Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tentilogium

Dicemus nūc in otio de motibꝰ qͥbꝰ ꝯgnitꝭ. qͥes citiꝰ īnoteſcit quā denotat v̓bū ſumꝰSic ex nauigatione fluctiuaga/ venimusad portum ſolidū. ſic ex ꝑegrinationis ambulatione/ ciuitatis terminus expenſatur.Loquamur decades decem verboꝝ ſeutheorematum aut notularum. Et in pͥmisdocebimꝰ quid ſit īpulſus. Decas pͥmaOpulſus nomen/ pͥus impoſitum fuiſſe a motu locali/ tanqͣꝫ¶N notiori ſenſibꝰ/ ſed tranſlatū taqͣꝫ ad omnes alias monitionesImpulſus nomē pͥncipalius impoſitūfuiſſe motibꝰ violētis qͣꝫ naturalibꝰ/ ſed extenditur aliquā doetiaꝫ ad motiones et naturales p̄ternaturales/ aut ſuꝑnaturalesatqꝫ volūtarias. Impulſus nomē diſtinguit̉ ꝓprie captū/ cōtractū eſſe ad vertiginem/ motus locales violētos Sed extēditur ad ip̄os alios motꝰ etiā localesvt dictū eſt qͣles tn̄ ſub tropo diſtinguūturin tres/ circularem rectū obliquū. Inpulſus nomē dicere large oēm motiōem cꝰterminꝰ aut pͥuatio qͥes noīat̉/ duo dant̉intelligi in cātico marie Depoſuit potētesde ſede. depoſitio ad motū ſedes ꝑtinet adquietē Impulſus nomē qͥetis oppoſite/ ph̓os agnouiſſe. qͦꝝ allegat apl̓s dictuꝫegregiū loquēs atheniēſibꝰ de deo. in ipſoviuimꝰ mouemur ſumus/ ſpectat lyſſumꝰad qͥetem ſtabilitatē Impulſus nomēextendi poſſe qͣꝫuis imꝓprie valde ad oēmmutatiōem etiam qualis eſt creatio vel aeris ſubita illuminatio. Impulſus nom̄extendi poſſe ſed imꝓprijſſime ad oēm oꝑationem quālibet intrinſecam immanēteꝫita non haberet quietem maxime in creaturis/ oppoſitam. Sic diceremus omnisres poſita in loco ſuo naturali/ ſe p̄mit impellit quodāmodo in ip̄m. īmo ſicdicit philoſophus deus vnica oꝑatione ſummedelectatur quelibet inſuꝑ res iſto modopter ſuam oꝑationem facta eſt. ſicut ꝓpterſue ꝑfectionis cōſeruatiōem ſi habet vl̓ acquiſitiōem ſi non habet Impulſus nomen ſic extenſum ſignificare rem ꝑfectiorē modum quietis in ſuo loco. quam modum motus ad ſuum locum habitum.Eſt enī imꝑfectionis in rebꝰ creatis in ſuis locis non valeant immobili pondere ſelocare. Solus deus eſt hmōi ſicut ſolus ēeſſe neceſſe/ ſolus in ſeip̄o ſicut in loco proprio nec auelli poteſt inde nec mutari. Se

cus de qualibet creatura ad diuinam potētiam cōparata. Impulſus nomen ſic extenſum conuenienter accipi de formatiōecreaturarum diuinam ſapiētiam/ queomnibus mobilibꝰ dicitur mobilior/ attingere a fine vſqꝫ ad fineꝫ fortiterqꝫ diſponere omnia ſuauiter/ in numero ponderemenſura p̄dicatur. Impulſus nomē ſicextenſum/ cuilibet creature adaptari poſſeet eo ꝑfectius quo de ꝑfectionibus ſecūdisamplius ꝑticipant et abundantius ſuſcipiant. Decas ſecundaReaturas eo plus ſuſcipere de īpulſu diuino quo ꝑfectiores ſūtcplus inſuper a deo dependere-minus ꝓpterea exiſtere ad hocneceſſe eſt plus deniqꝫ diuino niti impulſui/ ſicut et fluxui. quoniaꝫ fluxus illo modo coincidat cum impulſu. Creaturaꝝbeatitudinem ſeu felicitatem naturalē poſſe dici ſcd̓m naturam ꝓpriam/ et bene inſtitutam/ agi vel impelli/ ſpectat ad hoc illudphiloſophie iuxta Boetium de deo dictuꝫCuius agi frenis ſumma libertas eſt.Creaturarum pacem eſſe diuino influxuiſuauiter obedire. Eſt eniꝫ pax ordinis trāquillitas/ Ordo autem diffinitur qd̓ ē parium diſpariūqꝫ rerū ſua vnicuiqꝫ tribuēsdiſpoſitio. Hec autem diſpoſitio non fit ſine impulſu diuino ſiue influxū pariter illapſu ſuo modo cuilibet Creaturaꝝ diſpoſitiōem diuinam non poſſe depoſitōnem oppoſitam conturbari nec penitꝰ abomni ſede deponi/ nam quia quecunqꝫ redeponitur ab vno ordine vel diſpoſitionedefluit et impellitur in alteram ſicut ex depoſitione a ſede miſericordie reponitur ī ſede iuſticie/ vbi non minus ordinate collocatur damnatus in inferno ſuo modo/ qͣꝫbeatus in paradiſo. Creature rationalis propriam beatitudinem hic inchoareper gratiam/ et conſumare per gloriam/ exiſtere in ſuſceptione exaltatiua humiliumſicut econuerſo miſeria et damnatio conſiſtit in depoſitione potentium ſuperboruꝫ.Creaturam rationalem plus obligarideo / ſi nunqͣꝫ a ſede ſui ordinis gratuiti depoſita fuerit per peccatum/ quaꝫ ſi poſt impulſionem et caſum reponatur in ſede/ etceteris paribus et ſecundum conſiderationem gratie p̄ſeruātis. Creaturam rōalē

X