rerum temporalium .ſ. ageretur. Ideo eadē ſunt applicanda preſentibus prout recta ratio dictauerit.Capitulum. xiii.Erciū principale huius tractatus eſt videre dereſtitutione fienda circa leſiones corporis. Ho-tandum ꝙ damnum corporale eſt quintuplex. Vnuꝫeſt vltimū ſcilicꝫ vite ablatio. Secunduꝫ eſt citra mortem et irremediabile et eſt enormis leſio. ut in mutilatione enormi que impedit ex toto actum aliquem humanū qui ꝯpeteret hōi ſecundū iſtā partem amputatāut in manꝰ dextre amputacione ubi aufert̉ ōnis actꝰhumanus natus competere ſecundum illam manū Tercium damnum eſt etiam citra mortem et remediabile l̓ſaltem non enorme .i. non impediens actum humanuꝫut amputatio digici uel alicuius partis digiti. Quar-tum damnum eſt ut cum quis ſine talibus vulneraturvel percutitur ꝙ medicorum auxilio indiget et ope-ras ſuas negligit. Quintum eſt cum quis alium percutit. perfundit. ul̓ aliquod hmōi iniuſte facit. iaciendoincarcerando. uel capiendo. uel ligando. ubi nullaꝫ ineo habet iuriſdictionem. De primo dicit Sco. ꝙ tripliciter poteſt ſatiſfacere. primo penam talionis ſuſtinendo ubi lex ciuilis iſtam ſtatuit. ut .ſ. occidens īiuſte occidatur Si aūt talis lex non eſt ſtatuta ubi offenditſibi inferre mortem non licet. Secundus modus eſt qꝛexpedit occiſori ut exponat vitā ſuam in cauſa iuſta-utpote ꝯtra inimicos eccleſie pro reſtitutione faciēdailli cuiꝰ vitā abſtulit. Ꝙ ſi nec tantā reſtitutionē vultfacere. Terciꝰ modꝰ ē quo tenet̉ r̄ſtitutionē facere ſpālem equiualentem vite quam abſtulit ſicut eſſe poteſt