Liber.
dei ſcriptura cōmemorat Deut̓. xxxiij. Dilexit populos. Iere. xxxi. In charitate perpetua dilexi teIo. xvi. Ipſe enī pater amat vos. Ph̓i etiā quidāpoſuerūt rerū prīcipium dei amorē: cui conſonatDiony. v̓bū. iiij. c. de diui. no. dicētis ꝙ dīnꝰ amornō ꝑmiſit ipſū ſine germīe eſſe. Sciēdū tn̄ etiā alias ꝑfectiones q̄ ẜm ſpēm ſuā dīne ꝑfectioni repugnat ī ſacra ſcriptura de deo dici nō qͥdē ꝓprie vtꝓbatū ē ſed metaphorice ꝓpter ſilitudinē vel effectuū vel alicuius affectiōis p̄cedētis: dico aūt effectuū: quia īterdū volūtas ex ſapiētie ordine ī illūeffectu tēdit in quē aliquis ex paſſione defectiua īclinat̉. Iudex .n. ex iuſticia punit ſicut ⁊ iratus exira: deus enī aliqn̄ dicitur iratus in quātū ex ordine ſue ſapiētie aliquē vult punire: ẜm illud p̄s. Cūexarſerit in breui ira eius. Miſericors v̓o dicitur īquātū ex ſua beniuolētia miſerias hoīm tollit: ſic̄⁊ nos ꝓpter miſericordie paſſionē facimus ideꝫ.Un̄ ī pͣs. Miſerator ⁊ miſericors dn̄s patiēs ⁊ ml̓tū miſericors. Penitēs etiā īterdū dicit̉ in ꝙͣtū ẜmeternū ⁊ īmutabilē ꝓuidētie ſue ordinē facit quepͥus deſtruxerat vel deſtruit que pͥus fecit ſicut etpenitentia moti face̓ īueniūt̉. Un̄ Gen̄. vi. Penitꝫme feciſſe hoīem. Ꝙ aūt hoc ꝓprie ītelligi nō poſſit: pꝫ ꝑ hoc qd̓ hēt̉ pͥmo. Regꝭ. xv. Triuphator īiſrl̓ nō parcet neqꝫ penitudine flectet̉: dico aūt perſil̓itudinē p̄cedētis affectionis: nā amor ⁊ gaudiūq̇ ī deo ꝓpͥe ſūt: pͥncipia ſūt oīuꝫ affectionū: amorquidē ꝑ modū pͥncipij mouentis gaudiū vero permodū finis: vnde etiā irati puniētes gaudent qͣi finem aſſecuti: dicit̉ igit̉ deuſ triſtari in ꝙͣtū accidūtaliqͣ cōtraria his que ipſe amat ⁊ approbat ſicut⁊ in nobis triſticia de his que nobis nolētibus acciderūt ⁊ hoc pꝫ Iſa. lix. Uidit deus ⁊ malum apparuit in oculis eius: quia nō ē iudiciū ⁊ quia nōeſt vir: ⁊ aporiatus ē: quia nō eſt qui occurrat. Exp̄dictis aut excludit̉ error quorūdā iudeoꝝ attribuentiū deo īrā: triſticiaꝫ: pnīam ⁊ omnes huiuſmodi paſſiones ſecundū ꝓprietatē nō diſtinguentes quid in ſcripturis ſacris proprie ⁊ metaphorce dicatur.¶ Ꝙī deo ponāt̉ eē v̓tutes. LXXXXIII.Onſequēs ē aūtex dictꝭ oſtēdere quō v̓tutes ī deoponere oportet: oportet enī ſicuteſſe eius ē vl̓r ꝑfectū oīm entiumꝑfectiones in ſe quodāmō cōprehendens: ita ⁊ bonitatē eius ōium bonitates in ſe quodāmō cōprehendere: v̓tus aūt ē bonitas q̄daꝫ v̓tuoſi: nāqꝫ ſecundum ea dicitur bonus: ⁊ opus eius bonum:oportet ergo bonitateꝫ diuinam omnes virtutesſuo modo continere: vnde nulla earum ſecunduꝫ
