De delectatōe an ſit peccatū et quod
I
anime viriū que ꝑ ip̄am etiā dirigi habētfert̉. niſi ſolū inqͣntū de ipẜ rōes diuinas⁊ et̓nas cōſulit. qd̓ claꝝ eſt fieri nō poſſe;niſi ꝑ modū inueſtigatōis ⁊ deliberatōisnūqͣꝫ reſpectu ip̄oꝝ actuū ⁊ negocioꝝ terrenoꝝ ⁊ hūanorū/ ſeqͥtur motꝰ aliqͥs niſidelib̓atꝰ. Et notāt̉ d̓r hic dū de ip̄a rōe ſupiori fit mētō/ reſpectu obiectoꝝ īferioꝝaīe viriū ac negocioꝝ terrenoꝝ ⁊ hūanorū Nā reſpectu ſui ꝓprij obiecti aīiqn̄ bn̄hꝫ ſubitu ⁊ inordīatū motū. qd̓ nō eſt pn̄tis ſpecl̓atōis declarare ¶ Quia etiā ſepeqd̓ in ſuꝑioribꝰ dictū eſt. in ſubſequētibꝰforſan repeti cōtinget rōem ip̄am ad aliqͥd moueri ⁊ ſe applicare vel ꝯſentire qd̓tn̄ ꝓpriū videt̉ eē volūtatis; eſt aduertendū. ꝙ cū ipſa rō (vt ſupra tactū ē) ſit virtꝰnon ſolū cognitiua. ⁊ ſic delib̓atiua. verūetiā motiua. imꝑare eſt eiꝰ actꝰ. non tn̄ abſolute. ſꝫ p̄ſuppoſito actu ipſiꝰ volūtatꝭ ꝑmodū cuiuſdā motionis. Nec eī cū iuxtaſuꝑius tacta diuidit̉ ratio in ſuꝑiorē portionē ⁊ inferiorē. accipit̉ ratio ꝓut diſtinguit̉ ꝯͣ volūtatē. ſꝫ ꝓ tota ꝑte aīe intellectiua. q̄ intellectū ⁊ volūtatē ꝯp̄hendit. Immo ampliꝰ. iſti duo actꝰ .ſ. rationis ⁊ volūtatꝭ (qd̓ bn̄ notādū eſt) ſeīuicē p̄uenireac ſuꝑ ſe inuicē ferri pn̄t. freq̄nt̓qꝫ p̄ueniunt ⁊ ferūtur. Aliqn̄ etenī ipſa ratio de volēdo ratiocinatur ⁊ deliberat. ⁊ ip̄a etiā volūtas/ aliqn̄ de ratiocinādo volitionē hꝫſeu ratiocinari vult. Aliqn̄ etiā contingitmotū volūtatꝭ a motu rationis p̄ueniri ⁊moueri. ⁊ tūc motꝰ ille volūtatis d̓r mot̓ꝰrational̓. ⁊ econuerſo etiā motū rationisa motu volūtatꝭ p̄ueniri ⁊ moueri Et tūcmotꝰ ille rationis/ d̓r motꝰ volūtariꝰ Id̓oqꝫ āt ſic in iſtis caſibꝰ dicūtur ſeu appellātur iſti motꝰ. qꝛ ſꝑ virtꝰ pͥoris actꝰ ſeu motꝰ/ remanet ī actu ſeu motu ſeq̄nti. Et ẜmhoc in ratione inuenitur peccatū. vel ꝓuteiꝰ defectꝰ eſt volūtariꝰ. vel ꝓut actꝰ eiꝰ eſtprīcipiū actꝰ volūtatꝭ Imꝑare tn̄ eſt eſſentialiter actꝰ ipſiꝰ rationis. iuxta qd̓ ſupratactū ē Dupl̓r āt huiuſmodi īꝑandi actūip̄a rato exercere p̄t ⁊ ſolet. Uno modo abſolute ꝑ modū cuiuſdā intimationis ſeudenūciationis. ⁊ qͣſi per verbū indicatiuimodi. vtputa tale qͥd faciēdū eſt vel n̄ faciēdū. bonū eſt tale qͥd facere vel non facere⁊ huiuſmodi. Alio modo per modū cuiuſdā motionis ſeu incitationis. et qͣſi ꝑverbū īꝑatiui modi. vtputa fac hoc vel n̄
