Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secūdus.

ſicut eſt honor: dominiū: victoria: vindicta: aliahuiuſmōi circa quoꝝ ſpecies audacias oīnoappetitus ſunt fortitudo: magnanimitas: māſuetudo alie huiuſmōi v̓tutes quidē in deo ꝓpͥe non pōſſunt: eo circa paſſiōes ſunt: dicūturtamen in ſcriptura metaphorice de deo opter ſimilitudinem effectus: vt eſt illud primo Regū. ij. eſt fortis ſicut deus noſter: Mich̓. vi. Querite manſuetum querite bonum. in deo ſunt virtutes morales que ſunt circaactiones.LXXXXIIII.Unt autē uirtutes alique vitā actiuā homīs dirigentes circa paſſiōes ſꝫ circaactiōes ſunt vt vitas: iuſticia liberalitas: magnificentia: prudentia: ītellectus: ātv̓tus ex obiecto vel ſpecieꝫ ſortiat̉: actiones āt ſūt harū v̓tutū maͣe vel obiecta dīne ꝑfectioni repugnant: nec huiuſmōi v̓tutes ẜm ꝓpriamſpecieꝫ hn̄t aliqͥd ꝓpt̓ quod a dīna ꝑfectione excludantur. Item huiuſmōi v̓tutes ꝑfectiōes volūtatis intellectuſ ſunt que ſunt principiaoꝑationū abſqꝫ paſſione: in deo aūt eſt voluntas intellectus nulla carens ꝑfectione: igit̉ hec deodeeſſe pn̄t Amp̄. eoꝝ oīum a deo in eſſeꝓcedunt: ꝓpria in dino intellectu eſt vt ſupraoſtenſū eſt: aūt rei fiende ī mente facientis arseſt: vn̄ ph̓us dic̄ in. vi. ethicoꝝ ars eſt rectafactibiliū: eſt igit̉ ꝓprie ars in deo: dicit̉ Sap̄.vij. Oīm artifex docuit me ſapientiā Iteꝫ dīnavolūtas ī his ſūt alia ab ip̄o det̓mīatur ad vnuꝫ cognitionē ſuā vt ſupra oſtenſū eſt: ꝯgnitō āt ordinas voluntatē ad agendū prudentia eſt: qꝛ ẜmph̓m in .vi. ethicoruꝫ prudentiā eſt recta ratio agibiliū: ē igit̉ in deo prudētia: hoc eſt qd̓ dicit̉ Iobxxvi. Apud ipſū eſt prudentia fortitudo Adhec on̄ſum eſt ſupra ex hoc deus vult aliqͥdvult illa que requirunt̉ ad ipſū: qd̓ aūt ad ꝑfectionem alicꝰ requirit̉ eſt debitu vnicuiqꝫ: eſt igitur indeo iuſtitia cuiꝰ eſt vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt diſtribue̓:vn̄ p̄s. Iuſtus dn̄s iuſtitiā dilexit Amp̄. ſicutſupra oſtenſū eſt finis vltimꝰ ꝓpter quē vult deusoīa nullo dependet ab his ſūt ad finē nec ꝙͣ ad eſſe nec ꝙͣtū ad ꝑfectionē aliquā: vn̄ vultalicui ſuā bonitatē ꝯicare ad hoc vt ſibi exīde aliquid accreſcat: ſed qꝛ ip̄m cōicare ē ſibi cōueniēs:ſicut ſonti bonitatis: dare aūt ꝓpter aliqd̓modū ex datione expectatū ſed ꝓpter ip̄am bonitatē ꝯuenientiā datiōis eſt actus liberalitatis vtpꝫ per ph̓m in. iiij. ethicoꝝ: deus igit̉ eſt maximeliberalis: vt Auicꝭ. dicit. ipſe ſolus liberalis ꝓpͥedici pōt: nam omne aliud agens ꝓpter agens p̄teripſum ex ſua actione aliqd̓ bonū appetit vel acqͥrit qd̓ ē finis intentꝰ. Hāc autem eius liberalitate

