QueſtionesVIII. ⁊. IX.
recte ⁊ actus ſunt ita boni ꝙ nō pn̄t eſſe mali.Siqueras an iſte habitꝰ eſt virtꝰ moralis antheologica. Reſpōdeo ꝙ pōt eſſe theologica⁊ moralis: ita ꝙ pōt habere diuerſas denoīationes extrinſecas ꝓpter diuerſa obiecta ꝑtialia. Et dicit̉ theologica: qꝛ habet deū pro obiecto ꝑtiali ſic̄ amicitia acqͥſita reſpectu dei. nōaūt dicit̉ ſic theologica: qꝛ infundit̉ a ſolo deoEt pōt dici moralis: qꝛ hꝫ pctm̄ pro obiecto ꝑtiali ⁊ eſt habitꝰ acqͥſitus ex actibꝰ: ⁊ ſic p̄t hrediuerſas denoīatiōes. Si q̄ras vtruꝫ virtꝰ iſtaſit iuſticia vel amicitia vel qualis virtus. Reſpōdeo. ꝙ qn̄ vnꝰ actus cauſat̉ ex alio: qͥ actusꝑtineret ad diſtinctas ꝟtutes ſi ſit aliqͥs actꝰincludēs eqͥualent̓ vtrūqꝫ illoꝝ actuū: ille actꝰmagis denoīatur abſolute a virtute elicitiuaſcd̓i actus ꝙͣ pͥmi. Exempluꝫ. reſpectu prīcipijeſt vnus actus: et reſpectu cōcluſionis eſt aliꝰq̄ natus eſt cauſari ab actu reſpectu prīcipij. ⁊vnus actꝰ pōt eſſe tā reſpectu prīcipij ꝙͣ cōcluſionis q̄ vtrūqꝫ includat eqͥualēter. iō ille actꝰvel hitus magis dicit̉ ſcīa reſpectu cōcluſiōisꝙͣ reſpectu prīcipij. ⁊ rō eſt ꝓpter cōitatē cauſalitatis actꝰ reſpectu prīcipij: qͦ natus eſt cauſare diſtinctos actꝰ reſpectu diſtinctarū ꝯcluſionū: ſicut vnū prīcipiū eſt cauſa diſtinctarūcōcluſionū. et iō ſi ille actus tertius includēsduos pͥmos eqͦualēter denoīaretur ab hītu pͥncipij: ille actus haberet totā cōitate cauſalitatis ſicut primꝰ actꝰ qͥ eſt prīcipij tm̄: qd̓ falſumeſt. Eode modo de actu quo ītelligo ſubiectuꝫꝑ ſe: ⁊ de actu quo intelligo p̄dicatuꝫ ꝑ ſe: ⁊ deactu quo ītelligo vtrūqꝫ cōiuncti. qꝛ iſte t̓tiusactus potius capiet denoīationē ab eodē p̄dicato ꝙͣ a ſubiecto ꝓpter eandē cauſaꝫ. ptꝫ igr̄maior. Accipio mīorē. reſpectu dei habeo vnūactū diligēdi ꝓpter ſe: et reſpectu pctī habeoaliū actu deteſtādi qͥ cauſat̉ ex pͥmo actu. igr̄ ſiꝑ aliquē deteſtor pctm̄ ⁊ diligo deuꝫ qͥ eſt actꝰeqͥualens vtriqꝫ. iſte tertius actus magis capiet denoīationē ab hītu ſcd̓i actꝰ ꝙͣ pͥmi. et ꝑꝯn̄s ſi primꝰ actꝰ dicat̉ amicitia ⁊ ſcd̓s iuſticiaiſte actꝰ t̓tius magis iuſticia ꝙͣ amicitia nūcupabit̉. ⁊ rō eſt: qꝛ iſte pͥmus inclinat ſicut cāptialis ad plures actus ꝙͣ ſcd̓s qͥ tn̄ inclinat adactū deteſtādi pctm̄. ⁊ propt̓ hͦ ad alios actuscātādi: orādi: laudādi: ⁊ ſil̓es. ⁊ etiā eodē mō ille tertius actꝰ ad oīa illa inclinaret: ſi reduceret̉ ad hītuꝫ pͥmi hītus: qd̓ fl̓m eſt. Si dicas ꝙpͥmus actꝰ eſt principalior ⁊ ꝑfectior. igr̄ ab eorecipiet denoīationē. Rn̄deo. eqͥualēter cōtinet tā amicitiā ꝙͣ iuſticiā. tn̄ potiꝰ debꝫ denomīari a iuſticia ꝙͣ ab amicitia ꝓpt̓ cās dictasExēplū. qͥ vellet punire malefactorē ꝓpt̓ dilectionē prīcipis qͥ iuſte p̄cipit malefactorē pu-
