Pars ſecunda

eſſe mortale peccatū. dum aliquis doctordat conſiliū ſuper aliquo actu ꝙ non fiatmaxime dum plures alij poſſe fieri bn̄ dicunt. aut ꝙ cadit ſub dubio prout in caſu noſtro notatum eſt Ubi patet qualemlaborintum conſcientiarū timoratarū incurrimus ſi quelibet opinio vel conſiliūhoctorum/ ſufficit ad incertitudinē faciēdam/ cum frequenter opiniones nedumvarie ſed aduerſe ſint inter doctores. nūcpropter paſſiones animorū. nūc proptevarios aſpectus circunſtantiaꝝ. modo illarum ſolum. modo aliarum. modo omniū. vnde ortum eſt illd̓ cōmicum. Quotcapita tot ſententie ¶ Deniqꝫ conſiliumeſt ꝙ nō oſtendātur tales ſcripture variecōſcientijs ſimpliciū. quoniā inde nihilproficiunt/ niſi ad maiorē inquietudinēconſcientie. Sufficiat eis conſiliū ſuorūſuꝑiorum. nec in talibus legendis aut diſcutiendis occupent ſe. ¶ Poſtremo iuxta predicta ſumēdus eſt intellectus Auguſtini dum ait Tene certum. dimitte incertum. Superiores vero ſtudeant prouidere pacifice ſecuritati ſubditorum. nedum per conſilium iuriſperitorū ſcriptisaut verbis; ſed efficacius ꝑ autoritatemſummi pontificis. vt vel tollat vel moderet̉ vel interpretetur dubias tot perplexitates/ ex poſitiuis conſtitutiōibus ortasaut ſaltem det facultatē abſoluendi tranſgreſſores/ ſuꝑioribus monaſteriorū ⁊ eccleſiarum. vt quando dederit dominꝰ ſpiritum cōpunctōis/ inueniāt promptū remediū. et non in deſperatōis precipiciūruant/ pro difficultate papam vel ſuā curiam adeundi.Propoſitio XIIII¶ Argumentū ſumptum ex illa regula ꝙvbi eſt eadē ratio/ debet eſſe eadē iuris deciſio; nō concludit in cōſtitutionibus poſitiuis. niſi facta ſit vtrobiqꝫ ſimilis cōſtitutio ¶ Pro cuius intellectu eſt rememorandū/ ꝙ in agibilibus aliqua ſunt quorum ratio dependet immediate ⁊ clare/ exprimis principijs moralibus. Alia ſuntſic elongata/ ꝙ non apparet ratio agibilitatis plus in vno qͣꝫ in altero. niſi ſuꝑueniat autoritas conſtituētis ⁊ determinatis iſtam partē plus qͣꝫ alteram. vbi tūc locum habet illud ſatyrici. Sic volo ſic iubeo. ſit pro ratōne voluntas. Quēadmo-

dum reſpōdent grammatici interrogati.Cur iſtud vocabulū ſic aut ſic ſignificat.quia ſic placuit īpoſitori. Et profecto talem in oꝑibus dei/ ſepe nos oportet darereſponſionē. ¶ Nunc ad propoſitū/ ſtatꝙ duo contractus videātur ſimiles et adſimiles effectus bonos vel malos inducētes; et tamen vnus erit lege prohibitus ⁊alter conceſſus vel permiſſus. Exemplūin cōtractibus. conſtat ꝙ in venditōnibꝰperpetuorū reddituū/ poſſunt prouenireplurā damna et depauꝑatōes per abuſuꝫvendentiū vel ementiū/ qͣꝫ ſepe veniant ꝑmutuū/ cum exactōne leui ſupra ſortem.⁊ tamen primꝰ conceſſus eſt legibus alterprohibitus. Et ita de plurimis ſine numero iuribus poſitiuis ¶ Quāuis poſſꝫaſſumpta regula concedi in forma. quiaiam non erit eadē ratio pro deciſione iuris. ſi vnū ſit lege conſtitutū alterum nō.facit enī diſparitatē autoritasPropoſitio. XV.¶ Argumentū fundatū in illa regula. dūaliquid vna viā prohibet̉ ⁊ altera nō cōcludit niſi dum probet̉ ip̄m factū ⁊ nō ſola via ¶ Exemplū ponatur; tam in materia ſymoīe. qͣꝫ vſure. Martinus ſacerdosvult lucrari decem francos. ⁊ petrus etiāMartinus recipit illā ſumma pro ſuſtentatōne vite ſue. Petrus recipit tanqͣꝫ preciū ſue miſſe; ſicut ſymon voluit emere poteſtatē dandi ſpirituſanctū vt inde lucraret̉. Martinus iuſte habet decē francos.Petrus iniuſte. Ubi manifeſtū eſt. quantum oꝑetur intentio ⁊ directio cordis. vtaliquis euitare poſſit faciliter ſymoniamcum pari ſeu maiori lucro temꝑali/ qͣꝫ perdamnatā ſymoniā ¶ Exemplū in contractibus Petrus habꝫ centū libras piperisvel alterius mercis. vendit conſueto precio ꝓ centū frācis. hec eſt pura vēditio nōvſuraria. ioh̓es emptor volēs hr̄e ꝓmptāpecuniā/ petita dilatiōe ſolutōis a petro.vēdit alt̓i mercatori ſtatī ſuū piꝑ emptuꝫꝓ minori p̄cio ſtatī hn̄do vt ꝓ. lxxx. frācisſic̄ ſibi licitū ē. Cōſtat ꝙ ꝑ iſtos duos cōtractꝰ Ioh̓es venit ad ſil̓em effectū; ſic̄ feciſſet ꝑ īmediatū ꝯͣctū vſurariū. qꝛ hꝫ. lxxx.francos prōptos ꝓ centū ad credētiā. Cōcedendū eſt tn̄ ꝙ in iſtis cōtractibꝰ/ qͦꝝ qͥlibet eſt emptio ⁊ venditio vtrobiqꝫ de ſelicita/ poteſt interuenire fraus in fauorē