Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXII

tijs ſtat aliquo actu idem actus ſaltem genere dico numero: qꝛ poteſt eſſe idē actꝰnumero primo ſine circūſtantijs poſtea cumcircūſtantijs: ſcꝫ eodē actu circūſtantijsimꝑtinentibus. hoc ptꝫ: qꝛ ſi ſtat eo ſine circūſtantijs poteſt repugnare ſibi niſi ꝓpteraliquā circūſtantiā repugnantē circunſtantiealicui illius virtutꝭ: puta ſi aliquis vellet facere opera iniuſta inhoneſta vel cōtra rectamrōnem: hoc videt̉ repugnare inter actum temperantie in primo gradu ſcd̓o inter actū iniuſticie: quia actus temperantie tam in primoꝙͣ in ſcd̓o elicit̉ propt̓ honeſtatē: quia conformis recte rōni. ideo ille qui elicit̉ quia inhoneſtus vel quia contra rectā rōnem videt̉ repugnare alteri actui propt̓ iſtas duas circunſtantias. igit̉ ablata om̄i repugnantia int̓ circunſtantias ſtante impertinētia inter eas videt̉ iſti actus poſſunt equalit̓ ſimul ſtare ſicut quando vnus fuerit ſine circūſtantijs. ptꝫigit̉ maior: ſed probat̉ minor: qꝛ velle facere actū temperantie prout eſt actus indifferensſiue circūſtantijs ſtat actu vicioſo volendifacere opera iniuſta ſicut pꝫ exꝑientiā: poteſt primo elici actus in primo gradu ſcd̓scircunſtantijs oīno impertinentibus: vt ſi aliquis vellet facere opera iuſta: qꝛ nociua proximo vel deſtructiua fame vel hmōi vbi ponuntur circūſtantie oīno impertinentes circūſtātijs tēperantie: qꝛ virtus temperātie in predictis gradibus pōt ſtare īiuſticia. Scd̓a ꝑsptꝫ: qꝛ ſi iniuſticia poteſt ſtare tēperantiarecta rōne reſpectu iuſticie: multomagis pōtſtare errore in rōne reſpectu iuſticie: puta ſiro erronea dictaret talia opera iniuſta nonſunt mala: ſed bona honeſta. Quinta concluſio eſt tertius gradus virtutꝭ ſtat cumvicio oppoſito alteri ꝟtuti recto dictamīe reſpectu illius virtutꝭ: ſed ſi ſit ignorantia in rōevel error reſpectu alterius virtutꝭ: tunc poteſtſtare vicio oppoſito. prima pars probat̉: qͥaqn aliquid eſt volituꝫ qꝛ aliquale: preciſe nihilſcitū eſſe tale pōt eſſe nolitū. Exemplū. ſi diligo ſortē qꝛ eſt homo eſt īpoſſibile eſt ſtante prima dilectōe ego odiā vel aliquē quē ſcioeſſe hoīem: ꝯn̄s diligo oēm que ſcio eſſe hominē: qꝛ aliter ſequeret̉ diligo oēm quē ſcio hoīeꝫ primā ꝓpoſitōem: tn̄ odire aliquēquē ſcio eſſe hoīem: qd̓ includit ꝯͣdictōem. Sꝫin tertio gradu diligo vel volo facere opera iuſta preciſe qꝛ conformia recte rōni: ergo impoſſibile eſt ſciam aliquid eſſe cōforme recteni: tn̄ nolim illud. Si dicas lꝫ poſſuꝫnolle dictatū a recta rōne: tn̄ poſſum velle oppoſitū illius dictati: puta poſſum velle actū in

XIIcōtinentie ꝙͣtūcunqꝫ dictet̉ cōtinentiā effevolendā. Nunc aūt viciū tm̄ generat̉ ex actu nolēdi cōtinētiā: ſꝫ actu volēdi īcōtinētiāigit̉ ⁊cͣ. Rn̄deo ſtāte prima rōne recta volitōe īpoſſibile eſt aliquē velle actū incōtinētiepropt̓ repugnantiā formalē: qꝛ ſi vult facere actu iuſticie propt̓ honeſtatē preciſe: qꝛ ſic eſtdietatus a recta rōne: tunc ꝯſequent̓ vult neceſſario om̄e dictatū a rōne recta ſtāte primavolitōe. ꝯn̄s ſi dictat̉ a rōne ſit cōrinen propt̓ honeſtatē neceſſario vult illū actumigit̉ non pōt ſimul velle oppoſitū: qꝛ volitōestaliū oppoſitoꝝ ſunt oppoſite. Si dicas ꝙtūciſta ſcd̓a volitio reſpectu cōtinētie eſt actꝰvirtuoſus: qꝛ eſt in ptāte voluntatꝭ. Rn̄deo ſic qͣtenus pōt ſuſpedere pͥmuꝫ actū. Scd̓apars cōcluſiōis ptꝫ: qꝛ ſi aliqͥs ignoret actū incōtinētie eſſe malū vel erret credēdo illū actūeſſe bonū: tunc pͥmo actu illius voluntatꝭ.tali errore poteſt ſtare viciū oppoſitū alteri virtuti: qꝛ hic videt̉ aliqͣ repugnātia. Sextacōcluſio eſt iuſticia in quarto gradu nullo vicio ſtat: nec error culpabilis hoc probaturquia ſi aliqd̓ viciū ſtaret aut illud eſſet pecca ex ignorantia vl̓ malicia vel ex paſſioneprimū qꝛ illa ignorantia eſſet vincibilis aut inuincibilis. ſi ſcd̓o modo: tunc eſt ignorātiaculpabilis. ſi vincibilis: tunc neceſſario vincit amouet īpedimētū ſi diligit deū vel honoreꝫdei ordīate. ſcd̓o nec tertio: qꝛ ſi ſic ſeqͥt̉ aliqͥd plus diligeret̉ ꝙͣ deus ita corruꝑet̉illa virtꝰ qͣdiligo aliqͥd ꝓpt̓ amorē dei ordina5te. Septima ꝯcluſio ē iuſticia in qͥnto gradu ꝓut eſt virtꝰ heroyca ꝑfecta in vno xp̄ianoſecū aliqd̓ viciū cōpatit̉ niſi talē actu imꝑaret ꝓpt̓ honorē dei nec defectū culpabilē propter eandē cām virtus heroyca alicuiꝰ ph̓ibene cōpatit̉ viciū aliqd̓: qꝛ ſunt alterius ſpēiqꝛ vna hꝫ deū obiecto alia. Quātuꝫ adſcd̓m articuluꝫ iſtiꝰ tertij articuli ſit iſta pͥmacōcluſio virtutes morales in tribus pͥmis gradibus nccͣrio coexigūt ꝟtutes theologicasſtricte vl̓ large acceptas. ptꝫ: qꝛ theologicevirtutes non poſſunt haberi ſine cognitionefinis in particulari eo modo quo cognoſciturpro ſtatu iſto in conceptu ſibi proprio: ſed virtutes morales in predictis gradibus poſſuntacquiri ſine tali cognitione finis: ſicut patetin ſimplici pagano qui poteſt talia facere ẜmrectam rōnem ſine inueſtigatiōe ad habendūcōceptu propriū de rōne finis. igit̉ ⁊c̄. Secuda concluſio duo primi gradus ſtant cumcontrarijs virtutū theologicarum. hoc patet:quia ſtant cum dubitatione diſſenſu reſpectu credendoruꝫ: patet in dubio philoſopho

beinta cōcluſio

DOScd̓a concluſio

S XSeptīa cōeluſio

A ASexta concluſio

CCScd̓i articuli incidentalisPrima cōcluſto