Druckschrift 
Super quarto Sententiarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

in agente inſtrāſi. agens em̄ principale agitẜm exigentiam ſue forme et ideo virtus actiua in ipſo eſt aliqua forma vel qualitas hn̄scompletū eē in natura Inſtrm̄ at agit vt mōtum ab alio. et idoo cōpetit ſibi virtus ꝓporcionata motui. motus āt non eſt ens ꝯpletū.ſed eſt via in ens quaſi mediū inter potentiam purā et actū purū. vt d̓r in iij. ph̓i. et ideevirtus inſtrī inꝙͣtum huiōi ẜm ꝙ agit ad effectū vltra id qd̓ ꝯpetit ſibi ẜm ſuā naturā nōeſt ens ꝯpletum hn̄s eſſe fixū in natura. ſedquoddā ens incōpletū ſic̄ eſt virtus īmutādiviſum in aere inꝙͣtum eſt inſtrm̄ motū ab exteriori viſibili. Et huiōi entia ꝯſueuerunt intentiones nōiari. et hn̄t aliquid ſil̓e cum entiquod eſt in aīa qd̓ eſt ens dinimutū vt d̓r vmeth̓. Et quia ſacra n̄ faciūt effcm̄ ſpūalemniſi inꝙͣtum ſunt inſtra. iō virtus ſpūal̓ eſtin eis. n̄ quaſi ens fixū ſed ſicut ens incōpletū Ad. j. gͦ di. ꝙ ens incōpletū qͦd eſt in aīadiuidit̉ ꝯtra ens diſtinctū ꝑ x. genera. vtp̄ꝫin vj. meth̓. et iō talia entia incōpleta per ſeloqn̄do non ſūt in aliquo genere n̓ per reductione. ſicut motus ꝙͣtum ad ſuā ſb̓am reducitur ad illud genꝰ in quo ſunt termini motusſicut imperfcn ad perfc̄m. ꝙuis ponat̉ in p̄dicamento paſſionis ſcd̓m ꝙ importat ordinationem mouētis ad motū. vt dicit ꝯmēta.in. iij. ph̓ic̄. vn̄ et virtus hec que eſt in ſacr̄isredutitur ad genus in qūo eſt virtus ꝯpletaprincipal̓ agentis q̄ eſt qualitas. vel in qͣ eſſetſi in genere eſſet. qꝛ virtus increata n̄ eſt inliquo genere. Ad. ij. di. ꝙ inſtr̄o dat̉ virtus agendi inſtrāl̓r dupl̓r. vno mō qͣi nichoatiue qn̄ inſtituit̉ in ſpē īſtrum̄ti. et iō dic̄ higo. ꝙ continet grām ex ſanctificacōe Alio mōdatur ꝯplete qn̄ actu mouet̉ a principali agete. ſicut qn̄ carpentarius vtitur ſerra. et ſil̓r cōplete dat̉ virtus ſacris in ipſo vſu ſacrōrumNec eſt incōueniēs ſi virtus que motui ꝓporcionatur. datur rei ſtatim vel poſt modicū deſiture Ad. iij. di. ꝙͣ ſicut virtus predicta n̄poteſt poni in aliquo genere entis niſi ꝑ reductōem ita nec ꝯſtitui in aliquo gradū boni niſi per reductōeꝫ Reducit̉ āt ad bona maxima in qͥbus eſt grā q̄ quodāmodo eſt cōplenientū ipſius virtutis qͣi finis eius. Adiiij. di. ꝙ in re corporali n̄ p̄t eē virtus ſpūlis ẜm eē cōpletū. p̄t tn̄ ibi eſſe ꝑ modū intentionis ſicut in inſtrumentis motis ab artifice.ī eſt virtus artis. et ſermo audibil̓ exn̄s ca dicipline. vt d̓r in li. de ſenſu et ſenſatō ꝯtinet ītentiones anime quodāmōdo. etiam in motueſt virtus ſubſtantie ſeparate mouentis ẜmphiloſophos. et ſemen agit in virtute aīmevt dicitur in xvj. de animalibus. Ad. v.dicendū. ꝙ ſicut virtus abſoluta non eſt cōplere in quolibet congregatoꝝ ad vnam actionem. quā nullus per ſe perficere poteſt ſicuteſt de tractu nauis. ſed eſt in omnibus ſiml̓inquātum ſunt om̄es loco vnus. agentis. etſic virtus in eis exiſtens ſuam retinet vnitateita etiam eſt de inſtrumentis quādo vnū nōſufficit. et ſic etiam eſt in alijs multis que exiguntur ad ſacramentū. quia in om̄ibus eſt ilſa virtus ſimul acceplis complete. in ſingulis autem incomplete. D terciā queſtionem dicendū. ꝙ inſtrumentū predicto modovirtutem non accipit niſi ſcd̓m ꝙ principaliagenti continuatur. vt virtus etus quodāmodo in inſtrumentū tranſfundatur. principaleautem et per ſe agens ad iuſtificationem eſtdeus. ſicut cauſa efficiens. et paſſio criſti ſicutmeritoriā. huic autem cauſe continuat̉ ſacranientū per fidem eccleſie. que et inſtrumentūrefert ad principalē cauſam. et ſignum ad ſignatum. Et ideo efficacia inſtrumentoꝝ ſiueſacramentorum. vel virtus eſt ex tribus. ſcꝫex inſtitutione diuina ſicut ex principali cauſa agente. ex paſſione criſti ſicut ex cauſa prima meritoria. ex fide eccleſie n̄cut ex continuande inſtrumentū principali agenti Ad j.ergo dicendū ꝙ criſtus ẜm ꝙ homo eſt cauſa moritoriā noſtre iuſtificationis ſed ẜm ꝙdeus eſt cauſa influens graciam. Ad. ij.di. ꝙ reſurrectio eſt cā iuſtificationis quantūad terminū ad quē ſed ſacrā magis teſpiciūtterminū a qūo. et ideo directius reſpiciūt paſſionē q̄ ad peccati delecōem principal̓r qͣi ſatiſfactio qͥdam ordinat̉. Ad. iij. di. ꝙ fidesdat efficaciā ſacram̄tis inquantū cauſe principali ea quodāmō ꝯtinuat vt dc̄m̄ eſt et ideofides paſſiōis a quā īmediate et directe facrāefficaciā hn̄t. ſacram̄tis efficaciā largit̓D .iiij. qōnem di. ꝙ quia oē agens agitſſibi ſimile. ideo effcūs agentis oportet ꝙ aliquo mō ſit in agente. in qͥbuſdam em̄ ē illudſcd̓m ſpēm. et iſta dicuūtur agentia vniuocaſicut calor eſt in igne calefaciente in qͣbuſdamvero eſt idē ẜm ꝓporcōem ſiue ānalogiā ſic̄ cūſol calefacit. eſt em̄ in ſole aliqͥd quod ita fac̄eū calefacientē. ſicut calor facit ignem calidūet ẜm hoc calor dicit̉ eſſe in ſole equiuod. vtd̓r in li. de ſubſtantia orbis. Ex quo patꝫ ꝙillud eſt in effectu vt formā dans eſſe. in agite inquantū huiōi. vt virtus actiua. et ideo