Druckschrift 
Super quarto Sententiarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ius nature eſt quod non opinio genu̓t. ſedqͥdam innata vis inſeruit. et qꝛ ec̄ in rebꝰ naturalibꝰ dicūtur aliqͥ motus naturales n̄ quiaſint ex principio intrinſecō. ſꝫ qꝛ ſūt a principio ſuperiori mouēte. ſicut motus qͥ ſunt in elementis ex impreſſione corpoꝝ celeſtiū naturales dn̄r. vt ꝯmentator dicit in. iij. celi etmūdi. iō ea q̄ ſunt de iure d̓ino dn̄r eē de iurenaturali. cū ſint ex impreſſione et infuſioe ſuperioris principij .ſ. dei. et ſic accipit̉ ab yſid̓.q̄ dicit ꝙ ius naturale ē qd̓ in lege et in euangelio ꝯtinet̉. Tercio d̓r ius naturale nō ſolūa principio ſed a materia qꝛ de naturalibꝰ eſtEt qꝛ natura ꝯtra rōem diuidit̉. a qͣ hō ē hōiō ſtrictiſſimo mō accipiendi ius naturale illa q̄ ad hoīēs tm̄ pertinent ⁊ ſi ſint de dictaīerōis natural̓ n̄ dn̄r eē de iure naturali ſed illatm̄ q̄ natural̓ rō dictat de his q̄ ſūt hōi alijſqꝫcōia et ſic dat̉ dicta diffinitio .ſ. ius naturaleē qd̓ natura oīa aīalia docuit. Pluralitas gͦvxoꝝ ꝙͣuis n̄ ſit cōtra ius naturale t̓cio mōacceptū. e tn̄ cōtra ius naturale ẜo mō acceptū qꝛ iure d̓ino ꝓhibet̉. et ec̄ cōtra iꝰ naturale pͥmo modo acceptū vt ex dc̄s pꝫ. qd̓ natura dictat aīali cuilibet ẜm modū ꝯueniētē ſuē ſpēi. vn̄ etiā q̄dam aīmalia in qͥbus ad edicationē ꝓlis ſeqͥtur ſolicitudo vtriuſqꝫ .ſ. mai̓set fēie. naturali inſtnictu ſeruant cōiūctionēvniꝰ ad vnū ſic̄ pꝫ in turture colūba et huiōi Sꝫ qꝛ rōes in ꝯtrariū adducte vidēt̓ on̄dere ꝙ pluralitas vxoꝝ ſit ꝯtra pͥma pͥncipia legis nature. ideo ad eas rn̄dend̓ et dd̓. ad. v.ꝙ natura hūana abſqꝫ om̄i defcū inſtituta ē.et idro n̄ ſo lū ſunt ei indita illa ſine qͥbus pͥncipal̓ matrimonij finis eē n̄ p̄t ſed et̄ illa ſineqͥbus ſcd̓arius ſinis mr̄ionij. ſine difficultatehaberi n̄ poſſet. et hͦ mō ſufficit hom̄i in ipſaſui inſtōe hrē vnā vxorē vt dcm̄ eſt. Advj. di. ꝙ vir ꝑ mr̄ioniū n̄ dat ſui corꝑis ptātem vxori ꝙͣtum ad om̄ia. ſed ſolū ꝙͣtum adilla q̄ mr̄ioniū reqͥrit. n̄ āt reqͥrit mr̄ioniū vtqͦlibet tꝑe vxori petenti vir debitū reddat ꝙͣtum ad id ad qd̓ pͥncipal̓r eſt inſtitutū .