Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

qualitatū ſuaꝝ. Quo circa facile eſtpendere/ quantū oꝑetur hec vel illa complexio fixa quodāmodo permanes / ſi inaccidētali tranſeūte diſpoſitōne corꝑis.diſſimilis tamqꝫ ſubita et potens oꝑatioſubſequat̉ adeo quidē/ vt ſi videris ebriūpriꝰ ſobriū. fere dicere poſſis. hic vtiqꝫeſt ille. Deniqꝫ quantū proſit in morali negocio cognoſcere/ tales paſſionū origines/ tam apud ſe qͣꝫ apud alios/ vel corrigendos vel docēdos/ oꝑoſum eſt aduertere. eadē videāt̉ ebrijs ſobrijsẜm ph̓m. aliterqꝫ proinde ſint ad deuotōnem virtutē inducēdi/ ſic vel ſic affectatiQuod vtiqꝫ vidit ſapiēs mulier abigailque nabal niſi poſt vinū digeſtū ꝯmonuit. Hoc inſuꝑ lucidiſſime tiadidit optimꝰ moral̓ artifex gregoriꝰ ī ſro paſtoraliConſideratio. XX.Aſſiones om̄es. imaginatiuamvirtutē. ſolice ſunt vel intendi notabiliter vel minui. Et hic inſeremus de reliqͥs originibꝰ ipſarū paſſionū. Itaqꝫ quantā vim habeat virtꝰ imaginatiua tradūt ph̓antes medici / experientie librū edocti. Dicūt enī ip̄am haberevirtutē regitiuā īmutatiuā totiꝰ corꝑis Quod vt facilius innoteſcat ſupponamus prīo ph̓o ſpecies ſeu forma reivel eius fantaſma ſeu imago; habꝫ vim alterandi ꝓportionabiliter vel agendi/ ſicuthabet res cuiꝰ eſt imago/ quēadmodū ſpecies ignis hꝫ vim calefaciendi. ſpecies niuis infrigidādi. Non tamē in eqͣli graduad rem ip̄am. Supponamꝰ p̄tereaſpūs aīalis/ delatiuus eſt formaꝝ ſeu ſpecieꝝ. ſicut aer recipit ſpēs coloris vl̓ alio ſenſibiliū Et he ſpecies licꝫ ſint ſenſibiles in aere. faciūt tamē ſenſibiles īpreſſiones in corꝑibꝰ diſpoſitis. ſicut ſpeciescoloris/ cauſant imaginē in ſpeculo. Sicimaginatio turpis figure/ recipit̉ in ſpiritibus. defert̉ facit in ſemine deciſo tēꝑetalis imaginatōis/ notabilē effectū turpitudinis. ſicut imaginatio ethiopis aſſil̓ationem inducit ad ethiopē Hec āt delatio forme imaginate p̄t fieri dupl̓r. Unomodo ip̄amet forma moueat̉ et deferat̉ad motuꝫ ſui ſubiecti. ſicut ſi ſal liq̄fiat inaqua defert̉ expādit̉ aquā. Alio modofit hec diffuſio/ radiatōem ip̄ius formeimaginate. que hꝫ vim ſuiip̄ius diffuſiuā

cauſatiōem aliaꝝ ſpecieꝝ ex ſeipſa ſicutlux cauſat lumē. qd̓ cauſatū poteſt ꝓducere aliud lumen Supponamꝰ inſuꝑdelatio taliū formarū ſpūs/ poteſt ꝓuenire vſqꝫ ad ſenſus exteriores. quo caſu fiet ī ſenſibꝰ exterioribus talis ſenſatio ſuo. qualis fieret ſi ab extrinſecis obiectismoueret̉ Hanc cauſam reddūt aliqͥ cudormiētes exercēt oꝑa vigilantiū. Cur etiam maniaci aliqͥ melancolici/ credūt eavidere vel ſentire extrinſecus/ que niſiintrinſecus certū eſt fieri. Hinc euenit vtdum homo eſt in tenebris et timet/ putatſe quādoqꝫ videre imagines terribiles. vl̓audire ſonos horrēdos. quēadmodū melancolici etiā in pleno die locis lucidis.patiunt̉ talia. propter tenebroſitatē ſpirituū. quos horret quodāmō ipſa aīma vevirtus imaginatiua Et hinc ſemꝑ triſtesincedūt. qꝛ cauſam triſticie ſue ſecū ferūt.Hec eſt ratio cur aliqui timēt timēda. Cur in ſuſpitōnes mirabiles falſiſſimas cadūt. ita vt credāt ſeⁱ aliqn̄ queri admortē. vel ad incarceratōem vel ſpoliatōnem. inde fugiūt; nemine ꝑſequēte. trepidātes timore vbi eſt timor. Cognoui talem tꝑe meo ingenioſiſſimꝰ erat etperitus valde in medicina. qui tandē fugit in nemora occulta nec vltra cōparuitSic aliquis eſtimabat ſe gallum. moregalli cantabat Alius murilegū; ſub lectꝭmures querebat. Alius imaginās ſe habere cornua in fronte verecūdabat̉ quotienſcūqꝫ videbat ſe inſpici frontē tegebatAliꝰ imaginās ſe notari de infectiōe leprevel de morbo caduco/ oēs fugiebat trepidabat aſpectꝰ ẜmones. Aliꝰ imagināsſe habere pedes ferreos/ calcabat validiſſime ſuꝑ terrā Alius ambulare audebatfantaſiās pedes ſuos vitreos Sic ſaluāt expoſitores aliqui quō nabugodonoſor ꝯmedebat fenū ſicut bos. feris habitabat. qꝛ ſe bouē eſſe fantaſiabat̉. Sicaſſerūt medici imaginatio facit caſum⁊mortē inducit. Et hac virtutē vſqꝫ ad hoceleuare voluerūt aliqͥ. vt mirabiles ipreſſiōes fierēt in elemētis in rebꝰ extrinſecis. vt ad imagīatōꝫ alicꝰ (ſicut refertauicēna) cadat camelꝰ Talia ſunt īnūerabilia infinite ſunt ſpēs hmōi fantaſia vel melancoliaꝝ ẜm traditōꝫ medicoꝝqͦs Oratiꝰ furores appellat vel inſanias/deducēs ex hoc oēs hoīes in aliqͦ ſtultos

L