Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioEXVIII

ponendo iudicium in ſenſu oportet ponereſenſus habeat cognitōem complexā formaliter vel equiualēter: puta habeat multas cognitiōes incōplexas illas poteſt tantū facere ꝙͣtū intellectus per cognitōem cōplexā formaliter: ſed difficile eſt videre hoc. ſic poteſtreſponderi ad om̄s auctoritates prima dubitatione. Ad ſcd̓m dubium dico illud qd̓cauſatur in medio a colore eſt eiuſdem ratōis eo a quo cauſatur: quādo ꝓbatur non:quia in medio habet eſſe ſpūale ⁊cͣ. Dicodicitur color habere eſſe ſpūale: quia mediū illuminatū ꝯcurrit colore partialiter ad cauſandū actū videndi: ita virtute coloris poſſet mediū agere in viſum: aliter poſſet agere: qꝛ color habeat eſſe aliquod ſpūale inmedio: qꝛ qd̓cunqꝫ eſſe haberet in medio eſſetmateriale extenſum ita vere ſicut in obiectolicet habeat eſſe ita perfectū. hoc modo dicimus effectus vnū eſſe habet in effectu extra cauſam ſuā: illud eſt eſſe corporale alid̓eſſe in in qua virtualiter cōtinet̉: illud dicitur eſſe ſpūale. non ſint tria eſſe vnū cauſe actiue cōtinentis aliud ip̄ius effectus extracauſam tertiū ip̄ius effectꝰ in cauſa: ita eſſe effectus in cauſa extra ſint duo eſſe: vnūſit corporale aliud ſpūale. qꝛ illa ymaginatōeſt falſiſſima: qꝛ illud idē eſſe ī numero qd̓ nūceſt in effectu prius fuit in cauſa continete: ſeddicitur habere eſſe virtuale ſpūale in cauſa:qꝛ cauſa pōt ꝓducere effectū partialiter ſaltē hoc eſt habere eſſe virtuale in cauſa actiuapoſſe ꝓduci a cauſa actiua nihil aliud eſt habere eſſe virtuale. ita dico in ꝓpoſito de eſſeſpūali. Aliter poteſt dici aliquis color habet eſſe ī medio corporale aliquis ſpirituale.primus eſt ille poteſt videri ſcꝫ color cauſatus in medio a radio tranſeunte per vitrū quipoteſt clare videri. Scd̓s eſt conſequentercauſat̉ in medio illuminato a corpore cui noneſt aliqd̓ contrariū: ille non videtur nec videri poteſt: ideo dicitur habere eſſe ſpūale:alius qui poteſt videri habere eſſe corporalenec eſt incōueniens in medio ſint duo colores eiuſdem rationis: quoꝝ vnus poteſt videri alius: ſicut eſt incōueniens ẜm aduerſarios in medio ſint alique ſpecies poſſunt videri: alique que poſſunt videri. patet per eos. Aliter poteſt dici habet in medio eſſe ſpūale: qꝛ illud eſſe qd̓ color habet inmedio remanet in abſentia coloris: ſed ſoſu in preſentia: ſed oppoſito modo de obiectotactus guſtus olfactus: cauſant aliquid īmedio qd̓ manet ip̄is obiectis deſtructis forImaliter. Ad aliud dico color dicitur ha

bere duplex eſſe in ligno lapide ſicut in obiecto in medio. quia in illis habet eſſe ſtabilit̓ ꝑmanēter ſed in medio: niſi ſolū ad p̄ſentiā cauſe ſcd̓e. puta coloris in obiecto. ſed ī lapide pōt color habere eſſe cauſa ſcd̓a circūſcripta exiſtēte ſolo deo. ideo in illis dicit̉ haIbere duplex ibi. Ad aliud dico. abmnſtractū ab materia: et abſtractū differūtſpecie. ſꝫ illa que ſunt in diuerſis materijs nonoportet differre ſpecie. licet ip̄a ſubiecta differat ſpecie. Exemplū. albedo in boue in aſino differūt ſpecie. licet ſubiecta eoꝝ differantſpecie. Sed ad ꝯmētatorē de dulci reſpōdeo aliter dulce eſt in medio aliquo aliter color. Dulce eīꝫ ſic eſt in medio. puta ī aqua eſtaliqd̓ corpus dulce mixtū aqua. Sed eſtſic color in medio. quia corpus coloratū eſtſic admixtu medio ſicut eſt dulce nihil aliudintelligit ꝯmētator. niſi mediū in viſu recipit colorē cuꝫ corporibus coloratis: ſicut eſtin alijs ſenſibus. ſed tm̄ recipit colorē cauſatūa colore in corpore. hoc patet litteraꝫ ſequētem. quia dicit admiſcet̉ corpus colora medio: nec eſt aliqͥd abſolutū: ſicut eſt ille color in medio abſfractus a materia reali īqua eſt prius color. Ad aliud dico. variationes effectuū aliqn̄ ſunt ꝓpter variationē effectibiliū. aliqn̄ ſunt ꝓpter variationē agentiū. aliqn̄ ꝓpter variā approximationē. Id̓odico. ſunt aliqua agētia neceſſe diſtingūtur a paſſiuis. puta agens equiuocū: ſicut celūcauſando caliditatē neceſſario diſtinguit̉ abeo in quo cauſat caliditatē. Aliud eſt agensqd̓ non neceſſario diſtinguit̉ a paſſiuo: ſed eſtidē oīno paſſiuo: ſicut eſt volūtas volēs ſe.ita eſt aliqd̓ agēs qd̓ ad hoc agat oportettangat paſſum. puta obiectu guſtus aliud qd̓ poteſt agere niſi diſtet a paſſo cauſa iſtiꝰdiuerſitatis poteſt aliūde demōſtrari. niſiquia talis eſt natura actiui paſſiui. talespoſitiones ſciūtur euidenter per experientia.Eodeꝫ modo eſt in viſu. quia ad hoc videatverū coloreꝫ neceſſario requirit̉ diſtātia interviſum illuꝫ colorē. ſed neceſſario requirit̉diſtantia inter colorē imperfectū qui eſt eiuſdem rationis cuꝫ colore perfecto ad hoc videatur: ſed huius eſt alia cauſa: niſi quia talis eſt natura illius coloris iſtius. ſimiliterille color perfectus in obiecto: ſi poneretur ſuper viſum impediret viſionē: ſalteꝫ ſuijp̄ius. ſꝫ ſemꝑ impediret viſionē alterius. ſicutnus albus tenuis. per cuius mediū poteſt aliquid videri: ſi poneret̉ ſuper viſum impediretviſionē ſuijp̄ius ſed alterius. ſed color imꝑfectus in medio non impedit viſionē ſuip̄ius

G iij

Ila m̄ſio

um

Il ſc̓ꝫ dubiuꝫ

Ad quartum

AAd tertiū argumentum

U