nire iſte actus includit eqͥualenter tā dilectionē principis ꝙͣ velle punitōis. ⁊ tn̄ iſte dꝫ magis dici iuſtus ꝙͣ amicꝰ. ⁊ virtus illa gn̓ata exillo actu dicit̉ magꝭ iuſticia ꝙͣ amicitia. ſic ē inꝓpoſito. Si q̄ras an ille actus deteſtādi ſufficiat ad expulſionē culpe ⁊ infuſionē gr̄e. Rn̄deo. ille actꝰ ē ſolus ſufficiēs ad meritū de cōgruo. nā hīto iſto actu deꝰ ſtatī infūdit gr̄am ⁊de potētia dei ordinata nō p̄t nō infūdere. Sidicas ꝙ nullus actus pōt eſſe meritoriꝰ de potētia dei ordinata ſine gr̄a. ⁊ ꝑ ꝯn̄s p̄ſupponitgr̄am ⁊ expulſione culpe. igr̄ ꝓpt̓ eū nō expellitur culpa. Rn̄deo ꝙ ꝓpter iſtu actū ꝯfert̉ gr̄anō prius tꝑ ſꝫ ſil̓. ⁊ dico ꝙ rctū gr̄e nullꝰ actuseſt meritoriꝰ de cōdigno niſi ille qͥ eſt rctū eterne beatitudinis. ſi em̄ duo eqͣliter habeāt talēactū deteſtādi: nō oꝑꝫ ꝙ deꝰ eqͣliter vtriqꝫ infundat gr̄am: qꝛ pōt vni infundere ⁊ alteri nōinfundere. ⁊ iſti actꝰ ſolū ſunt meritorij reſpectu ꝓprie gr̄e de cōgruo nō de cōdigno. ſi ſintaliqͥ eqͣliter diſpoſiti in oībus actibꝰ ⁊ equalēhabeāt gr̄am nō pōt deus de potētia ſua ordinata ꝑmittere qͥn vterqꝫ habeat talē gl̓iaꝫ ceteris paribus. ⁊ iō rctū gr̄e nō ē aliqͥs actꝰ meritoriꝰ de cōdigno: ſꝫ rctū beatitudinis pōt. etſic ptꝫ ꝙ multi ſunt actus meritorij de cōgruo⁊ nō de cōdigno. Ad quitū dubiū dico ꝙ neutra pars ꝓbari pōt: tn̄ videt̉ eſſe magꝭ cōſonūdictis ſct̄ōꝝ ꝙ pctā nō redeāt. ⁊ ad hoc ē congruētia ꝙ deus nō iudicabit bis in idip̄m. Sꝫtn̄ poſſunt dici redire: qꝛ poſſunt īputari ad tātā penā ad quātā pͥus imputabāt̉. Sed tunc ēdubiū ꝙͣtū ad aliquas circūſtātias aggrauantes an̄ pctm̄ poſtea cōmiſſū ſit grauiꝰ. ⁊ videt̉ꝙ ſic: qꝛ ꝙͣto aliqͦs recipit plura beneficia tanto magꝭ obligat̉. ſꝫ iſte cui dimittit̉ pctm̄ ē huiuſmoī ꝙͣ ſi nō peccaſſet. ⁊ ꝑ ꝯn̄s iterū peccando grauius peccat ꝙͣſi pͥus non peccaſſet. ⁊ hͦcōcedo ꝙ magꝭ peccat ꝙͣ ſi nūqͣ fuiſſet ſibi culpa remiſſa nō tn̄ obligat̉ ad tātā penā ad quātā fuiſſet obligatꝰ ſi nunꝙͣ penituiſſet. ⁊ iō nōredeūt. ⁊ hͦ ē verū ſi pͥus fuit totū ſatiſfactū ꝓpctō: ſicut prius dctm̄ eſt. Si dicas aut pctm̄ſcd̓m eſt oīno idē cū pͥmo aūt nō. ſi ſic: tūc nonobligat̉ ad maiorē penā ꝓpter illud qd̓ cōmiſit poſt pnīam ꝙͣ ꝓpter illud qd̓ cōmiſit ante.ſi nō: tūc ſcd̓m pctm̄ eſſet duo pct̄ā: vel nunꝙͣpoſſet aliqͥs peccare eodē pctō quo peccat anpniam. cōfirmat̉: qꝛ prius dc̄m eſt ꝙ circūſtantie ſūt obiecta ꝑtialia actꝰ: ſꝫ poſſibile ē ꝙ peccans ſcd̓o nō cogitet de pctō pͥmo: nec de circūſtantijs illius pctī. igr̄ non opꝫ pctm̄ redireꝙͣtū ad circūſtantias aggrauātes. Ad primuꝫdico ꝙ accipiēdo pctm̄ ꝓ actu pctī: ſic eſt ideꝫactus ẜm ſpēm: ⁊ pōt eſſe idē ẜm numerū perU ij
U ij
QueriturReſpōdetur
Ad quintū