ī quibꝰ quādam perfectionē hn̄t ſicut ⁊ oēs effectus tunc maxime perfecti ſūt: qn̄ maxime ſil̓antur cāe agenti:ut domus qn̄ maxime ſil̓atur arti: ⁊ ignis qn̄ maxime ſil̓atur generanti: cum igitur intellectus deicreaturarū ꝓductionis principium ſit: ut ſupraon̄ſum ē: ncc̄e fuit ad creaturarū ꝑfectionē: ꝙ alique creature eſſent ītelligētes. ¶ Amp̄. ꝑfectio ſecūda ī rebus addit ſupra prima perfectionē: ſicutāt eſſe et natura rei cōſideratur ſecūdum primaꝫꝑfectionē: ita operatio ſcd̓m perfectionē ſecūdā:oportuit igitur ad cōſūmatam uniuerſi perfectione eſſe aliquas creaturas: q̄ in deū redirent: nō ſolum ſcd̓m nature ſil̓itudinem ſed ēt ꝑ operationēq̄ quidem nō pōt eſſe niſi per actum ītellectus etuolūtatis: qꝛ nec ipſe deus aliter erga ſe ipſū oꝑationē hꝫ: oportuit igitur ad ꝑfectionem optimaꝫvniuerſi eſſe aliquas creaturas intellectuales.Ad hec. ad hoc ꝙ perfecte diuine bonitatis repn̄tatio per creaturas fieret: oportuit ut ſupra oſtēſum eſt non ſolum ꝙ res bone fierent: ſed ēt ꝙ adaliorū bonitatem agerent: aſſil̓atur āt perfecte aliquid alteri ī agendo: qn̄ non ſolum ē eadē ſp̄es actionis: ſed ēt idem modus agendi: opoͣtuit igiturad ſūmā rerum perfectionē ꝙ eſſent alique creature q̄ agerent hoc mō quo deus agit: onſum eſtāt ſupra ꝙ deus agit ꝑ intellectū ⁊ uolūtatē: oportuit igitur aliquas creaturas eē ītelligentes ⁊ uolentes. ¶ Amp̄. ſil̓itudo effectus ad cam agenteꝫattenditur ſcd̓m formam effectus: qui preexiſtit īagente: agens .n. agit ſibi ſil̓e in forma ſcd̓m quaꝫagit: forma āt agentis recipitur quidē ī effectu qn̄qꝫ ſcd̓m eundē modū eſſēdi quo eſt in agēte: ſicutforma ignis generati eundē eſſēdi hꝫ modū cumforma ignis generātis: qn̄qꝫ uero ſecūdum aliuꝫmodū eſſendi: ſicut forma domus que eſt ītelligi

biliter in mēte artificis recipitur maͣliter ī domoq̄ eſt extra aīam: pꝫ igitur ꝑfectiorē eſſe primā ſil̓itudinem ꝙͣ ſecūdam: ꝑfectio āt uniuerſitatis creaturarū conſiſtit in ſil̓itudine ad deū: ſicut ēt ꝑfectio cuiuſlibet effectus in ſil̓itudine ad cām agētērequiritur igitur ſūma uniuerſi perfectio: non ſolum ſecūdam aſſil̓ationē creature ad deum: ſꝫ ētprima ꝙͣtum poſſibile ē: forma āt per quam deꝰagit creaturā eſt forma ītelligibilis ī ipſo: eſt .n. agens per intellectum: ut ſupra on̄ſuꝫ eſt: oꝫ igiturad ſūmam perfectionē uniuerſi eſſe aliquas creaturas ī quibus ſcd̓ꝫ eſſe intelligibile forma diuiniintellectus exprimatur: ⁊ hoc eſt eſſe creaturas ſecundum ſua naͣm intellectuales. Itē ad ꝓductionem creaturarū nihil aliud mouet deum niſi ſuabonitas quā rebus alijs cōīcare uoluit ſcd̓m mōꝫaſſil̓ationis ad ipſū: ut ex dictis pꝫ: ſil̓ſtudo āt unius inuenitur ī altero dupl̓r. Uno mō ꝙͣtuꝫ ad eēnaͣe: ſicut ſil̓itudo caloris ignei eſt in re calefactaper ignem. Alio modo ſcd̓m cognitionē: ſicut ſil̓itudo ignis eſt ī uiſu ul̓ tactu. Ad hoc igitur ꝙ ſil̓itudo dei perfecte eſſet in rebus modis poſſibilibꝰoportuit ꝙ diuina bonitas rebus per ſil̓itudinemcōicaretur nō ſolū in eſſendo ſed ēt cognoſcendocognoſcere āt diuinam bonitatē ſoluſ ītellectꝰ poteſt: oportuit igitur eſſe creaturas ītellectuales.Ad hec. ī oībus decenter ordinatis hītudo ſecundorū ad ultima imitatur hītudinem primi ad oīaſecūda ⁊ ultima: lꝫ qn̄qꝫ deficiēter: on̄ſum ē āt ꝙdeus ī ſe oēs creaturas cōprehēdit: ⁊ hoc repn̄tat̉ī corporalibꝰ creaturis: lꝫ per aliū modū: ſꝑ .n. īuenitur ſuperius corpus cōprehendēs ⁊ cōtinens inferius: tn̄ ſcd̓m extēſionem quātitatis: cū deꝰ oēscreaturas ſimplici modo ⁊ nō quātitatis extēſiōeꝯtineat. Ut igr̄ nec in hoc mō cōtinendi dei imitatio creaturis deeſſet:: facte ſūt creat̉e ītellectualesque creaturas corꝑales ꝯtinerēt non extenſionequātitatis ſed ſimplicit̓ per modum intelligibilēnam qd̓ intelligit̉ eſt in intelligēte: ⁊ eius intellectuali oꝑatione ꝯprehenditur.Ꝙ ſubſtātie ītellectuales ſt̓ volētes. XLVI I.As at ſubſtātiasintellectuales neceſſe eſt eſſe volentes¶¶ Ineſt .n. oībꝰ appetitus boni. cū bonūſit qd̓ omnia appetūt vt ph̓i tradūt: huiuſmōi ātappetitꝰ ī his quidē qui cognitione carēt dr̄ naͣlisappetitꝰ: ſicut dicit̉ ꝙ lapis appetit eſſe de rſū: inhis aūt q̄ cognitione ſenſitiua hn̄t dicit̉ appetituſanimalis qͥ diuiditur in ꝯcupiſibilē ⁊ iraſcibilemin his vero que intelligūt dicit̉ appetitus intellectualis ſeu rōnalis qui eſt voluntas: ſubſtantie igitintellectuales create hn̄t volūtatē. Ad hec: id qd̓eſt per aliud: reducitur ad id quod eſt ꝑ ſe tanꝙͣ

g 2