ſ. bonū ꝓlis ſed ꝙͣtum ſufficit ad impregnationeReq̄rit āt hͦ mr̄ioniū inꝙͣtum eſt ad remedium inſtitutū. qd̓ eſt ſecūdarius ipſius finis.vt qͦlibet tꝑe petēti debitū reddatur. et ſic pꝫꝙ accipiens plures vxores n̄ ſe obligat ad īpoſſibile ꝯſiderato pͥncipali fini mr̄ionij. et iōpl̓alitas vxoꝝ n̄ eſt cōtra p̄cepta p̓a legͣ nature Ad. vij. di. ꝙ illud p̄ceptū legis natureqd̓ tibi n̄ vis fieri alteri ne fecei̓s dꝫ intelligieadē ꝓportioē ſeruata. n̄ em̄ ſi prelatus n̄ vultſibi reſiſti a ſubdito ipſe ſubdito reſiſtere nondꝫ. et ideo n̄ oꝫ ꝙ ex vi illius precepti ꝙ ſi virnon vult ꝙ vxor ſua n̄ hēat aliū virū. ꝙ ipſen̄ hēat alia vxore. qꝛ vnū virū hrē pl̓es vxores non eſt cōtra prima p̄cepta legis nature.vt dc̄m eſt. ſed vnā vxorē hrē pl̓es viros eſtcōtra prima precepta legis nature. eo ꝙ ꝑ l̓ꝙͣ tum ad aliqͥd totaliter tollitur. et quātumad aliquid impedit̉ bonū prol̓. quod ē ꝑrincipal̓ mr̄ionij finis. in bono em̄ prol̓ intelligitur non ſolū ꝓcreatio ſed etiā educatio. vt s.dictū eſt. ipſa em̄ ꝓcreatio prol̓ et ſi n̄ totaliter tollat̉. qꝛ cōtingit poſt impregnatione ꝑmā iteꝝ mulierē impregnari. vt d̓r in ix de aminalibꝰ. tn̄ multū impedit̉ qꝛ vix p̄t accidere quin cōtruptio accidat ꝙͣtum ad vtrūqꝫ fitum. vel ꝙͣtum ad alteꝝ. ſed educatio totalit̓tollit̓. quia ex hͦ ꝙ vna mulier pl̓es martoshrēt. ſequeretur in certitudo prol̓ reſpcū pr̄is.cuius cura nccaria ē in educando. et ideo nulla lege aut conſuetudine eſt ꝑmiſſum vna vxore in hrē pl̓es viros ſicut ecōuerſo Ad vindi. ꝙ natural̓ inclinatio in appetitiua ſequit̉naturalē cōceptionem in cognitione. et qꝛ nōeſt ita cōtra cōceptione naturalē. ꝙ vir heatplures vxores. ſicut ꝙ vxor habeat plures viros. ideo affectus vxoris non tm̄ refugit cōſorciū in viro. ſicut ecōuerſo. et ideo tā in hoībus ꝙ in alijs aīalibꝰ inuenitur maior zelusmaris ad feīam ꝙͣ econuerſo. Qō. ij D. ij. ſic ꝓced̓r. vid̓r ꝙ plures vxoreshrē non potuerit aliqn̄ eē licitū qꝛ ſcd̓mph̓m in v. eth̓. ius naturale ſꝑ et vbiqꝫ hꝫ eādem potentiā. ſed in iure naturali prohibeturpluralitas vxoꝝ. vt ex dictis patet. gͦ ſic̄ mōnon licet gͦ nec vnꝙͣ licuit. Pͣ. ſi aliqn̄licuit. hͦ non fuit niſi qꝛ vel per ſe licitū erat.vel ꝓpter aliquā diſpenſationē licebat. ſi primo modo ſic etiam nūc licitum eſſet. ſi āt ſecūdo modo hoc eſſe non poteſt. quia ſcd̓m augDeus cum ſit nature conditor: non facit aliquid contra rationes. quas nature inſeruitCum ergo deus nature nrē inſeruert ꝙ ſit vna vnius vt dictū eſt. videtur ꝙ ipſe nunꝙͣcontra hoc diſpenſauerit. Preterea ſi aliquid eſt licitū ex diſpenſatione. hoc non li.cet niſi in illis in qͥbus diſpenſatio fit. non ātlegitur aliqua diſpenſacō cōis in lege cū oībꝰfacta. cū ergo oēs coīter qͥ volebant pl̓es vxores acciperent in veteri teſtō. nec ex hͦ reprhendantur in lege aut a ꝓph̓is vid̓r ꝙ n̄ fu