Liber.

ꝙ ip̄m ē ꝑ aliquā cām cōuenit ei: ſicut albuꝫ hoī:nam qd̓ cām nō hꝫ: pͥmū ⁊ īmediatū ē: vnde neceſſe ē ꝙ ſit per ſe ⁊ ẜm hoc ꝙ ip̄m: īpoſſibile ē auteꝫaliqd̓ vnū duobus cōuenire ⁊ vtriqꝫ ẜm ꝙ ipſumqd̓ .n. de aliquo ẜm ꝙ ipſum dicit̉: ipſum non excedit: ſicut habere tres angulos duobus rectis eqͣles non excedit triangulū qͥ p̄dicat̉ eidē cōuertibiliter: ſi igit̉ aliqͥd duobꝰ cōueniat nō cōuenit vt̓qꝫẜm ꝙ ip̄m ē: īpoſſibile ē igit̉ aliqd̓ vnū de duobusp̄dicari ita ꝙ de neutro ꝑ cām dicat̉: ſꝫ oꝫ vel vnūeſſe alterius cām ſicut ignis eſt cā caloris corporimixto: cū tn̄ vtrunqꝫ calidū dicat̉: vel oꝫ ꝙ aliqd̓tertiū ſit cā vtriqꝫ: ſicut duabus candelis ignis eſtcā lucēdi: eē aūt dr̄ de oī eo qd̓ eſt: īpoſſibile ē igit̉eſſe aliqͥ duo quoꝝ neutrū hēat cām eſſendi: ſedoꝫ vtrūqꝫ acceptoꝝ eſſe per cām vel alterū alterieſſe cām eſſēdi: oꝫ igit̉ ꝙ ab illo cui nihil eſt cauſaeſſendi ſit oē illud qd̓ quocūqꝫ mō eſt: deum autēſupra oſtendimus huiuſmōi ens eſſe cui nihil ſitca eſſendi: ab eo igit̉ eſt omne quod quocūqꝫ mōeſt. Si autem dicat̉ ꝙ ens nō eſt p̄dicatū vniuocū: nihilominꝰ p̄dicta cōcluſio ſequit̉: non enī demultis eqͥuoce dr̄ ſed ꝑ analogiaꝫ: ⁊ fic oꝫ fieri reductionē ī vnū. ¶ Amp̄ qd̓ alicui cōuenit ex ſuanaͣ nō eſt aliqua cā minoratū in eo ⁊ defitiens eſſenon pōt: ſi enī naͣe aliqͥd eſſentiale ſubtrahitur vl̓addit̉: iā altera naͣ erit: ſicut ⁊ in numeris acciditin quibus vnitas addita vel ſubtracta ſpēm variat: ſi aūt naͣ vel qͥdditate rei integra manente aliquid minoratū inueniat̉: iam pꝫ ꝙ illud non ſimpl̓r depēdet ex illa naͣ ſꝫ ex aliqͣ alia cā per cuiuſ remotionē minorat̉: qd̓ igit̉ alicui minus cōuenit ꝙͣalijs nō ꝯuenit ei ex ſua naͣ tm̄ ſed ex alia cā: illudigitur erit cā oīum in aliquo genere cui maximecōuenit illius generis predicatio vn̄ etiā qd̓ maxīecalidum eſt videmus eē cām caloris in oībus calidis: ⁊ qd̓ maxime lucidū ē cām oīum lucidorum:deus aūt eſt maxime ens vt in pͥmo libro oſtēſuꝫeſt: ipſe igitur eſt cauſa omnium de quibus ens ꝑdicatur. ¶ Ad hec ſecundū ordinē effectuū oꝫ eēordinē carum eo ꝙ effectus cauſis ſuis ꝓportionati ſūt: vn̄ oꝫ ꝙ ſicut effectus ꝓprij reducūtur i cāsꝓprias: ita id qd̓ cōe eſt in effectibus ꝓprijs reducat̉ in aliquā cam cōmunē: ſicut ſupra ꝑticularescauſas generationis huius vel illius eſt ſol vniuerſalis cauſa generationis: ⁊ rex eſt vniuerſalis cauſa regiminis in regno ſupra prepoſitis regni ⁊ ētvrbiū ſinglariū: oībus aūt cōe eſt eſſe: oꝫ igit̉ ꝙ ſupra oēs cauſas ſit aliqua cā cuius ſit dare eē: pͥmaaūt cā deꝰ ē vt ſupra oſtēſū ē: oꝫ igitur oīa que ſūta deo eē. ¶ Itē qd̓ ꝑ eſſētiā dr̄ ē cā oīum q̄ ꝑ ꝑticipationē dicūt̉: ſicut ignis ē cā oīum ignitoꝝ in qͣntū huiuſmōi: deus aūt eſt ens per eſſentiā ſuā: qͥaeſt ip̄m eē: ōne aūt aliud ens eſt ens ꝑ ꝑticipatiōeꝫqꝛ ens qd̓ ſit ſuū eſſe nō pōt eſſe niſi vnū vt in pri

