Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De paſſionibus anime

Ideo bonū quod habet rōem efficiētisfinis ponit̉ a beato Dioni. primū nomēdei. Conſeq̄ns eſt igit̉ in re qualibetderelinquat deꝰ paſſionē. que ſit aſſil̓atioquedā vel coaptatio cōueniētia vel inclinatio tendētia ad ip̄m. ẜm ordinē ſue ſapiētie. in fecit oīa in nūero pōdereſura Hec autē inclinatio general̓ ad fi vltimū fines ꝑticulares ꝓximos/minat̉ qn̄qꝫ appetitꝰ vel affectio natural̓.qn̄qꝫ pōdus rerū. qn̄qꝫ tractꝰ ſeu tendētiaqn̄qꝫ amor inſitꝰ. qn̄qꝫ lex. qn̄qꝫ regl̓a. qn̄ꝫinſtinctꝰ. qn̄qꝫ eqͥtas natural̓. qn̄qꝫ fedusreꝝ ſtabile. qn̄ꝫ ſenſus nature. aut aliqͦ tali vocabulo. Sꝫ res eadē eſt. ſepe nihildicit ſuꝑadditū ad ip̄aꝫ naturā. neqꝫ vt accidēs. neqꝫ vt habitꝰ. ſed vt ip̄a natura tal̓rinſtituta ex agente deo diſponente oīafortiter atqꝫ ſuauit̉ hꝫ tendere in talē vl̓ talem finē moueri ad illū ſi abſens ſit. niſiimpediat̉. qͥeſcere in adepto. odire verocontrariū. fugere qͦꝫ. nec in illo qͥeſcere.Hoc ſomniaſſe viſus eſt Eraclitꝰ dicensoīa fieri litē amiciciā. Hoc qͦꝫ vidit Ariſto. enūcians bonū eſſe qd̓ oīa appetūt.hūc eſſe finē oīm deū cōfeſſus eſt. ſolꝰ ſic̄eſt ineffectibil̓ ab alio/ ſic īpaſſibilis ſolinuenit̉. tam paſſiōe ꝑfectiua vt ē illuīatōin celo. qͣꝫ defectiua ſic̄ dolor in corꝑe aīato Niſi fortaſſis qͥs abuti auſus diceret inemanatōibꝰ diuīs reꝑiri paſſionē. ſicut generatōem filij paſſiua dicimꝰ. ſimil̓r paſſiuam ſpūſſancti ſpiratōem.Conſideratio. III.Aſſio ſeq̄ns cognitōeꝫ ꝯiūctā/ rep ꝑꝑitur in virtute cognitiua. in cpaſſiōes derelicte ab agētibꝰ īchoant̉. termināt̉ in appetitiua virtute. itavt paſſio tal̓/ generali noīe deſcribi poſſit eſt inclinatō vel motꝰ ꝓueniēs ex cognitōe vel app̄henſiōe alicuiꝰ vt ꝯueniētis vl̓diſcōueniētis pn̄tis vel abſentꝭ. Et ſiqͥ motꝰ ille qn̄qꝫ ſucceſſiuꝰ eſt qn̄ꝫ ꝑmanēs vel immanēs ſic̄ eſt amare Si inqͣꝫſeqͥt̉ ad cognitōꝫ pure ſenſitiuā/ ſic d̓r paſſio aīal̓. Si vero ſeqͥt̉ cognitiōꝫ ipſiꝰ rōisdeliberātis vel dictātis de ꝑticularibꝰ agēdis/ ſic d̓r paſſio volūtaria vel rōnal̓ vl̓ſciētioſa. Si vero ſeqͥt̉ cognitōeꝫ pure intellectualē ſeu mentalē in cuiꝰ luīe cognoſcunt̉ prīa prīcipia moralia. ſic p̄t noīaripaſſio ſinderiẜ vel mētalis exceſſus vbi fit

raptus extaſis Et ita qͣdruplex genuspaſſionū p̄t apud hoīem inueniri naturaliū. aīaliū. rōnaliū. ītellectualiū. Et qm̄apd̓ ph̓antes prīcipal̓ ſermo ē de paſſiōibꝰ ꝯſeq̄ntibꝰ cognitōꝫ ſenſitiuā/ in aīalibꝰ qͣꝫ in hoībꝰ/ eo ad illas trāſmutaturcorpꝰ trāſmutatōe ſenſibili ad trāſmutatōes iſtas ſil̓r ipſe paſſiōes aliqn̄ ꝯſequūt̉Exiſtimamꝰ idoneū tractare prīo ſeꝑatiꝫde paſſionibꝰ hmōi aīalibꝰ. qͥbꝰ cognitis/facile erit ſil̓itudinē coaptatōem de reliquis tam naturalibꝰ qͣꝫ volūtarijs qͣꝫ intellectualibꝰ habere ſermonē.Conſideratio. IIIIAſſiōes aīales/ cognoſcūt̉ ex ſubM iecto obiecto r effectibꝰ Suūequidē ſubiectū eſt vis appetitīaſenſual̓. reſpicit bonū tꝑale ꝑticularevel illd̓ tanqͣꝫ ſibi ꝯueniēs. malū tāqͣꝫ diſcōueniēs hoc ſub rōe cōmodi vel īcōmodi. qꝛ iuſti ꝓprie non eſt ibi nec ẜmprie ſumūtur paſſiōes. ſꝫ magis ip̄e virtutes/ in ip̄a rōne mēte Cauſat̉ ergo motus quidā in appetitiua virtute ꝯſeq̄nterad apprehēſione virtutꝭ cognitiue ſenſualis exterioris vel interioris. cuiꝰ obiectumeſt veꝝ ſimplex velut quedā adeqͣtio rei cognite ad ꝯgnoſcentē. bonū vero ſuꝑadditꝯueniētie rōem. Et qm̄ bonū cōmodip̄t cōſiderari abſolute ſine ꝯͣctione aliquavel ꝯſiderat̉ nūc vt abſens nūc vt pn̄s. nūcvt arduū difficile. atqꝫ ita ꝓportionabil̓rde malo. ꝓpterea ẜm hoc diuerſificat̉ vel ramificat̉ virtꝰ appetitiua. ſil̓r paſſiones. Eſt qͥppe viriū appetitiuaꝝ alia concupiſcibilis. alia d̓r iraſcibil̓. quaꝝ diſtīctioſumit̉ ex obiectis. vis cōcupiſcibilis reſpicit bonū vel malū ſub rōe aliqͣ difficultatis vel arduitatꝭ. Sꝫ qm̄ multa ſuꝑueniūt nata īpedire cōcupiſcibilē in ſua īclinatōe vel tendētia vel qͥete circa bonū. in odio fuga vel inqͥetatōe circa malum.hinc data eſt ei tanqͣꝫ ꝓpugnatrix ip̄a virtꝰiraſcibilis tendit in bonū adipiſcēdū vl̓malū depellēdū/ vt ſimpl̓r tale ſꝫ vt arduum difficile adipiſci vel euadi. qͣle nullūin deo reꝑit̉ ideo nec iraſcibilē hn̄t vllam. Conſideratio. V.Aſſionū nūerꝰ ſufficiētia ſumit̉ptā a ſubiecto qͣꝫ ab obiecto Uisitaqꝫ ꝯcupiſcibil̓ vl̓ reſpicit bonū

yy 4

X

U