De conſolatione theologie
ſemetip̄m. Hanc ph̓oꝝ ſchola non vidit/neqꝫ ſtoicoꝝ neqꝫ ꝑipateticoꝝ neqꝫ achademicoꝝ Hec certitudo ꝓ tertio ſue diſtinctionis mēbro fidelibꝰ oībꝰ dū ꝑegrinant̉in via ꝯuenit/ qͦs tāta certitudine nedumduodecim articulis fidei ſed toti ſacra ſcripture credere neceſſe ē/ actu vel habitu/ implicite vel explicite/ qͣliter credēdo certi ſūtneqꝫ falli pn̄t. Alioqͥn iuxta qd̓ p̄tactū extitit dubiꝰ in fide infidelis ē. Certitudinemhāc in martyribꝰ talē vidimꝰ vt abſqꝫ vlladubitatōe mallēt relinquere vitā qͣꝫ fidemCeterū paulꝰ hac ſubnixus/ exp̄ſſurus vehemētiā certitudinis/ aſſeruit ꝯditionalēcuiꝰ antecedēs ſciebat impoſſibile. Etiaminqͥt ſi angelꝰ de celo vobis euāgeli ſaueritp̄ter id qd̓ euāgeliſatū ē/ anathema ſit. Neqꝫ tn̄ negandū eſt/ quin paulꝰ vltra certitudinē adherētie ꝑ fidē/ certiudinē habueriteuidētie ꝑ reuelatōis illuſtratōeꝫ ⁊ quodāmodo in trāſitu ſeu raptu ꝑ gloriā. ¶ Porro certitudinē alterā q̄ naturalis dicit̉ inuenimus/ q̄ talis eſt ꝙ nō ſtat ꝑ naturā ꝙ aliquis talit̓ aſſentiat ⁊ fallat̉. Hanc Areſto.⁊ peripatetici. hāc ⁊ ſtoici ph̓i poſuerūt nobis poſſibilē in primis principijs ꝑ ſe notis/ cognitis videlicet ex ſola terminoꝝ apprehēſione/ vt ꝙ qd̓libet eſt vel nō eſt. Poſuerūt ⁊ in ꝯcluſionibꝰ demonſtratis/ ⁊ ineuidenti ꝯſequētia deductis ꝑ talia principia/ quēadmodū dixerūt mathematicā ſcientiā eſſe certiſſimā. Achademici v̓o in qͥbus ſocrates/ carneades/ ⁊ cicero. dehīc poſteriores aliqͥ/ nouā viſi ſunt induxiſſe ſciētiā/ nihil ſcire. īmo nec hoc ſcire ꝙ nil ſcimus. ita tollere voluerūt e medio certitudinē oēm. dicētes de om̄i re ad vtrāqꝫ parteꝫex equo diſputari poſſe. Et ita neqꝫ primāde qua locuti ſumꝰ certitudinē ſuꝑnaturalem/ neqꝫ naturalē putabāt vllā eſſe. Deniqꝫ certitudo q̄ moralis dici pōt vel ciuilistangit̉ ab Areſto. vna cū pn̄ti certitudinein ethicoꝝ ſuorū principio. Cuiꝰ ſnīa eſt.diſciplinati eſſe in vnaquaqꝫ re certitudinem q̄rere iuxta exigentiā materie. Equeenī vicioſum eſt inqͥt ꝑſuadentē q̄rere mathematicuꝫ/ ⁊ moralē demōſtrantē/ nō enīcōſurgit certitudo moralis ex euidētia demōſtrationis ſed ex ꝓbabilibꝰ cōiecturis/groſſis/ ⁊ figuralibꝰ magis ad vnā ꝑteꝫ qͣꝫad alterā. Talē certitudinē ſi penitꝰ negauerint achademici. ſi nō eā p̄terea ſufficiētem dixerint ad aliqͥd moralit̓ oꝑari/ vide-