haitū ī deo dicitur ſicut in nobis: deo enī nō cōuenit bonū eſſe per aliquid aliud ſuꝑadditū ei ſed ꝑeſſentiā ſua cuꝫ ſit ōnino ſimplex: nec etiā per aliquid ſue eſſentie additū agit: cuꝫ ſua actio ſit ſuūeſſe vt oſtenſū eſt: non eſt igitur virtus ī deo aliqͥshabitus ſed ſua eſſentia. Item habitus īperfectusactus eſt quaſi medius inter potentiā ⁊ actuꝫ. vn̄⁊ habentes habitū dormientibus cōparant̉: ī deoautē eſt actus perfectiſſimus: actus igitur in eo n̄eſt ſicut habitus vt ſciētia ſed ſicut cōſiderare qd̓eſt actus vltimus ⁊ perfectus ¶ Ad hec habituſpotentie alicuius perfectiuꝰ eſt: in deo auteꝫ nihilē ſecūduꝫ potentiā ſed ſolū ſecūdū actū: in eo igit̉habitus eſſe non poteſt. ¶ Preterea habitus de genere accidentis eſt: quod in deo oīno non eſt vt ſupra oſtenſum eſt: igitur nec virtus aliqua in deoſcd̓m habituꝫ dicitur ſed ſolū ſcd̓m eſſentiā: cumautē v̓tutes humane ſint quibus humana vita dirigitur: humana autem vita eſt duplex contemplatiua ⁊ actiua: que quidem ad actiuā vitamtinent virtutes prout hanc vitā perficiūt deo copetere non poſſunt: vita enim actiua hominis invſu corporalium bonoruꝫ conſiſtit: vnde ⁊ virtutes actiuam vitam dirigunt quibus his bonis recte vtimur: huiuſmodi aūt deo cōuenire non poſſunt: igitur nec huiuſmodi virtutes ꝓut hanc vitam dirigunt ¶ Ad hec huiuſmodi virtutes mores hominum ẜm politicā cōuerſationē ꝑficiunt:vnde illis qui politica cōuerſatione nō vtūtur cōuenire nō multū vident̉: multo igit̉ minus deo cōuenire pn̄t cuius cōuerſatio ⁊ vita longe eſt a mōhumane vite. Harum etiā virtutuꝫ que circa actiuā vitā ſūt quedā circa paſſiōes nos dirigunt qͣsin deo ponere nō poſſumus: v̓tutes enī que circapaſſiones ſunt ex ipſis paſſionibus ſpēm ſortiunt̉ſicut ex proprijs obiectis: vnde ⁊ tēperantia a fortitudine differt in quātum hec circa concupiſcibilia eſt: illa vero circa timores et audacias: in deoautē paſſiōes nō ſunt vt oſtēſuꝫ eſt: igit̉ nec hmōiv̓tutes ī deo eē pn̄t. ¶ Itē huinſmōi v̓tutes nonin parte intellectiua aīe ſunt ſꝫ i ꝑte ſenſitiua in qͣſola paſſiōes eē pn̄t vt ꝓbat̉ in .vij. phiſicoꝝ: ī deoaūt nō ē ſenſitiua ꝑs ſꝫ ſolus ītellectus: relinqͥturigit̉ ꝙ ī deo huiuſmōi v̓tutes eē nō pn̄t etiā ẜm ꝓpͥas rōnes. Paſſionū aūt circa qͣs v̓tutes ſunt q̄dāſunt ẜm inclinationē appetituſ ī aliqd̓ corꝑale bonū qd̓ ē delectabile ẜm ſenſū: ſicut ſūt cibi ⁊ pōt̓⁊ venerea circa quoꝝ concupīas ē ſobrietas: caſtitas: ⁊ vl̓iter tēperātia ⁊ cōtinētia: vn̄ qꝛ corꝑalesdelectationes oīo a deo remote ſunt: v̓tutes p̄dct̄enec ꝓprie deo cōueniūt cuꝫ circa paſſiōes ſint: necetiā metaphorice de deo dicunt̉ ī ſcripturis: quianec eſt acciꝑe ſil̓itudinē ipſarū ī deo ẜm ſil̓itudinēalicuius effectus. Quedā v̓o .ſ. paſſiones ſūt ſcd̓ꝫſclinationem appetitus ī aliquod ſpirituale bonū