Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De conſolatione theologie

ſemetip̄m. Hanc ph̓oꝝ ſchola non vidit/neqꝫ ſtoicoꝝ neqꝫ ꝑipateticoꝝ neqꝫ achademicoꝝ Hec certitudo tertio ſue diſtinctionis mēbro fidelibꝰ oībꝰ ꝑegrinant̉in via ꝯuenit/ qͦs tāta certitudine nedumduodecim articulis fidei ſed toti ſacra ſcripture credere neceſſe ē/ actu vel habitu/ implicite vel explicite/ qͣliter credēdo certi ſūtneqꝫ falli pn̄t. Alioqͥn iuxta qd̓ p̄tactū extitit dubiꝰ in fide infidelis ē. Certitudinemhāc in martyribꝰ talē vidimꝰ vt abſqꝫ vlladubitatōe mallēt relinquere vitā qͣꝫ fidemCeterū paulꝰ hac ſubnixus/ exp̄ſſurus vehemētiā certitudinis/ aſſeruit ꝯditionalēcuiꝰ antecedēs ſciebat impoſſibile. Etiaminqͥt ſi angelꝰ de celo vobis euāgeli ſaueritp̄ter id qd̓ euāgeliſatū ē/ anathema ſit. Neqꝫ tn̄ negandū eſt/ quin paulꝰ vltra certitudinē adherētie fidē/ certiudinē habueriteuidētie reuelatōis illuſtratōeꝫ quodāmodo in trāſitu ſeu raptu gloriā. Porro certitudinē alterā naturalis dicit̉ inuenimus/ talis eſt ſtat naturā aliquis talit̓ aſſentiat fallat̉. Hanc Areſto. peripatetici. hāc ſtoici ph̓i poſuerūt nobis poſſibilē in primis principijs ſe notis/ cognitis videlicet ex ſola terminoꝝ apprehēſione/ vt qd̓libet eſt vel eſt. Poſuerūt in ꝯcluſionibꝰ demonſtratis/ ineuidenti ꝯſequētia deductis talia principia/ quēadmodū dixerūt mathematicā ſcientiā eſſe certiſſimā. Achademici v̓o inbus ſocrates/ carneades/ cicero. dehīc poſteriores aliqͥ/ nouā viſi ſunt induxiſſe ſciētiā/ nihil ſcire. īmo nec hoc ſcire nil ſcimus. ita tollere voluerūt e medio certitudi oēm. dicētes de om̄i re ad vtrāqꝫ parteꝫex equo diſputari poſſe. Et ita neqꝫ primāde qua locuti ſumꝰ certitudinē ſuꝑnaturalem/ neqꝫ naturalē putabāt vllā eſſe. Deniqꝫ certitudo moralis dici pōt vel ciuilistangit̉ ab Areſto. vna pn̄ti certitudinein ethicoꝝ ſuorū principio. Cuiꝰ ſnīa eſt.diſciplinati eſſe in vnaquaqꝫ re certitudinem q̄rere iuxta exigentiā materie. Equeenī vicioſum eſt inqͥt ꝑſuadentē q̄rere mathematicuꝫ/ moralē demōſtrantē/ enīcōſurgit certitudo moralis ex euidētia demōſtrationis ſed ex ꝓbabilibꝰ cōiecturis/groſſis/ figuralibꝰ magis ad vnā ꝑteꝫ qͣꝫad alterā. Talē certitudinē ſi penitꝰ negauerint achademici. ſi p̄terea ſufficiētem dixerint ad aliqͥd moralit̓ oꝑari/ vide-

rint rōne p̄ſūpſerint aliqͥd vel agere bo/ vel omittere malū. ꝯformiter ad iudicium rōnis/ qͣle debet certū ſicut certa ē inſe virtus. alioqͥn virtꝰ eſt Monicus Aīaduerto volucer/ qm̄ ex prima certitudine multa poſſumꝰ debemꝰ nos fideles ſine ſcrupulo corde credere ad iuſticiā. ore ꝯfiteri ad ſalutē. ꝓſequi/ defendere/ ettueri/ priusqͣꝫ vacillet vel auferat̉ a nobishmōi certitudo. Intelligo p̄terea inagibilibꝰ hūanis tantā habēt varietatēdicēte Areſto. exꝑientia teſte/ vt caſu magis qͣꝫ arte ꝯſtare videant̉. ſufficit tertia certitudo qͣlis ſꝑ ſcrupulos oēs abijcit ſuſficit vt contēnat vel ſuperet ſic oꝑando q̄i ſūt Sed rōne poſſit hoc fieri/ ſcirecupio qͥd aduena nr̄ in his agat? Uolucer De ſcrupulis ſicut p̄diximꝰ iudicatalit̓ agendū eſſe oriunt̉ ex p̄teritis. alit̓ in eis agēda ſunt occurrerint. De p̄teritis qͥdē oꝑbꝰ amplectit̉ Gregorij ſententiā. Bonarū mētiū ē ibi culpa agnoſcere vbi culpa eſt. Cōformiter ad illud.Iuſtꝰ in prīcipio accuſator ē ſui. Cōſtituēs itaqꝫ ſe corā tremēdo tribunali diſtricti iudicij dei/ ꝯſcīam ꝓpriā audit ſuſtinetaccuſantē. quāto maiori ſeueritate ſcitpōt. qͣtinꝰ fiat ei ſpūs cōtribulatꝰ ingenscōfuſio/ ꝯtritio humiliatio cordis. ita vtcadat a ſe om̄imodā ꝓprie defenſiōis deſperatione. neqꝫ enī vult diuina iuſticiaꝯtēdere/ neqꝫ ꝯſcīe iuſticia teſtimoniumferēti ꝯͣ ſe reū/ ſilentiū imponere/ ſuadet potius vt clamet vocibꝰ magnis. Iſte ē/ eqͥſſime iudex deꝰ. iſte iuſto iudicio tuonandꝰ eſt. peccauit enī in talibꝰ talibꝰ ſuꝑnumerū arene maris ita vt pctā ſua vix totus caꝑe poſſit mūdꝰ. Sūt abyſſus multa/ tenebroſa nimis altā ſibi dānatōisabyſſum meruerūt inuocāt. Et hoc dn̄edeꝰ/ in voce cataractaꝝ tuarū. hoc ē viarūtuarū inſcrutabiliū iudicioꝝ occultoꝝ/in quibꝰ ꝯſtitutꝰ videre pōt an amore vel odio dignꝰ ſit. neqꝫ cogͦſcere de ſuisoꝑbꝰ quātūcūqꝫ iuſta videant̉: quo terminent̉ fine/ aut qua diſtrictōe iudicent̉. Accaſatꝰ inter talia reus defenſoris ſed accuſatoris. teſtis iudicis in ſe ꝑtes agit exaggerās quātū pōt. Qui etiā ſi totiꝰ populi xp̄iani fudiſſet ſanguinē/ ſꝑat ī illo apl̓iverbo / ſi nos iudicaremꝰ vtiqꝫ iudicaremur. Quo ꝯͣ fit in hūanis iudicijs qm̄ ꝯfitēti crimē mors infert̉. apud deū v̓o apud

B

C