Druckschrift 
Super quarto Sententiarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

virtutis quod ſanctis reddet̉ P. augͥ. dic̄in li. de vidēdo deū. totū ꝯpͣhenditur videndoqd̓ ita videt̉ vt nihil ipſius lateat videntē: ſedſi deus videt̉ ab aliquo nihil ipſius latet vidētem. qꝛ cū ſit ſimſpex non p̄t eſſe ꝙ aliqͥd eiꝰvideatur. et aliquid lateat. gͦ deus a quolibetipſū vidente ꝯp̄henditur Pº. om̄e qd̓ totūtotaliter vid̓r cōprehenbitur. ſꝫ deus a vidētibꝰeſſentiā ſuā totus videtur et totaliter. qꝛ totꝰdeus non eſt niſi eius eēntia. quilibet etiā eiꝰmodus eſt eius eēntia. nec poteſt eius eēntiavideri niſi ipſe totꝰ et total̓r videat̉. ergo abom̄ibus eēntiam ſuā vidētibus cōprehenditur P. ſicut d̓r in. iij. de aīa. intellcūs eodē mōintelligit ſe et alia: ſed ſicut dicit augͥ. in lib̓.lxxxiij. q. omūe qd̓ ſe intelligit cōprehendit ſe.gͦ om̄e qd̓ intelligit aliud cōprehendit ip̄m: ſꝫquilibet videns eēntiam diuinā intelligit ip̄aꝫgͦ ꝯp̄hendit eā P. omne illud de qͣ cognoſcitur quid ē cōprehendit̉. qꝛ hͦ cognoſcit̉ qͣſiper ſuā diffinitionē. cōprehendit̉ autē cuiusfines circūſpici pn̄t. vt dicit aug. in li. de vidēdo deū. ſed omne illud cuius eſſentiā videturcognoſcit̉ de eo qͥd eſt. gͦ quilibet eēntiam deividens cōprehendit ip̄m. P. qͣntitas actōnis eſt ẜm quantitatē forme q̄ eſt actōis pͥnciptum. ẜm em̄ quantitatē caloris eſt qͣntitascalefactōnis: ſꝫ forma q̄ eſt cognitōis principium eſt id quo cognoſces cognoſcit. ergo ẜmmodū eius qu̓o cognoſcit̉ eſt modus cognitionis: ſed illud quo cognoſcit̉ deus. nō eſt aliud ꝙͣ eius eſſentia vt dc̄m eſt sͣ. hͨ aūt infinita eſt. gͦ et viſio infinita. gͦ ea p̄t diuina eſſentia comp̄hendi. ꝙͣuis ſit infinita Pº. ſi een̄tia d̓ina n̄ p̄t ꝯp̄hēdi. hͦ n̄ eſt niſi ꝓpter exceſſū claritatis ipſiꝰ. ſꝫ exceſſus cognoſcibilis īpedit cognitionē inquantū corrūpit potentiā cōgnoſcitiuā. qd̓ accidit tm̄ in ſenſu. non aūt inintellectu. vtꝫ ex hͦ quod d̓r in. iij. de animaꝙ qui intelligit maxīa non minus p̄t intelligere mīnā ſed magis. cuius contrariū in ſerſu accidit. cū ergo diuīa eſſentia nō videaturniſi per intellectū vt dictū eſt. vid̓r ꝙ exceſſꝰdiuine clai̓tatis comp̄henſione diuine eſſentienon impediat. P. eēntia diuina comp̄henſibilis eſt ab aliquo intellcū. quia ipſe deꝰ ſeipſum cōprehendit. ſi gͦ ab intellectu hūanonon poſſit comp̄bendi hoc erit ꝓpter defc̄mintellcūs: ſꝫ lumē glorie aufert omnē defectūintellcūs. cū etiā ꝑ gl̓iam auferatur oīs corporis defcūs. gͦ illi qui in luīe glorie videbūt deūꝯprehendet ipſū Sꝫ cōtra eſt qd̓ augꝰ diein li. de vidēdo deū. dei plenitudine non ſoluꝫotulis corporis. ſꝫ nec ipſa mēte quiſꝙͣ aliqi̓comp̄hendit P ſic dicit aug. in li. lxxxiij. qqd̓ comp̄hendit ſe finitū eſt ſibi. ergo qd̓ comprehendit aliud illud finitū eſt ei. ſꝫ deꝰ nonpoteſt eē finitus alicui ītellectui creato. gͦ nllus intellcūs creatus poteſt deū cōprehendere. Pͣ. dam̄. dicit in. j. li. qm̄ incōprehenſibilis eſt dei ſb̓a hijs qui diem credūt ſcripturenon dubiū eſt P. om̄e quod comprehēditaliqͥd vel eſt maius vel equale illi. ſꝫ intellcūscreatus non poteſt eſſe maior deo nec equal̓gͦ non poteſt ipſū comprehēdere ℟. dicēdum ꝙ comprehēdere dicitur qͣn ſimul prendere id eſt capere. et ideo illud ꝓprie comprehenditur quod ſimul capitur .i. cum omnibꝰque eius ſunt. vnde oportet ꝙ om̄e comprehenſum includatur in comprehendēte. includitur aūt ꝓprie contentū in continēte: et ideooportet comprehenſū contineri ī cōprehendēde. ſicut aūt dicitur corꝑaliter aliqͥd in aſderocontineri. quia non excedit contines ex vlla ꝑde ẜm quantitatē dimenſiuā. vt vinū in doleoita dicitur contineri aliquid ab aliqͦ ſpūaliterquod ſubſtat virtuti eius. et in nullo exceditipſum. Et ideo tunc dicit̉ aliquid ꝑ cognitionem coinprehēdi. quādo cognitum ſtat ſubactu virtutis cognoſcitiue et non excrdit ipſāexceſſus autem omnis eſt ẜm aliquā quātitatem. ẜm hanc autem quantitatē dicit̉ cognoſcibile excede̓ potentiā cognoſcitiuā ẜm quacognoſcibile eſt ab ipſa. ſenſibile auteꝫ cognoſcitur et ẜm quantitatē dimenſiuaꝫ ꝓpter hͦ ꝙſenſus in cognoſcendo vtitur organo corporali. rōe cꝰ cogͦſcit ſenſibilia oīa q̄ reducuntad qͣntitatē dimēſiuā. et ẜm qͣntitatē virtualēvtꝫ ī ſēſibilibꝰ ꝓprijs q̄ qͣlitates ſūt. ⁊ ideo etiācōprehenſio ſenſus īpeditur. et ꝓpter exceſſuquantitatis dimenſiue. ſicut impeditur ne cōprehendat totam berram. et ꝓpter exceſſū qͥntitatis virtualis. ſicut impeditur ne comprehedat claritatem ſolis. quia non eſt tāta virtusoculi ad cognoſcendū quanta eſt claritas ſolis qua eſt cognoſcibilis. intelligibile autemnon cognoſcitur ab intellcū ſub ratione quantitatis dimenſiue niſi per accidens. inquantuꝫſcꝫ accipit a ſenſu. ex quo ſequitur ꝙ intelligat cum continuo et rempore. et ẜm hoc īteſlectus impeditur a comprehenſione intelligibilis ꝓpter exceſſum quātitatis. ſicut impedimur a comprehēſione line e vel numeri infiniti; ſed per ſe loquēdo intelligibile ꝯꝑat̉ ad intellectum ẜm rōnem quantitatis virtual̓. eoꝙ ꝓprium obiectū intellcūs eſt quid. et ideo