Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

recurrere: cui oēs aſſentire cogūtur: que tn̄ ī reb̓diuinis deficiens ē. Simul aūt veritatē aliquā inueſtigātes on̄demꝰ qui errores excludāt̉: etqūo demōſtratiua vitas fidei chriſtiane religiōisconcordet.Quis mod poſſibil̓ ſit dīne v̓itatꝭ māifeſtād̓. III.Uia uero oīsv̓itatis manifeſtande modus eſt idē:diſciplinati aūt hoīs ē tm̄ de vnoqͦꝫfidē cuꝑe tēptare quantū naͣ rei ꝑmittit ut a ph̓ooptime dictū eſt: Boetius introducit: neceſſe eſtpriꝰ on̄dē quis modus poſſibilis ſit ad v̓itatē ꝓpoſitā manifeſtandam. Eſt āt in hiſ de deo confitemur duplex v̓itatis modus. Quedā nāqꝫ v̓a ſuntde deo que oēꝫ facultatē hūane rōis excedunt: utdeū trinū et unū. Quedā vero ſūt ad que ētnaͣlis pertinge̓ pōt: ſicut ē deū eſſe deū eſſe vnū: etalia huiuſmōi: que ēt ph̓i demōſtratiue de deobauerunt: ducti naͣlis lumine rōis. aūt ſint ali intelligibiliū dīnorū que hūane rōnis penitusexcedant īgeniū: euidentiſſime apparet. .n. prīcipiū totius ſcīe quā aliqua re ꝑcipit ſit intellectꝰ ſubſtātie ipſius: eo ẜm doctrina ph̓i d̓monſtratōis pͥncipiū eſt qd̓ quid ē: oꝫ ẜꝫ modū quoſubſtātia rei intelligit̉ ſit eoꝝ modus que d̓re illacognoſcunt̉. vn̄ ſi intellectꝰ hūanꝰ alicuiˢ rei ſubāꝫprehendit: puta lapidis vel trianguli: nullū intelligibiliū illiꝰ rei facultatē hūane rōis excedet. Qd̓quidē nobis circa deū accidit. ad ſubſtātiaꝫipſiꝰ capiendā: intellectꝰ hūanꝰ pōt naͣli v̓tutepertinge̓: intellectꝰ nr̄i ẜm modū p̄ſentis vite cognitio a ſenſu incipiat. Et ea que in ſenſu cadunt: pn̄t humano intellectu capi niſi qͣtenusex ſenſibus earū cognitio colligit̉. Senſibilia aūtad hoc ducē̓ intellectū noſtꝝ pn̄t vt in eis diuina ſubā videat̉ qͥd ſit: ſint effectus cāe v̓tutēequātes: ducitur tn̄ ex ſenſibilibus intellectꝰ nr̄ indiuinā cognitionē ut cognoſcat de deo: qꝛ ē aliahꝰ mōi. oꝫ atttribui pͥmo pͥncipio. Sūt igr̄ q̄daꝫintelligibiliū dīnoꝝ que hūane rōi ſunt ꝑuia. q̄dāv̓o que oīno vim hūane rōis excedūt. Adhucex intelligibiliū gradibꝰ idē ē facile vide̓. Duoruꝫenī quorū vnꝰ alio aliquā intellectꝰ ſubtiliꝰ ītuetur: ille cuiꝰ intellectꝰ ē eleuatior multa intelligitaliꝰ oīno caꝑe pōt: ſicut patꝫ in ruſtico nullo ph̓ie ſubtiles ꝯſideratōes cape̓ pōt: intellectusaūt angeli plus excedit intellectuꝫ hūanuꝫ ꝙͣ intellectꝰ optimi ph̓i intellectū rudiſſimi idiote: qꝛ hecdiſtātia inter ſpēi hūane limites cōtinet̉: quos angelicus intellectꝰ excedit. Cognoſcit qͥdē angelusum ex nobiliori effectu ꝙͣ: qͣnto ipſa ſubſtātiaangeli quā in dei cognitionē ducit̉ naͣli cognitōeeſt dignior rebus ſenſibilibꝰ: ēt ipſa aīa per quā

