QueſtionesVIII. ⁊. IX
eſt: qꝛ videt̉ ꝙ peccatū mortale ſit priuatio alicuiꝰ poſitiui. Tuꝫ qꝛ ẜm ſctōs loquētes de iſtamateria peccatū eſt pͥuatio boni. tū qꝛ peccatū eſt morbus ſpūalis aīe. tū qꝛ peccatū eſt viciū aīe. tū qꝛ ꝑ peccatū aīa ſpoliat̉ bonis naturalibꝰ ⁊ priuat̉ gratuitis. Scd̓m eſt. qꝛ videt̉ꝙ peccatū dicat aliquē reſpectū rōis. qͥa obligatio ad penā eternā: aut ē aliqͥd aut nihil: nōnihil certu eſt. igit̉ eſt aliqͥd. aut igit̉ aliqͥd reale aut rōnis: nō reale certu eſt. igit̉ rōis. Tertiū eſt de diffinitōe penitētie. qꝛ nō videtur ꝙſacramētuꝫ penitētie ſit abſolutio ſacramētalis. qꝛ ẜm magiſtrū ⁊ ſct̄os tres ſunt ꝑtes penitētie. cōtritio. cōfeſſio. ⁊ ſatiſfactio. et iſta nonꝯtinētur ſub penitētia ſacramētali. Pret̓ea.ſine penitētia nō pōt deleri peccatū: ⁊ ſine abſolutione pōt. igr̄ ⁊cͣ. Quartū eſt de remiſſione culpe per penitētiā: quis illoꝝ actuū ſcꝫ deteſtādi: dolendi ⁊cͣ. ſe habeat eēntialius ad remiſſionē culpe: ⁊ quis illoꝝ actuū ſit pͥor. vtrūſit aliquis actꝰ ante actū deteſtādi. qꝛ videt̉ ꝙvelle vindicare ſit actꝰ prior: et quis ē iſte actꝰdeteſtādi: ⁊ vtrū actus deteſtādi oī altero circūſcripto de potētia dei ordinata ſit ſufficiēsad remiſſione culpe tanꝙͣ meritū de congruo.Quintū eſt. vtruꝫ peccata dimiſſa ꝑ penitētiā redeāt in recidiuāte. Sextum vtrū bonamortificata ꝑ peccata redeāt per penitentiā.Septimū an̄ aliqd̓ peccatū poſt iſtā vitā dimittat̉. Octauū eſt de infuſiōe gratie. vtruꝫſit alia mutatio ab expulſione culpe. Nonuꝫeſt. vtrum gratia infuſa ſit alia. a gratia gratufaciēte a virtutibus. ⁊ videtur ꝙ ſic. qͥa ſacramēta ſunt medicine cōtra morbos. igitur nondātur niſi in remediū alicuius morbi ſpiritualis. ſed virtutes poſſunt eſſe ſine eis. Ad primuꝫ iſtoꝝ dico. ꝙ peccatū mortale non eſt aliquid poſitiuuꝫ reale nec ens ratiōis. tamē ẜmſuū quid nominis includit multa poſitiua. qͥaactum ⁊ potentiā ⁊ penā futurā: quia aliqueꝫpeccare mortaliter nō eſt aliud niſi facere aliquē actum vel omirtere ꝓpter quē ordinaturad penam eternā. ⁊ ideo dicitur peccatū morbus: vulnus: egritudo. quia ſicut ex iſtis ſequitur dolor in corpore. ſic ex peccato cōmiſſo ſequitur triſtitia in mente: vel eterna ſi nō peniteat: vel tēporalis ſi peniteat. Per hoc ad auctoritatē. Ad primā dico. ꝙ peccatū non eſtpriuatio alicuius boni inherentis actualiter.vel quod aliquando infuit: ſed eſt priuatio boni futuri quod deberet ineſſe ſi nō peccaſſet: ſicut cauſa demeritoria ad modū quo aliquis īabilitatur ad beneficiū eccleſiaſticum ꝓpteraliquē actum quo priuatur illo beneficio futuro. Ad aliaꝫ dico ꝙ loquitur de peccato pͥmi