fac hoc. Et licet vt iā in ſuꝑioribꝰ aliqͣlit̓tactū eſt ipſa ratio ī ip̄ẜ actibꝰ hūanis ſeupaſſionibꝰ interioribꝰ ꝑ huiuſmodi modū directionis. intīationis vel incitationis/ ſit īꝑans ⁊ pͥmū mouēs. ip̄a tn̄ volūtas qͦ ad exercitiū ⁊ executionē actꝰ/ eſt pͥmū mouēs in viribꝰ aīe ¶ Ex ſic p̄notatoꝝ ſeu preſuppoſitoꝝ effectu/ colligi p̄t:ꝙ circa huiuſmodi delectationū de qͥbushic agitur q̄ .ſ. circa illd̓ ſunt qd̓ ex ſuo genere peccatū mortale exiſtit directionē ipſa ratio interdū ſuꝑior. īterdū inferior. etꝯſecutiue ad eā ipſa volūtas ſeu volūtatꝭmotꝰ. ſex modis ſeu ſub ſex qͣlitatibꝰ hr̄ep̄t. Uno modo vt abijciēs ſeu recuſans.Alio modo vt p̄ceps vel ſubita. Alio modo vt repͥmēs. Alio modo vt inaduertēsAlio modo vt negligens. Et alio modovt exp̄ſſe ꝯſentiēs Qui ſex modi ſeu ſex qͣlitates/ applicari pn̄t; īmo effectual̓r correſpondēt/ tā principali diſtinctioni trimēbri ſuperius ad hoc ꝓpoſitū poſite. qͣꝫetiā aliquibꝰ poſitionibꝰ ⁊ diſtinctionibꝰbn̄ ꝯmunibꝰ nonnulloꝝ doctorū in hacmateria loquentiū Ex qͦrū oīm adinuicoapplicatione ⁊ declaratione. ſufficiēs qͣntum ad pn̄teꝫ tractatū ſpectat/ reſultabitipſius materie declaratio ⁊ intellectusNūc igitur ad ꝓpoſitū. cuꝫ ſenſualitas illecebra .i. carnali ⁊ voluptuoſa delectatione/ rationē inferiorē tangere ⁊ pulſare incipit. ſeu (qd̓ idē eſt) illecebra in appetituſenſitiuo vel ꝓut interdū iuxta qd̓ in ſuꝑioribꝰ monſtratū eſt ꝯtingere p̄t. in appetitu intellectiuo inſurgere incipit.¶ Ut abiiciens ſeurecuſans ¶ Aut ratio ip̄a īferior/ ſtatī ꝙhuiuſmodi ſic inſurgētē illecebrā ſeu carnalē ⁊ voluptuoſam delectationē ꝑcipit⁊ agnoſcit/ eā ex conſideratione ⁊ applicatione ad legē ſeu regulā humanā. vtputaqd̓ eſt ꝯtra virtutē moralē. ⁊ ſic vicioſa vl̓inhoneſta. vel huiumodi oīno a ſe abijcit ⁊ repellit. vel forſan vtraqꝫ ratio ꝯcurrēter ſcꝫ inferior ex ipſa (vt ſtatī tactū eſt)conſideratione ⁊ applicatione ad legē ſeuregulā hūanā; ⁊ ratio ſuꝑior ex conſideratione ⁊ applicatione ad legē ⁊ regulā diuinā ⁊ eternaꝫ. qd̓ concurrēter fieri p̄t oīnoabijciūt ⁊ repellūt. Et tūc in vtroqꝫ iſtoꝝduorum caſuū dicitur ratio/ prīo ſex modoꝝ ſupra tactorū ſeu ſub prīa qualitate
A