intellectus humanus in dei cognitioneꝫ aſcendit:multoqꝫ ampliꝰ intellectꝰ diuinus excedit āgelicū:ꝙͣ angelicꝰ hūanū. Ipſe .n. intellectus diuinus ſuacapacitate ſubſtātiā ſuaꝫ adequat: ideo perfectede ſe intelligit quidē: oīa cognoſcit que de ſe ipſo intelligibilia ſūt. aūt naͣli cognitiōe angelusde deo cognoſcit qͥd eſt: qꝛ ipſa ſubā angeli perquā in dei cognitionē ducitur: eſt effectus cāe v̓tu adequans. vn̄ oīa que in ſe ipſo deꝰ ītelligit: angelus naͣli cognitōe capere pōt: nec ad om̄iaque angelus naͣli ſua virtute ītelligit: hūana ratioſufficit capienda. Sic̄ igit̉ maxime amentie eſſetidiota ea que a ph̓o ꝓponunt̉ falſa aſſere̓tpter hoc ea cape̓ pōt: ita multo āplius nimie ſtulticie eſſet ſi ea que diuinitus angelorūminiſterio reuelantur: falſa eſſe ſuſpicatur ex hoc rōe inueſtigari pn̄t. Adhuc idē manifeſteapparet ex defectu quē in rebus cognoſcendis qͦttidie experimur. Reꝝ .n. ſenſibiliū plurimas proprietates ignoramꝰ: eaꝝqꝫ ꝓprietatū qͣs ſenſu app̄hendimus: rōnē perfecte in pluribus inuenirepoſſumus. multo igit̉ āplius illius excellentiſſimeſubſtātie tranſcendētis oīa ītelligibilia hūana īueſtigare ſufficit. Huic ēt cōſonat dictū ph̓i īẜo metaphi. aſſerit intellectꝰ nr̄ ſic ſe hꝫ ad pͥmaentiū ſūt manifeſtiſſima in naͣ ſicut oculus veſꝑtiliōis ad ſolē. Huic ēt v̓itati ſacra ſcriptura teſtimoniū ꝑhibet. dr̄. n. Iob. xi. Forſitan veſtigia deicōprehendes: oīpotentē vſqꝫ ad perfectū repperies. Et. xxxvi. Ecce deus magnus vincens ſciamnoſtrā. Et. i. Cor̄. xiij. Ex parte cognoſcimꝰ. Nonigit̉ quod de deo dr̄ quāuis rōe inueſtigari nonpoſſit ſtatiꝫ quaſi falſū ē abijciendū: vt manichei plures infideliū putauerunt. v̓itas diuinoꝝ ad quā naͣlis pertigitꝯuenient̓ hoībus credēda proponitur. IIII.Upliciˢ igitur ueritate diuinorū intelligibiliū exiſtēte:vna ad quā rōis inquiſitio ꝑtinge̓ poͣtaltera que īgeniū humane rōis excedit: vtraqꝫcōuenienter diuinitus hōi credenda ꝓponit̉. hocaūt de illa pͥmo oſtendēduꝫ eſt que īquiſitōi rōisꝑuia eſſe pōt: ne forte alicui videatur ex rōe hr̄ipōt: fruſtra id ſupernaͣli inſpiratione credendumtraditū eſſe. Sequerent̉ tn̄ tria incōueniētia ſi hiv̓itas ſolummō rōi inquirenda relinqueret̉. Unūeſt: paucꝭ hōibus dei cognitio ineſſet. A fructuenī ſtudioſe inquiſitionis eſt veritatis inuentio:plurimi īpediunt̉ tribus de cāīs. Quidā ſiquideꝫꝓpter cōplexionis in diſpoſitionē: ex qua ml̓ti naliter ſunt indiſpoſiti ad ſcienduꝫ. vn̄ nullo ſtudioad hoc pertingere poſſent vt ſūmū gradū hūane