Tractatus
probabilibus propoſitis quid illoꝝ probabilius habendū ſit. Pretactū eſt inſuꝑde reſolutiōe facienda ad terminos iurisdiuini/ vbi humana iura diſſonare adinuicem vel cōtra caritatē viderent̉ militareIta enī fieri neceſſe fuit pro ſedatōne ſcimatis ꝑ concilij generalis conuocatōemſine papa recepto ꝑ omēs qui cōuenerātet per iudiciū cōcilij ſuꝑ vtroſqꝫ cōtendētium de papatuª Non obſtante lr̄ali ſonodecretorū/ quod nec conciliū euocari poteſt ſine papa. nec papa poteſt a toto concilio iudicari ¶ Sed hec hactenꝰ; proteſtatōe ſubiuncta. ꝙ nihil hic vel alibi/ temerarie loqui propoſitū fuit. nihil cū cōſcientia vel detractōis vel inordīati fauoris. vel amaricati cordis. nihil deniqꝫ infauorē illicitoꝝ cōtractuū vel cōtrahentium. p̄ſertim vſurarie prauitatis. quā nouimus tam diuino qͣꝫ humano iure damnatam.¶ Finit tractatus de cōtractibus.Incipit tractatuseiuſdem de ſymonia.Uper materia ſymoniace labis in collatōne bn̄ficiorū ꝑpapā reſoluēdo materiā adradicē ſcripture ſacre. qua dimiſſa ꝑcurrere ramos opinionuꝫ ꝑticularium fine caret. ponitur hecvnica concluſio.ymoniaca labes ꝯtra ius diuinūvel de ſymoniaca ſpē ſuſpectū eſtin conferēte bn̄ficiū eccl̓iaſticū (etiā ſi ſitpapa) exigere vl̓ extorq̄re a bn̄ficiādo/ ꝓmptam pecuniā/ ſub titulo primorū fructuum/ ac īpedire poſſeſſiōeꝫ ⁊ officiatōnemſuā qͦuſqꝫ ſoluerit illā pecuniā. Deducemus ꝯcluſionē hanc/ pͥmo ex ſeptē ſuppoſitōibꝰ/ fundatis in iure diuino ¶ Dehicrn̄debimꝰ ſeptē obiectōnibꝰ ¶ Subindeſeptē ꝯſideratōes vel doctrinas adijciemꝰPrima ſuppoſitio.Upponit̉ primo ꝓ ꝓbatiōe/ ꝙ inbn̄ficio p̄ſertim hn̄te curā aīaruꝫſunt hec duo ſcꝫ officiū ⁊ bn̄ficiū Beneficiū autē (ſicut dici ſolet ⁊ veꝝ eſt) dat̉ propter officiū. Un̄ ad ius ⁊ obligatōem officiandi/ ꝯpetit ius bn̄ficiū recipiēdi. ſicutinfra docebit̉/ ex oī iure. Propterea nō debet obligari qͥs ad officiandū/ ꝑ traditōꝫ
ordīs ſacri vel alias/ niſi bn̄ficiū .i. ius recipiendi ſuſtentatōem vite ſiml̓ annectat̉Secunda ſuppoſitio.Upponit̉ p̄terea/ ꝙ officiū eccleſiaſticū qn̄qꝫ ſumit̉ ꝓ iure officiandi. Qn̄qꝫ ꝓ obligatōe ad officiandumQn̄qꝫ vero ꝓ ipſo actu officiandi. ¶ Eſtautē hmōi actꝰ ſic deſcriptibilis ꝙ eſt exercitiū aliqd̓ impēſum ad vtilitatē alteriꝰ vl̓alioꝝ/ ꝓ ꝯſecutōe felicitatis eterne. ⁊ damnatōis euitatōne Un̄ ꝑ hanc vltimā clauſulā/ differt officiū eccl̓iaſticū/ ab officiotꝑali vel ciuili. videlicet rōne finis ꝓximiſeu principalit̓ intenti/ qm̄ finis ꝓximusofficij ciuilis/ eſt felicitas ſeu tranqͥllitaspolitica vite pn̄tis officiū āt eccl̓iaſticuꝫhꝫ finē altiorē videlꝫ ſalutē eternā aīarū.Tertia ſuppoſitio.Upponit̉ inſuꝑ ꝙ hec tria/ pureſunt ſpūalia/ ſcilꝫ ius ad officiandū quod dat̉ a ſuꝑiore vocāte vel eligenteqꝛ nemo aſſumit ſibi honorē ẜm apl̓m ſꝫqͥ vocat̉ a deo ſicut aaron. Sil̓r obligatio ad officiandū cōſurgit ex conſenſu ſuſcipiētis hoc ius vel honorē. Sil̓r actusofficiādi/ ſpūalis eſt rōe finis vel obiecti.⁊ vt freq̄nter rōe ipſiuſmet obſequij. ſicutſunt baptiſare. p̄dicare. ordinare. celebrare miſſam abſoluere et ita de reliquis.¶ Quarta ſuppoſitioUpponit̉ amplius/ tanqͣꝫ ſufficienter et expreſſe determinatuꝫ deiure diuino ꝑ chriſtū ⁊ ꝑ apoſtolum/ ꝙ ad officiuꝫ eccleſiaſticū ſic trifarieſumptū/ pro iure/ pro obligatōne. et proipſo opere/ correſpondet beneficiū trifarie proportionabiliter ſumptū. ſcilꝫ proiure. pro obligatōne et pro ipſo opere.Unde beneficiū ꝓ ipſo iure ſic poteſt deſcribi. ꝙ eſt ius recipiendi ſuſtentatiōemvite temꝑalis condecentē/ ratōne ſui ſpiritualis officij ¶ Obligatio autē ad beneficium preſtandum/ conſurgit ex obligatōne que eſt ad officiandū. Unde illi qͥpure ſponte miniſtrant ſpiritualia/ nonſemper obligātur illis quibus fit hec miniſtratio. quin habeant curatos vel p̄latos ad hoc ip̄ꝫ eis miniſtrādū obligatos.alioqͥn duplici contritōe vel onere p̄merētur ¶ Ceteꝝ actus bn̄ficij/ actui officij vl̓exercitio correſpōdet. et hoc vtiqꝫ de iurediuino ⁊ inſeꝑabili. ſicut deducit apl̓usex multiplici radice ſumpta. nunc a lege
H