rint qͣ rōne p̄ſūpſerint aliqͥd vel agere bonū/ vel omittere malū. ꝯformiter ad iudicium rōnis/ qͣle debet eē certū ſicut certa ē inſe virtus. alioqͥn virtꝰ nō eſt ¶ Monicus¶ Aīaduerto volucer/ qm̄ ex prima certitudine multa poſſumꝰ ⁊ debemꝰ nos fideles ſine ſcrupulo corde credere ad iuſticiā.⁊ ore ꝯfiteri ad ſalutē. ꝓſequi/ defendere/ ettueri/ priusqͣꝫ vacillet vel auferat̉ a nobishmōi certitudo. ¶ Intelligo p̄terea ꝙ inagibilibꝰ hūanis q̄ tantā habēt varietatēdicēte Areſto. ⁊ exꝑientia teſte/ vt caſu magis qͣꝫ arte ꝯſtare videant̉. ſufficit tertia certitudo qͣlis nō ſꝑ ſcrupulos oēs abijcit ſuſficit vt contēnat vel ſuperet ſic oꝑando q̄inō ſūt ¶ Sed qͣ rōne poſſit hoc fieri/ ſcirecupio qͥd aduena nr̄ in his agat? ¶ Uolucer ¶ De ſcrupulis ſicut p̄diximꝰ iudicatalit̓ agendū eſſe dū oriunt̉ ex p̄teritis. alit̓dū in eis q̄ agēda ſunt occurrerint. De p̄teritis qͥdē oꝑbꝰ iā amplectit̉ Gregorij ſententiā. Bonarū mētiū ē ibi culpa agnoſcere vbi culpa nō eſt. Cōformiter ⁊ ad illud.Iuſtꝰ in prīcipio accuſator ē ſui. ¶ Cōſtituēs itaqꝫ ſe corā tremēdo tribunali diſtricti iudicij dei/ ꝯſcīam ꝓpriā audit ⁊ ſuſtinetaccuſantē eū. quāto maiori ſeueritate ſcit ⁊pōt. qͣtinꝰ fiat ei ſpūs cōtribulatꝰ ⁊ ingenscōfuſio/ ꝯtritio ⁊ humiliatio cordis. ita vtcadat a ſe ꝑ om̄imodā ꝓprie defenſiōis deſperatione. neqꝫ enī vult cū diuina iuſticiaꝯtēdere/ neqꝫ ꝯſcīe ꝓ iuſticia teſtimoniumferēti ꝯͣ ſe reū/ ſilentiū imponere/ ſuadet potius vt clamet vocibꝰ magnis. Iſte ē/ eqͥſſime iudex deꝰ. iſte qͥ ꝓ iuſto iudicio tuo dānandꝰ eſt. peccauit enī in talibꝰ ⁊ talibꝰ ſuꝑnumerū arene maris ita vt pctā ſua vix totus caꝑe poſſit mūdꝰ. Sūt eī abyſſus multa/ ⁊ tenebroſa nimis q̄ altā ſibi dānatōisabyſſum meruerūt ⁊ inuocāt. Et hoc dn̄edeꝰ/ in voce cataractaꝝ tuarū. hoc ē viarūtuarū inſcrutabiliū ⁊ iudicioꝝ occultoꝝ/in quibꝰ hō ꝯſtitutꝰ videre nō pōt an amore vel odio dignꝰ ſit. neqꝫ cogͦſcere de ſuisoꝑbꝰ quātūcūqꝫ iuſta videant̉: quo terminent̉ fine/ aut qua diſtrictōe iudicent̉. Accaſatꝰ inter talia reus nō defenſoris ſed accuſatoris. teſtis ⁊ iudicis in ſe ꝑtes agit exaggerās quātū pōt. Qui etiā ſi totiꝰ populi xp̄iani fudiſſet ſanguinē/ ſꝑat ī illo apl̓iverbo / ſi nos iudicaremꝰ nō vtiqꝫ iudicaremur. Quo ꝯͣ fit in hūanis iudicijs qm̄ ꝯfitēti crimē mors infert̉. apud deū v̓o apud
B
C