Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De vita ſpūali anime

ſcurat/ et ſic eſt peccatum veniale/ et demeritoriū boni tꝑal̓ dixi de ſe dicta Sil̓iter omnis actus libere elicitus ſi fiat ex vita gratie eſt meritorius vite eterne. Si fiat ex ſola vita nature circūſtātijs eandēvitam cōcernētibꝰ/ eſt meritorius boni ſolius tꝑalis. et ſepe de cōgruo ad vitam gr̄ep̄diſponit. Placet iterū alias ſil̓itudīesſub maiori cōpendio ſtringere. dicit ꝓph̓ade deo. qꝛ ip̄e eſt dn̄s deus noſter/ nos autēppl̓us eius. Eſt igitur q̄dam policia interdeuꝫ nos ſicut inter dominū et ſubditosUidemus autem in omni policia leges inſtitutas eſſe tanqͣꝫ conſeruatrices vite ciuilis ſubditoꝝ inter ſe ad dn̄m. Iſtaꝝ le in policia humana exemplata eſt a diuina aliq̄ ferunt̉ ſub pena mortis. capitales ac mortales noīant̉. Alie ſub minoripena eſt exterminatiua/ d̓r pena ciuilis / has vero leges oēs vocat vſus cōis edicta. p̄cepta iuſſa/ ſeuꝓhibitiōes. ꝓptereaꝯn̄ter hn̄t dicere ſic loquētes oīs trāſgrediens aliqͣꝫ legū p̄dictaꝝ peccat in legētra legē pͥncipis. hic qͥdē capitaliter. hic ſolum ciuiliter. Ecce quō pōt etiā peccatū veniale in policia ſpūali dici cōtra legē fierihibētem illud ſub pena mortis ſed aliamitiori. Alia comꝑatio eēt tertia. amiciad amicū. patris ad filiū. ſponſi ad ſponſāvtrobiqꝫ enī reꝑire eſt q̄dam vincula amicicie eſt vita ciuilis inter eos. Offenſarūvero q̄dam ſunt diſſoluētes amiciciā. q̄daꝫdūtaxat illā turbant ledūt. dum quandaꝫindignatiōem adducūt. tn̄ vſqꝫ ad odiūPrime offenſaꝝ carēt venia qͣſi fint mortales. alie non ⁊c̄ Quarta ſil̓itudo poneretur de arbore mala reſpectu fructuū mortieroꝝ a radice cupiditatis niſi trunfcū cōſenſus liberi generātur. Pn̄t itaqꝫ gigni alia q̄dā ſpuria vitulamina/ inutilesplātule/ vt fit in p̄dicta radice. tn̄ pͥncipalem truncū. ſed velut a latere. Fructus illi ſunt pctā mortalia. plātule vero ille ſuntactus veniales. Atuero qͦſdā intueorbus ſatiſfactū eſt has ſil̓itudīes peccati mortalis venialis diſtinctione. autqꝛ nōdum elucet inqͥunt ex p̄dictis ſub regula generali de actu qͦlibet qn̄ erit mortalis qn̄ venialis. ſed eſt incertitudo qualispͥus/ aut a poſteriori magis qͣꝫ a pͥori diſferētia hec aſſumpta eſt. Ad hec rn̄demꝰdicētes. pͥmo petēteſ hmōi regl̓aꝫ generalem facientē ꝑticulariter infallibiliter ſci-

re de quolibet actu ſi eſt mortalis aut venialis. ſimiliter petit ac ſi quereret a medicodoceri ſe vno v̓bo regule generalis de oībꝰmorbis venenis cibis vulneribꝰ quādo qn̄ mortem inferrent. Certe vt adſingulares circūſtantias ad ꝑticularia legis p̄cepta diligens nr̄a cōſideratio deſcendat/ oꝑtet. Quibꝰ ꝑpenſis loquendū eſt vtſapiēs iudicabit. Idem cibꝰ. exempli gr̄a:none queſo pōt vni mortē certā/ alteri egriditudinē leuem inducere? Uide venenūfortiſſimū mortis inductiuū ip̄i cōpoſitores tyriace ad mortis euaſiōem cōficiūt.Porro igitur diuerẜ hoībꝰ īmo eidē homini/ varijs tꝑibꝰ/ qͥs neſciat eūdem cibū nūcſalutiferū fieri nūc mortem celeriter operari. Quid igit̉ inquies ſuꝑ his cognoſcēdis doctrina p̄derit? Multū oēm modūNam regule generales fundamental̓r tradite. ad ꝑticularia ventū eſt. on̄duūt qͥdde ſingularibꝰ iudicandū eſt. Singulariaquippe ad regulas illas vl̓es reſoluereuenit quo facto veritas eluceſcet. Carensaūt noticia hmōi regularū vl̓im qn̄ precorip̄e poteris his reſolutōibꝰ vti? Qn̄ menſurabit ad regulas regl̓as hꝫ Proderit tn̄ nec negamus circa ſpēs pctōꝝ regulas apponere/ qͣliter in vulgari iam fecimꝰ examinatius in latino tradere ſi deus annuerit ꝓponimus. Cererū altera nos obiectio fortius p̄mit duꝫ q̄rit vt a pͥori intermortale veniale ſecernamꝰ. Beatꝰ Bern̄.in loco p̄allegato de pre. diſp. nitit̉ vt prima facie apparet dubitatiōem hanc abſoluere/ hoc omne pctm̄ quod fit ex contemptū eſt mortale / ſi fiat aut etiam contrap̄ceptū aliqͥs actus et ex cōtemptu venialis reputatur. Quā diſtinctionē vt egomelius intelligerē/ cōſului ſūmaꝫ dn̄i Antiſiodorenſis vbi loquitur de cōtemptu/ dicit cōtemptus eſt app̄ciari rem minuſ iuſto. Alio eſt rem negligere de ea curare vt peccās habet circūſtātias retrahentes ſed eas curat aduertere/ clauditquoqꝫ oculū quodāmō vertit tergum adeas. Tertio eſt iraſci rei tanqͣꝫ viliaſꝑnari. Primū malū ſcd̓m peius. tertiuꝫpeſſimū. Dicamꝰ ergo/ in omni peccatoetiā veniali cōmittat̉ cōtemptus dei. pͥmo vere interp̄tatiue. ſcd̓s cōtemptus interuenire pōt tam in mortali qͣꝫ in ſolo veniali. tertius cōtemptus circa deū p̄cipientem/ erga p̄latū ſuū inqͣꝫtū p̄latus eſt non

E