De paſſionibus anime
ne. prout corpꝰ ip̄m ſummīſtrat aīe tanqͣꝫinſtrumentū. Cōſtat enī ꝙ ad inſtrumentorū varietatē/ ꝯſurgit in oꝑatōnibꝰ facilitas maior vel difficultas. Uidemus itaqꝫcirca mechaīcas artes ꝙ faber al̓r oꝑaturcū inſtrumēto quadrato. alit̓ cū acuto. aliter cū hebeti Sic ⁊ ſcriptor vl̓ pictor Sicerit ſuo mō de varia cōplexione mēbrorū⁊ de his que mēbris ipſis ſubſeruiunt. vtſunt ſpūs corporei. tā radicales qͣꝫ fluētesvt eſt p̄terea ſanguis qui eſt cōis materiatam mēbroꝝ qͣꝫ hmōi ſpirituū. ¶ Circaquod oportet attendere iuxta traditiōemmedicoꝝ ꝙ ſanguis ſubtilis ⁊ clarꝰ in ſubſtātia/ temꝑatꝰ vero in qͣlitatibꝰ/ diſponitad gaudiū maius vel minꝰ ẜm qͣntitatē talis ſanguīs qui generat ſpūs ſplendidosatqꝫ tꝑatos. ¶ Sanguis autē clarꝰ ⁊ ſubtilis ⁊ calidꝰ a dominio (qualis eſt ſanguiscorpoꝝ in quibꝰ color rubeꝰ dn̄at̉) diſponit ad velociſſimā iram. cum ſit velocis inflāmatōnis. et motꝰ. ſꝫ ira hec/ modicū eſtdurabilis. cum om̄e ſubtile⁊ tenue celerit̉reſoluat̉. ¶ Si vero ſanguis fuerit ſubtil̓⁊ clarus ſed frigidꝰ qualis eſt in corꝑibusin qͥbꝰ aquoſitas naturalis fleumatis dominat̉. inclinat ad timorē ⁊ puſillanimitatē. q̄ a qͥbuſdā vocat̉ cordis debilitas. Ethoc eſt qꝛ ſpūs a tali ſanguīe generatꝰ. eſtmodicꝰ frigiditate impediēte ſuā generationē Eſt etiā grauis ⁊ paꝝ inflāmabilisꝓpter frigiditatē ⁊ humiditatē. ideo ſuꝑeſtvt ſit ineptus calefacere cor ⁊ ab exteriorimoueri/ ꝓpterea neqꝫ ad irā neqꝫ ad gaudium neqꝫ ad audaciā/ p̄t inclinare ¶ Sāguis autē groſſus ⁊ calidus ſi fuerit nigeraut tenebroſus ⁊ ineqͣlis groſficiei qͥ turbidus appellat̉ qualis eſt ſanguis corporū in quibꝰ color appropinqͣns fini aduſtionis dn̄at̉ diſponit ad triſticiā ꝓpter tenebroſitatē ſpirituū. ⁊ ad irā ꝓpter caliditatē ip̄oꝝ. Diſponit inſuꝑ ad ꝑtinaciā vlfixam ira. ꝓpter eoꝝ ſpiſſitudinē vel groſſiciē. Delet̉ enī tarde nimis. forma eis impreſſa. ⁊ a corꝑe tarde diſſoluūt̉. ¶ Si vero ſanguis fuerit groſſus ⁊ calidꝰ/ non tn̄turbidꝰ. qͣlis inuenit̉ in corꝑibꝰ hn̄tibuscor tꝑatū ⁊ epar notabil̓r calidū atqꝫ ſiccūſed lōge ampliꝰ ſiccū ⁊ vtētibꝰ dieta mediocri/ vel in corꝑibꝰ tꝑatis qͦꝝ ſanguis fortiexercitio calefactꝰ ⁊ inſpiſſatꝰ nondū cepitaduri ⁊ denigrari/ nō diſponit ad triſticiāſed ad cōſtantē audaciā. quā quidā vocāt
fortitudinē cordis diſponit qͦꝫ ad mediocrem irā qꝛ leticia frāgit eam cū ad eā ſintmagis proni qͣꝫ ad triſticiā. Sꝫ ſi ex vehemētiſſimis cauſis ira fortis excitet̉. in talibus tarde ſedat̉ ꝓpter groſſiciē ſeu ſpiſſitudinē p̄dictoꝝ. ¶ Sāguis autē groſſus etfrigidꝰ nō tamē turbidꝰ/ qualis eſt in corꝑibꝰ hn̄tibꝰ cor tēꝑatū ⁊ ep̄ar ſiccius ⁊ frigidius temperato ſed magis ſiccū qͣꝫ frigidū. vt vtentibꝰ dieta generatiua de ſe mediocris ſanguinis. reddit hominē mediocrē in oībꝰ accidentibꝰ animi. vt nō magꝭſit pronꝰ ad hoc qͣꝫ ad illud. Sed in tātuꝫdiffert ab his quorū ſanguis eſt tꝑatus. qͦniā ex diſpoſitiōe ſui ſanguinis eſt ſolidꝰſiue conſtās in inchoatis propt̓ groſſiciēſpirituū ſuoꝝ ¶ Si vero ſanguis ſit groſſus ⁊ frigidꝰ ⁊ turbidus/ ſicut in habētibꝰepar eqͣliter frigidū ⁊ ſiccū tꝑato. vel ampliꝰ frigidū. ⁊ viētibꝰ his q̄ generāt hmōiſanguinē diſponit ad celerē ⁊ permanētētriſticiā ⁊ ad lentā vel tardā irā. Sꝫ ſi excitetur ira ex forti cauſa/ nimiū ꝑſeuerat. etinclinat ad odiū vel ad rancorē. Fortitudo tn̄ ire iſtoruꝫ/ minor eſt qͣꝫ in hn̄tibusgroſſum ⁊ turbidū atqꝫ calidū ſanguineꝫSed maior qͣꝫ in hn̄tibꝰ ip̄m ſubtilē. propter qd̓ naturaliter odiū īueterat̉ in iſtis.¶ Ecce ꝙ ẜm iſta ⁊ ſil̓ia/ ſumūt medici ſigna complexionū. ⁊ attribuūt alias cōditōes ſanguineis. alias colericis alias flecmaticis. alias melancolicis.Conſideratio XIXAſſiones ſpūales ſolent immutari. mediate tamē ⁊ diſpoſitiue/ peractionē qͣlitatū primaꝝ ¶ Subſeqͥtur hec cōſideratio ad declaratiōeꝫ precedētis. Nā varia diſpoſitio ſanguīs atqꝫſpirituum/ cauſat̉ principal̓r a multipliciactōe qualitatū primaꝝ. ¶ Sumamꝰ āt ꝓmanuductiua declaratōe p̄dictoꝝ exēplūqd̓ in ebrijs quotidie cōſpicimꝰ Conſtatenī aliquos priuſqͣꝫ vino ſe repleuerīt/ tēperatos eſſe ⁊ ſedatos in affectōibus/ quipoſt vinū abundāter ſumptū. trahūtur/hi ad irā vehementē. hi ad triſticiā melancolicā. hi ad leticiā effuſaꝫ. hi ad ſpem. hiad timorē. hi ad audaciā. hi ad odiū ⁊ indignatōem. hi ad benignitatē ⁊ amiciciāTur āt fit hec tāta varietas? nimiꝝ. qꝛ variatur accidētalis diſpoſitio ſanguinis ⁊humoꝝ atqꝫ ſpirituum/ ex actōne vini et
A