Pars prima
35
¶ Si primo modo hoc eſt dupl̓r. qꝛ velfit mediante precio. ⁊ ſic ſunt due ſpeciēscorrelatiue. emptio ⁊ venditio. Uel fit ſine precio. ⁊ ita ſunt due ſpecies correlatiue mutuatio actiua ⁊ paſſiua. Unde mutuū dicit̉ quia de meo facio tuū. Pōt addi tertia ſpecies. que proprie nō eſt cōtractus ſed eſt liberalis datio ſeu donatio vl̓elemoſyna. Addit̉ quarta ſpecies que dicit̉ campſio ſeu cambiū. vbi fit tranſlatiodominij de aliqua re ad aliā rem. remanētibus ambabꝰ in ſua eēntia. vt vini ad frumentū. vel veſtis ad ſotularē. vel pecuniead pecuniā/ qͣꝫuis hec ſpecies reducat̉ ademptōnem vel venditōnem. Uel ſi ſolustranſfert̉ vſus/ redit ad locationē vel ꝯductionē. cōmodationē vel accōmodatōem¶ Si autē cōtractus ſit talis virtute cuius trāſfert̉ vſus rei/ retento dominio hoccōtingit dupliciter. Quia vel hoc fit ſineprecio mediate. ⁊ ſic ſunt due ſpecies correlatiue. cōmodatio ⁊ accōmodatio. Autfit mediante precio/ ⁊ ſic ſunt due ſpeciescorrelatiue. locatio ⁊ cōductio. Poteſt addi tertia ſpecies que dicit̉ cenſualis pēſiovel emphiteoſis. vel datio ad firma Adderet̉ quarta ſpecies q̄ eſt impignoratō. niſiꝙ ibi nō eſt eſt ꝓprie trāſlatio. ſed tantummodo depoſitio ꝓ ſecuritate mutui vel cōmodati vel crediti ¶ Deniqꝫ notari p̄t; ꝙin aliqͥbꝰ rebus non eſt dominiū ſeꝑatuꝫab vſu vt in pecunia numerata cuiꝰ dominiū eſt vſus. alioquin fruſtra eſſet. Ut inſuꝑ ecōuerſo in cibo. cuiꝰ vſus eſt ipſa reicōſumptio. At ita proprie nō ſeꝑatur hicvſus a dominio. Unde conſurgit non ꝑua turbatō apud aliquos nihil habere ſedicentes in proprio vel in communi.Conſideratio IIIIOn tractuū diffinitōes in ſpec ciali tales pn̄t elici ex p̄miſſisUenditio eſt cōtractꝰ: ꝑ quēAfit trāſlatio dominij alicuiꝰ rei.de vno ad alterū/ precio legittimo mediāte Ita ꝙ ibi eſt merx ⁊ preciū. ⁊ emēs ⁊ vēdens Nec refert ſi ſint plures ementes velvendētes vt in cōitate. Et dicit̉ merxaliquādo pecunia. aliqn̄ ius ip̄am recipiendi. aliqn̄ eſt propriū corpus/ ſerui alicuiꝰMutuatio eſt cōtractus ꝑ quē fit trāſlatio dn̄ij ad alteꝝ / nullo p̄cio mediante.nō quidē ad ſꝑ vel ꝓ ſꝑ. qꝛ iā eēt liberalis
donatio ¶ Campſio eſt cōtractꝰ ꝑ quē fittrāſlatio dn̄ij vniꝰ rei ad alterā. ſic ꝙ vna ēpreciū alteriꝰ/ nec differt merx a p̄cio. Etinde ꝯſurgit dr̄na ab emptōe ⁊ vēditōnecōiter dictis. vbi p̄ciū ⁊ merx diſtinguūt̉.¶ Donū eſt trāſlatio rei ab vno in alteꝝliberalis ⁊ irredibil̓. non eī pactio eſt vel ītentio/ ꝙ fiat redditio. qꝛ iā non eēt donūpure gratuitū Rurſus ꝯmodatio ē contractꝰ ꝑ quē fit trāſlatio vſus rei de vno adalteꝝ/ nullo p̄cio mediāte/ retēto dn̄ioLocatio ē ꝯtractꝰ ꝑ quē fit trāſlatio vſusrei de vno ad alteꝝ/ aliqͦ p̄cio mediāte/ retēto dn̄io ¶ Cēſualis pēſio videt̉ mixta exvēditione ⁊ emptione. locatione ⁊ ꝯductione qm̄ fit ibi q̄dā trāſlatio dn̄ij rei ⁊ vſusſui. ad tꝑs ſolū. vel cū certis modificationibꝰ appoſitꝭ ¶ Poſſent ex his elici deſcriptiones illicitoꝝ ꝯtractuū. poſſꝫ etiā fieriv̓bū de p̄miſſis ꝑ metaphorā ⁊ trāſlationē ad ſpūalia. vt dicimꝰ regnū celoꝝ emi.⁊ ꝙ deꝰ recipit ad vſurā/ ſed omittimꝰ.Poſtremo qm̄ ſuſceptio pn̄tis opuſculi.prīcipal̓r eſt non de qͦlibet contractu plene loqͥ. ſed ad inueſtigādū qͥs contractusvere dicat̉ vſurarius. vt radicitus et aꝑtepoſſit cognoſci/ curabimꝰ cauſas aliqͣs remouere ꝓpter qͣs poſſet videri aliquibꝰ ꝙcontractus aliqͥs eēt vſurariꝰ vel illegitimꝰ ſiue non licitꝰ. loquētes p̄cipue de legitimo vel illegitimo ẜm legē pure diuināvel pure naturalē. p̄ſuppoſito lapſu generis hūani ſeu pctī. Et prīo de vēditione ⁊emptione fiat ſermo ⁊ hoc in ſcd̓o qͣternaio noſtraꝝ conſiderationūIncipit ſecundusquaternarius.Conſideratio quinta.Enditionis ⁊ emptionis ꝯtrav ctus non ideo p̄ciſe dicit̉ illegitimꝰ. quia ſit vtilior vni ꝑti qͣꝫalteri vt vendenti qͣꝫ ementi velecontra. ¶Poſſet aliquis opinari ꝯtrariū. quia contractꝰ ſpecies eſt iuſticie commutatiue. q̄ reſpicit equalitatē rei que vēditur. ad rem q̄ emit̉. vt ſeruet̉ eqͣlitas iuſti p̄cij. propter quā equalitatē. faciliꝰ obſeruandā. inuenta eſt moneta vel numiſma vel pecunia. ſicut pulcre deduxit philoſophus ⁊ facile eſt aduertere conſiderāti diſtātias locoꝝ. ⁊ varietatē. nūc abundātie. nūc indigētie in rebꝰ commutādis
R