Pars ſecunda

cuniam. nō videtur cōtractus illicitꝰ eſſevel vſurarius in foro conſciētie. Patet exlege caritatis ⁊ ex iure dominij. Niſi fortediceret̉/ ꝙ ſuꝑior lex/ inualidauit omnescōtractus tales/ propter ſpeciē mali vel ſequelā. ſicut non eſt in poteſtate cuiuſlibettranſferre pecuniam ſuam in alterū ꝑ ſortem taxillorū propter hmōi inualidatōeꝫet ita diceret̉ de multis contractibꝰ Quia(ſicut dictum eſt) deciſio finalis. vnde aliquid dicit̉ meū vel tuū/ dependet ex legibus/ nedum diuinis ſed poſitiuis. Propterea cōſiliū habendū eſt nedum a theologis ſed a canouiſtis qui ſi diſcordare videant̉: lex euangelica ſeu theologica tanqͣꝫ architectoria/ iudex erit vl̓ epieilres ſeugnomica vel interp̄tatiua. ¶ Rurſus addant̉ propoſitōes duodecim. faciētes adelucidationē tam caſus propoſiti. qͣꝫ aliorum in materia contractuū. Si priꝰ hācregulam ex p̄dictis elicuerimus ¶ Contractus qui de ſuo genere ⁊ ex circunſtantijs debꝫ eſſe gratuitus ſicut eſt mutuumnō inficitur ſi recipiatur aliquid velut vltra ſortem/ altero quatuor modorū. videlicet ſi fiat. aut pro ſaluatōne ſui intereſſeaut pro negligentie punitōne/ aut gratiabeniuolentie/ aut pro ſola proprie vexatōnis redemptione.Propoſitioᵐ. IX¶ Cenſualis cōtractus/ de ſe et de ſuo genere/ licitus eſt in multis caſibus. Patetin fundatiōibꝰ eccleſiarū. Patet in cōceſſione quā quis facit de re ſua. Patet cumaliqua eccleſia eximit̉ a iuriſdictōe epiſcopi. Patet ex vſu quotidiano. Patet deniqꝫ per confeſſionē aduerſarioꝝ. qui legesſuas ⁊ iura ad hoc multipliciter introducunt. Sed omittit̉ allegatio. quia neſciētibus leges ⁊ canones/ vana eſſet. ſcientibus āt ſuꝑflua vel arrogans videret̉. maxime cum non ſit preſens intentio alienadicta caꝑe contētioſa argumētatōne. necpoſitiuis iuribus prīcipaliter inniti; ſeddiuinis.¶ Decima propoſi.¶ Cenſualis contractus ſi fiat ad vitamnō ex eo redditur de ſe et ex ſuo genere vicioſus. Preſupponit̉ autem ꝙ ⁊ intentioſit recta. ſicut eſſe poteſt/ cōformiter ad legem diuinā. ⁊ p̄cium cōueniens. iuxta pa

trie mores ⁊ leges. Attento ꝙ ibi eſt probabilis incertitudo lucri vel damni. quāiuriſte multum notant. Concurrunt etiāconditōnes venditōnis ⁊ emptiōis. quoniam pecunia eſt preciū quod vendēs recipit. Ius autem recipiendi annuatī certum redditum in pecunia vel alia re. pecunia menſurabili/ eſt ibi merx. Secusforte eſſet ſi cenſualis redditus annualisfuturorum annorū/ ſimul et ſtatim ſolueretur. vbi fraus eſſe poteſt Concurrit heceadem ratio pro iuſtificatione reddituuꝫperpetuorum. quia non ſimul eueniunt.Res autem minus valet dum expectaturin longum/ qͣꝫ dum preſens obtinet̉. Dicunt igitur concedētes hanc partem/ mirum videri ſi poſſunt licite emi redditusin perpetuum et nequaqͣꝫ ad tempus velad vitam. cum ibi poſſit eſſe verus venditionis ⁊ emptionis contractus iuxta cōſiderationes prime partis.Propoſitio .XI.¶ Tenſualis contractus/ propter ſpemlucri maiorem vel probabiliorem in vnocōtrahentium qͣꝫ in altero/ non ideo redditur vicioſus. Fertur hoc eſſe legis autoritas/ allegata etiam ꝑ canoniſtas/ ꝙ restantum valet quantum vendi poteſt. ⁊ ꝙlicet in contractu ſe decipere. ſed theologi quibus ad certam regulam loqui faseſt; nomen deceptionis pro licito non libenter aſſumerent. conueniunt tamen inhoc ꝙ non omnis exceſſus lucri vel damni/ reddit lucrantem ⁊ lucrari ſperantemreum peccati preſertim mortalis. alioqͥnnon ſalua eſſet omnis caro Attento ꝙ eq̄litas iuſticie cōmutatiue de re ad rem ſicut de pecunia ad pecur. iam in cambiovel de precio ad prectum/ non eſt punctualis vel indiuiſibilis. ſed multam habetlatitudinem. infra quam poteſt magis vl̓minus dari de precio/ ſine iuſticie leſione immo ⁊ ſepe ſine reſtitutionis obligatione Quāuis de reſtitutōne varius apd̓doctores ſit ſermo. dicentibus aliquibꝰꝙ niſi ſit defraudatio vltra medium iuſti precij. defraudans non tenetur ad reſtitutionem. Et in hoc ſatis concordantomnes dicentes verum eſſe in foro exteriori propter irritationem legiſlatoris. ſedde foro conſcientie; nulli dubium quindefraudans tenetur confiteri. Utrum

L 4