Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De eſſe et naturā cōſcientie

contra veꝝ eorū eſſe ſuamqꝫ ꝓpriā naturāvtputa/ qꝛ aliqͥd de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura eſt indifferens. ratō iudicet bonūvel malū. exinde cōſciētia dictet hoīꝫ teneri ad illud faciendū vel ꝓhibitū ſicfaciendū. Eſt etiā ibi error. ſed tātus.eritqꝫ talis ratio ſeu cōſciētia errās. ſꝫtantū ſicut in caſu p̄cedēti Iuxta quedicūt inſuꝑ predicti ratio vel cōſciētiacirca actus tertie qualitatis errans. ſcꝫde ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura ſunt indifferentes. ſiue ſit in p̄cipiendo ſiue in ꝓhibendo obligat. ita voluntas a tali rōnetaliqꝫ cōſcientia ſic errāte diſcordās .i.trariū illius qd̓ ſic iudicāt dictāt faciēseſt mala peccat. Sed ratio vel cōſciētiacirca actus duaꝝ primaꝝ qͣlitatū erransiudicādo ſcꝫ dictādo ea que de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura bona ſunt vel neceſſaria ad ſalutē mala eſſe ſic ꝓhibita fugienda. vl̓ ea que de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura mala ſunt bona eſſe ſic ex debitofacienda obligat. Un̄ in talibꝰ voluntas a tali rōne taliqꝫ cōſcientia ſic errantediſcordans. contrariūqꝫ illiꝰ qd̓ ſic iudicat dictat faciens. eſt mala nec peccatEt ratio p̄t eſſe. quia nullo videri p̄t aliqͥs ad id qd̓ de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura malū eſt/ poſſit et maxime ad hoc errorē ratiōis cōſcientie teneri ſeu obligari. cuꝫ illud potius ex ſeipſo ꝓhibitūvideat̉. Argo ad tale qͥd quis obligatꝰ exiſtat. īmo ecōtrario videat̉ ab illohibitus/ videt̉ illud faciendo nullarōne peccare poſſꝫ. īmo potius mereaturSimiliter nec ab eo qd̓ de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura bonū eſt. poſſet qͥs maxime adhuc errorē rōis cōſciētie vt tactū eſt prohiberi. potius ex ſeipſo faciēdum videatur: Ergo a tali prohibitus exiſtat. īmo potiꝰ ad illud videat̉ obligatus. videt̉ illud faciendo nulla rōnepeccare poſſit. īmo potiꝰ mereat̉. Non ſicautē eſt in indifferētibꝰ que de ſe ex ſuoqꝫgenere ſeu natura nec bona nec mala exiſtunt Et ideo faciliꝰ ex aliqua occaſiōe ſeucircūſtantia. vtputa ex iudicio rōnis dictamine cōſciētie poſſunt bona vel malaeffici. exinde ad talia qͥs teneri obligari vel ab eis ꝓhiberi. vt ſatis declaratū eſt Sed iſtā poſitionē iſtūqꝫ modū dicendi ꝑtim approbat ꝑtim impugnat beatus Tho. li. ſupra notato. Inqͣntū enim

ponit ratio vel cōſcientia circa actus deſe ſuoqꝫ genere ſeu natura indifferētes errans/ obligat volūtasqꝫ a tali rōne taliqꝫconſciētia ſic errāte diſcordans mala eſtpeccat/ eam approbat. Sed inqͣntū veroponit ratio vel cōſciētia/ circa actus deſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura bonos malos errās obligat nec volūtas a taline taliqꝫ cōſcientia ſic errāte diſcordansmala eſt peccat/ ip̄am impugnat. monſtrans idē eſt dicendū de rōne vel cōſcientia circa actus de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura bonos vel malos errāte ſcꝫ obligat. volūtas a tali ratōne taliqꝫ cōſcientia ſic errante diſcordās. mala eſt peccat. Sicut dicit̉ de illa que circa actꝰ de ſeſuoqꝫ genere ſeu natura īdifferētes errat Et cauſam huiꝰ ex ſequētibꝰ. effectualiter aſſignat. Eertū eſt enī propriū obiectum volūtatis a quo ac ẜm quod ipſiꝰvolūtatis bonitas malicia dependet etaccipi debet eſt illud quod ſibi a rationeobijcit̉ ſeu ſupponit̉. Non qͥdem ẜm illud ex ſeipſo de ſuiqꝫ natura eſt. ſed ẜm illam qualitatē in bonitate vel malicia ẜmquam ab ip̄a ratōnē apprehendit̉ ip̄i voluntati obijcit̉ ſeu ꝓponit̉ Etenī (vt freq̄ntius ſupra dictū eſt) ratio volūtatē mouere habet mouet ẜm ſui obiecti appreheſionē ẜm illud qd̓ apprehēdit. Certū eſtinſuꝑ (vt iam modicū ſupra ſatis declara eſt) ratio. etiā quod bene notandū ē.credendo forſan ſe debite volūtati diuineꝯformare. licet tamē tūc erret. p̄t qn̄qꝫ aliquod obiectum apprehēdere voluntatiobijcere ſeu proponere ẜm aliā qualitatēquā illud de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natuta habet. ſic ſolum cōtingere poteſtin actibꝰ de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu naturaindifferētibꝰ. ſed etiā eodē modo in caſibus de ſe ex ſuoqꝫ genere natura ſuntboni mali. Claꝝ eſt enī eodē poteſt ratio aliqͥd quod de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura bonū eſt apprehēdere. ac voluntati obijcere ſeu ꝓponere vt malum etecontra ſicut illud quod de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura indifferēs eſt poteſt vt bonum vel malū apprehēdere. ac vt tale voluntati obijcere ſeu ꝓponere. ergo predicta magis ad ꝓpoſitū applicando gr̄aalicuius exēpli/ ratio aliqͥd quod de ſe exſuoqꝫ genere ſeu natura bonū eſt apprehendit vt malū/ ſicut malū. cōſeq̄ns

L 4

X