ſcriptura oſtendit dicens in p̄s. Aperiente te ma.tuā: oīa īple. bo. Iacꝭ. pͥmo. Qui dat oībus aff. īproperat. Itē oīa que a deo eſſe accipiūtneceſſe eſt vt eius ſil̓itudinē gerant in quātū ſunt bona ſunt ꝓpͥas rōnes in diuino ītellectu habent vt ſupra oſtenſum eſt: hoc autem ad virtutēveritatis pertinet vt per ph̓m in. iiij. ethicoꝝ patꝫvt in ſuis factis dictis aliquis ſe talem exhibeatqͣlis eſt: eſt igit̉ in deo veritatis virtus. Un̄ Ro. iij.Eſt aūt deus verax ⁊cͣ. Et ī p̄s. Omnes vie tue v̓itas. Si autē v̓tutes ſunt ad aliquas actionesordinentur que ſūt ſubiectoꝝ ad ſuperiora taliadeo cōuenire non poſſunt: ſicut obiecta: latria: vl̓aliquid hꝰ: quod ſuꝑiori debet̉. Si etiā aliquaruꝫex p̄dictis v̓tutibus ſint aliqui īperfecti actus ẜmillos deo attribui p̄dicte v̓tutes non poſſunt: ſicutprudentia ꝙͣtum ad actū bene conſiliandi deocōpetit: cum enī conſilium ſit quedā queſtio vt diin vi. ethicoꝝ: dīna aūt cognitio non ſit inqͥſitiua vt ſupra oſtenſū ē: non pōt ſibi conſiliari eſſecōueniens: vn̄ Iob. xxvi. Cui dediſti conſiliū: forſitan ei qui non habet intelligentiā? Et Iſa. xl. Cuꝫquo īnijt cōſiliū inſtruxit: ẜm aūt actū illumqui eſt de conſiliatis iudicare approbata eligerenihil prohibet prudentiā de deo dici: dicit̉ tameninterdū conſilium de deo vel ꝓpt̓ ſil̓itudinē ocultationis nam conſilia oculte aguntur: vn̄ qd̓ eſt īdīna ſapīa ꝯcultū per ſimilitudinē conſiliū dicit̉:vt pꝫ Iſa. xxv. ẜm aliquā tranſlationē. Conſiliumtuum antiquū verū fiat: vel in quātū conſulentibus ſatiſfacit: eſt enim ſine diſcurſu intelligentis īſtruere inquirentes. Sil̓r etiā iuſtitia quātū admutationis actum deo cōpetere non pōt cum ip̄ea nullo aliquid accipiat. Unde Ro. xi. Quis pͥordedit illi: retribuet̉ ei. Iob. xli. Quis ante dedit mihi vt reddam ei?. Per ſimilitudinem tamēaliqua deo dare dicimur: in quantū deus noſtradata acceptat: non igitur ſibi cōpetit cōmutatiua iuſticia ſed ſolum diſtributiua. Unde Dio. dic̄viij. c. de diui. no. iuſticia laudat̉ deus ſicut omnibus ẜm dignitatem diſtribuēs: ẜm illud Mat.xxv. Dedit vnicuiqꝫ ſecūdū propriā virtutē. Scire autem oportet actiones circa quas predictevirtutes ſunt ſecundum ſuas ratiōes ex rebus humanis non dependent non enim de agendis iudicare aut aliquid dare vel diſtribuere ſolius hominis eſt ſed cuiuſlibet intellectū habentis ẜm tamē ad res humanas cōtrahuntur ex his quodammodo ſpeciem ſumunt ſicut curuum in naſo fac̄ſpeciem ſymi: virtutes igitur predicte ẜm ordinant humanam vitam actiuam ad has actionesordinantur ꝓut ad res humanas contrahunturab eis ſpeciem ſumentes: ſecundum quem modūdeo cōuenire non poſſunt: ẜm vero actionesdicte in ſua cōitate accipiuntur poſſūt etiā dīnis

e 2