mo oſtēſū eſt: deꝰ igit̉ eſt cā eſſendi oībꝰ alijs. Preterea ōne qd̓ eſt poſſibile eē nō eſſe hꝫ aliꝙͣ cam:qꝛ in ſe cōſideratū ad vtrūlibet ſe hꝫ: ⁊ ſic oꝫ eē aliqd̓ aliud qd̓ ip̄m ad vnū determinet: vnde cū ī infinitū ꝓcedi non poſſit: oꝫ ꝙ ſit aliqd̓ nccͣium qd̓ſit cā oīuꝫ poſſibiliū eſſe ⁊ nō eſſe: neceſſariū aūtquoddā ē hn̄s cām ſue neceſſitatis in qͦ ēt in infinitū ꝓcēdi n̄ pōt: ⁊ ſic ē deuenire ad aliqͥd qd̓ ē ꝑ ſeneceſſe eſſe: hoc aūt eſſe nō pōt niſi vnū: vt ī pͥmolibro oſtēſū eſt: ⁊ hoc eſt deꝰ: oꝫ igitur omne aliudab ip̄o reduci in ip̄m ſicut in cām eſſendi. Amp̄.deus ſecundū hoc factiuus ē rerū ꝙ actu eſt vt ſupra oſtenſuꝫ eſt: ipſe aūt ſua actualitate ⁊ ꝑfectione ōnes rerū ꝑfectiones cōp̄hendit vt in pͥmo ꝓbatum eſt: ⁊ ſic eſt v̓tualiter onia: eſt igit̉ ip̄e oīuꝫ factiuus hoc autem nō eſſet ſi alqͥd aliud eſſꝫ natūeſſe niſi ab ipſo: nihil enī natū eſt eſſe ab alio ⁊ n̄ab alio: qꝛ ſi natū eſt n̄ ab alio eſſe: ⁊ ꝑ ſe ip̄ꝫ nccͣeeſſe qd̓ nūꝙͣ pōt ab alio eſſe: nihil igit̉ pōt eſſe niſia deo. ¶ Iteꝫ īꝑfecta a ꝑfectis ſumūt origineꝫ: vtſemen ab aīali: deꝰ aūt ē ꝑfectiſſimū ⁊ ſūmū enſ ⁊ſūmū bonū vt in pͥmo on̄ſum eſt: ip̄e igit̉ eſt oībꝰcā eſſendi p̄cipue cū on̄ſum ſit ꝙ tale n̄ poſſit eſſeniſi vnū. Hoc aūt diuina cōfirmat auctoritas. Or̄enī ī p̄s. Qui fecit celū ⁊ terrā mare ⁊ oīa qͥ in eisſunt. Et Ioā. pͥmo. Oīa ꝑ ip̄m facta ſunt ⁊ ſineipſo factū eſt nihil. Et No. xi. Ex quo oīa: ꝑ queꝫoīa: ⁊ quo oīa: ipſi gloria in ſeculū. Per hoc autēexcludit̉ antiquoꝝ naturaliū error qui ponebātcorpora quedā nō habere cām eſſendi: ⁊ etiā quorundā qui dicūt deum non eſſe cauſam ſubſtātieceli ſed ſolum motus.¶ Ꝙ deꝰ ex nihilo ꝓduxit res in eſſe. XVI.X hoc autē apparet ꝙ deꝰ in eē res ꝓbuxit ex nullo p̄exiſtente ſicut ex maͣ. Si .n. eſt aliqͥdeffectꝰ dei: aut p̄exiſtit aliqͥd illi aūt n̄ ſi nō hēt̉ ꝓpoſitū .ſ. ꝙ deꝰ aliqueꝫ effectū ꝓducat ex nullo jexiſtente: ſi aūt aliqͥd illi p̄exiſtit: aut eſt ꝓcedere īinfinitū: qd̓ nō eſt poſſibile in cauſis materialibꝰ:vt philoſophus probat in. ij. metaphiſice aut eritdeuenire ad aliquod primum quod aliud non p̄ſupponit: quod quidem non poteſt eſſe ipſe deusoſtenſum eſt enim in primo libro ꝙ ipſe non eſtmateria alicuius rei nec poteſt eſſe aliud a deocui deus non ſit cauſa eſſendi vt oſtenſum eſt: relīquit̉ igit̉ ꝙ deus in ꝓductione ſui effectus non requirit materiā preiacentē ex qua operet̉. Ad hecvnaqueqꝫ maͣ ꝑ formā ſuperinductā cōtrahiturad aliqua ſpēm: oꝑari ergo ex maͣ p̄iacente ſuperinducēdo formā quocūqꝫ mō ē agentis ad aliquā