Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

Uel appetūtur ſeu deſiderant̉ neceſſaria ſuꝑflua. nimio appetitu ſed tn̄ talieſt īfra dei amorē timorē. qꝛ talia ſic appetēs nec ꝓpterea deo diſplicere vellet. necetiā impedit̉ a cōſideratōne eoꝝ ad ſuāſalutē ꝑtinēt. hoc eſt niſi pctm̄ veniale.Quinimo poſſit talis amor ſeu appetit̉ita moderatꝰ eſſe eſſet pctm̄. īmo talem principaliter finē intētionē habere eſſet meritoriꝰ Si vero reſpectu ſecūdi mēbri prīcipalis ille īmoderatꝰ amorhabendi ſolū conſiſtat in appetitu ſꝫvltra tranſeat ſcꝫ in acquirēdo Et hoc iterum pōt cōtingere triplicit̓. Uel enī acqͥrunt̉ res iniuſte indebite indifferēter aquocūqꝫ quocūqꝫ modo fieri poteſt. vt furta. rapinas. iniuſticias. extorſionesaliasqꝫ fraudes vias illicitas tunc eſtpeccatū mortale. Uel adquirūtur res reſpectu adqͥrentis illiꝰ a quo adqͥritur deſuo eſſe illicite. niſi qꝛ artem ſeu officiū aūt aliud opus illicitū adqͥrūt̉. qd̓ de ſe etiā ſine adqͣſitiōe lucro eſſet peccatum mortale. vt eſt in meretricibus. in falſas mercātias ſciēter vendētibus. vſurarijs hmōi. tunc eſt pctm̄ mortale. Ueladqͥrunt̉ artem aut officiū ſeu opus qd̓licet de ſe ſit illicitū. eſt tn̄ de per ſe niſipctm̄ veniale. Vt eſt in iſtis ioculatoribꝰ.qui cōplacētia principū vel populi adlucrū habendū. ocioſa. iocōſa. interdumēdoſa. ſalua tn̄ aliqua honeſtate dicūt.vel diuerſas corpoꝝ geſticulatōes faciūt tūc eſt niſi veniale pctm̄. Niſi tamēꝓpter ſolā talis diſſolutionis delectatōeꝫhomo ſe ex toto talibꝰ darꝫ / tūc enī eēt peccatū mortale. Et notāter d̓r propt̓ ſolā talis diſſolutōis delectatōem. qꝛ ſi quis ꝓpter neceſſitatē ſe etiā ex toto talibꝰ daret etapplicaret ſuā talia ſuſtentatōem querens. aliā artem ſeu aliū modū lucrādineſciret vel haberet. eēt tal̓is in ſtatu dānandoꝝ reputandꝰ. Si vero reſpeccū tertij mēbri principalis amor illehn̄di immoderatus cōſiſtat in retinēdo.hoc iteꝝ poteſt quinqꝫ modis contīgere.Uel enī ſciēter animo retinēdi retinent̉ea que qͥs reſtituere tenet̉. vtputa quiatra voluntatē eius ad quē ſpectat/ detinere ſę ſcit vel credit. tunc eſt pctm̄ mortale. Et intelligit̉ quis animū retinendi habere/ qn̄ non habꝫ ꝓpoſitū volūtatē reſtituēdi vel ꝯcordandi tēꝑe loco. licꝫ facul-

tas ſibi ſuppetat vel qn̄ ſibi ſuppetet Reretinētur illa ad neceſſitatē alicuiꝰ ſuo. ſiue p̄ſciſam ſiue ẜm ſui ſtatꝰ vel dignitatis vel facti qd̓ iuſte manu tenet ꝯgruetiā condecētiā faciūt ſpectāt. tūc nul eſt pctm̄. Uel retinētur ſuꝑflua ſiue ſitreſpectu neceſſitatis p̄ſciſe retinētis. ſiu.neceſſitatis congruētie ſui ſtatus dignitatis. ⁊c̄. vt ſupra tactū eſt. Et hoc tēꝑe extreme neceſſitatis alicuiꝰ de noticia habet̉. cui de p̄dictis ſuꝑfluis ſuccurri poteſt non ſuccurrit̉. tūc etiā eſt peccatūmortale. Quia homini in tali neceſſitate conſtituto/ tenet̉ homo ſuccurrere nonſolū de ſibi ſuperfluis. veꝝ etiā de ſibi neceſſarijs. reſpectu quidē manutenētie ſuiſtatus vel dignitatis. ⁊c̄. Sꝫ non de hisque ſimpliciter p̄ſciſe ſua vita neceſſaria ſunt. Quia in tali caſu homo magꝭ tenetur proprie ſue vite ſuccurrere qͣꝫ alieneUel retinētur ſuꝑflūa modo ſtatī declarato ſupra. declarato etiā extra vel citra extremā neceſſitatē alteriꝰ cuiuſcūqꝫ. Sꝫfit ex quadā inſatiabili cupiditate ardore hn̄di Cuiꝰ inſatiabilitatis ſeu ardorisſignū euidens eſt. qͥs res potiꝰ penes ſeputreſcere deꝑire dimittit. qͣꝫ vtiliteralijs liberalit̓ diſtribuit diſpēſat. tuncetiā eſt pctm̄ mortale. Uel retinētur ſuꝑflua ex immoderato ſeu inordinato amore habendi. Non tn̄ ita inſatiabili ardēti ſicut ſtatī ſupra tactū eſt. ſꝫ ſolū quadāīmoderātia ſeu inordinatione. modicūnon tn̄ in totū a medio virtutis ſcꝫ largitatis deficit declinat. tunc eſt peccatūveniale. Niſi tamē vt ſupra ſtatī dictū eſtapparerꝫ homo in extrema neceſſitateſtitutꝰ cui ſuccurri poſſꝫ deberet. Exp̄miſſis apparet auaricia ex ſuo genere eſt pctm̄ mortale. Etiā vt in ſuꝑioribꝰtactū eſt. ab apl̓o idolatrie comꝑat̉. Nonqꝛ ſit de ſpē illiꝰ pctī. non hēat aliquēactū eiꝰ. ſꝫ qꝛ aliqͥd idolatrie ſil̓e facit ſcꝫcreature ẜuiēdo potiꝰ qͣꝫ creatori. vt latiꝰſupra vbi de auaricia agit̉ declaratū eſt.Quando gula eſtLIpeccatū mortale quādo non.Ula ex ſuo genere ē pctm̄ vēiale. qꝛ appetitꝰ comedēdi vel bibēdi/ ex ſua rōe ſubiacꝫ dn̄iovolūtatꝭ Circa tn̄ iſtd̓gule pctm̄ qd̓ iuxtain ſuꝑioribꝰ dicta. eſt īmoderatus edendi