parētis ꝓpter qd̓ ipſe pro oībus ſuis poſterisvulneratꝰ eſt in naturalibꝰ ſpoliatꝰ gratuitis.qꝛ ip̄e ẜm aliquos accepit gratiā gratū faciēte ⁊ multas ꝑfectiōes naturales ⁊ corporalesſic̄ bonā cōplexionē: ſꝫ ꝑ peccatū ſuuꝫ tanꝙͣꝑdemeritoriā cauſam meruit ſpoliari gratuitis⁊ vulnerari in naturalibꝰ ꝑ hoc ꝙ corpus ſuuꝫexpoſitū fuit cauſis naturalibꝰ: vt in illud agerēt ⁊ bonā diſpoſitioneꝫ minueret. Ad ſcd̓mdubiū dico. ꝙ peccatū nec eſt ens reale nec rōnis: ſꝫ ſicut alias dictū eſt de bono vero ⁊ alijsꝯceptibꝰ conotatius ꝙ habēt tm̄ qͥd nominis⁊ nō qͥd rei nec rōnis. qꝛ talia nō ſignificāt tm̄vnā re ſꝫ ſignificāt multa. vnū in recto ⁊ aliudin obliquo. ⁊ iō de talibꝰ in abſtracto ſumptisnihil vnū reale p̄dicatur. Eodē mō eſt de cōceꝑtibus negatiuis: ſicut de priuatōe ⁊ negatione. qꝛ nō dicūt reꝫ vnā nec aliqͣs res: ita ꝙ ſintſimul ille res. ſꝫ pͥuatio īportat totū iſtud viſionē in oculo nō eſſe ⁊ neceſſario ſignificat plures res: quarū vna nō eſt alia. ⁊ iō nihil vere p̄dicat̉ de negatōe vel pͥuatione in abſtracto: ſꝫſolū in cōcreto ⁊ vnuꝫ in recto ⁊ aliud in obliquo. ita dico de pct̄ō ꝙ nō dicit aliquā vnā rērealē vel rōnis: ſed ſignificat et īportat totuꝫiſtud. actu p̄teritū ꝯmiſſuꝫ vel omiſſuꝫ ad quēaliqͥs obligat̉: ꝓpter quē talis ordinat̉ ad penā eternā. Et iō qn̄ querit̉ quid eſt peccatu. dicenduꝫ eſt ꝙ nō habet qͥd rei: ſꝫ tm̄ qͥd noīs. iōnō debet cōcedi ꝙ eſt ens reale nec rōnis: ſꝫ bn̄in diffinitiōe eius exprimēte qͥd noīs ponūturmulta realia. ⁊ iō ſic pōt concedi ꝙ nō eſt ensqꝛ nō eſt aliqua res vna p̄ciſe nec multē res ſil̓ſꝫ eſt vnū nomē vel cōceptus ſignificās vel importās plures res. poteſt etiaꝫ dici nihil. qꝛ oēpoſitiuū qd̓ eſt in peccato pōt poni ꝑ deuꝫ: ſic̄ꝑ cauſaꝫ totalē in volūtate hoīs. ⁊ tn̄ nō dicit̉peccatū. qꝛ nec ex ꝑte dei nec ex ꝑte hoīs. quianunꝙͣ dicit̉ hō peccator ꝓpter alique actu niſi habeat reſpectu illius actiuitate. ſꝫ ſi deꝰ ſitcauſa totalis actus: tūc hō nō habet actiuitatē aliquā reſpectu illius. igit̉ ⁊cͣ. Nec deꝰ peccare dicit̉ ꝓpter iſtū actu. qꝛ nullus dicit̉ peccare niſi qͥ facit aliqͥd ad cuiꝰ oppoſitū obligatur. vel qꝛ nō facit illud ad qd̓ obligat̉. deꝰ autad nihil faciendū vel nō faciēdū obligat̉. igit̉⁊c̄. Et iō pctm̄ nihil dicit̉. qꝛ oē poſitiuū in eopōt cauſari ſine oī pctō. ⁊ ſil̓r pōt aliquē deusobligare ad penā eternā ſine oī pctō. Ad tertiū dubiū dico. ꝙ ille nō ſunt ꝑtes penitētie q̄eſt ſacramētū: ſꝫ ſunt diſpoſitiōes penitētis p̄ſupponētes effectū ſacramēti: ⁊ hoc ī actu velin voto. Sꝫ ꝯͣ. penitētia dicit̉ a puniēdo: ſꝫ abſolutio ſacramētalis nō punit. Pret̓ea. penitentia non eſt niſi ad deletione culpe: ſꝫ abſo-
U
SeptimūOctauūnonū.
Secundū
QuintūSextū
Tertū
Quartū
Ad primū dubi-
LAd tertium
SAd ſcd̓m