Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXII

velox vel tardū: qꝛ mēſura abſtrahit a velocitardo. loq̄ndo de tꝑe in aīa vel in re extra:quia motꝰ ī aīa ꝙͣtū eſt tp̄s regularis eſt vniformis. vn̄ qꝛ velocitas tarditas impediuntratōem mēſurandi: qꝛ de rōne mēſure durationis ē ſit vniformis regularis: velocitas tarditas ꝯueniūt motui vt hꝫ rōem tꝑisqꝛ vt ſic hꝫ rōem menſure. tn̄ accipiēdo tp̄s ẜꝫqͥd rei: ſic eſt oīno ideꝫ motu. ſic bene pōtꝯcedi tp̄s ſit velox tardū ſicut motus: qͥaiſta cōpetūt ſibi inquātū hꝫ partes ſibijnuicēſuccedentes. Ad aliā auctoritatē ꝯſimiles dicūt tp̄s eſſe paſſionē accidēs motꝰ. dicē accipiūt paſſionē accidēs aliquoaccidēte de gn̄e accidentis formaliter inherēte motui vel mobili: ſꝫ aliquo predicato velcōceptu p̄dicabili de motu in ſcd̓o dicēdiꝑſe in pͥmo. eſt generaliter verū qn̄p̄dicatū ꝯnotat aliqͥd qd̓ ꝯnotat ſubiectu. ſic tp̄s eſt paſſio accidēs motꝰ: qꝛ tp̄s vltramotū cōnotat aliqͥd qd̓ eſt de eſſentia motus. Et rōne cōnotati p̄dicat̉ de motu ſcd̓o dicēdi ſe: primo modo. Hoc creatiuū dicit̉ paſſio dei: ſit aliqd̓ accidēs formaliter inherēs deo: ſꝫ qꝛ cōnotat aliqͥd qd̓eſt de eſſentia dei. Et ita in talibus dicit̉ ſubiectū p̄cedere p̄dicatū ſicut pars totū: qꝛ p̄dicatū ſignificat totū qd̓ ſubiectū plus: ideo pōt intelligi ſine ſubiecto. Et ſic dicunt̉ accidere ſequi ad talia. Ad aliud dico motus ſequit̉ ꝙͣtitatē ſpacij: ita ſit aliqd̓ accidēs iherēs ꝙͣtitati ſpacij: ſed qꝛ ē ip̄ꝫ vbi qd̓ſucceſſiue acquirit̉ ſupra ꝙͣtitate ſpacij negatōibꝰ illoꝝ vbi: ponendo talē reſpectū:ſꝫ ponendo reſpectū vbi: qꝛ tunc eſt ip̄ametꝙͣtitas ſpacij negatōnibꝰ partiū ſpacij:ꝙͣtū ad ſuū ſignificatū totale: ſicut pͥus dictūeſt. ita nec tp̄s ſequit̉ motū ſicut aliqͥd ſibi inherens: ſꝫ ſicut aliqͥd qd̓ vltra motū connotatrōem menſure ꝙͣtū ad ſuū ſignificatuꝫ totale.Etiō ſequit̉ ſicut aliqͥd p̄dicat̉ de eo ſcd̓odicendi ſe non pͥmo. ſicut motus ſuppoſito ſignificet parteꝫ ſpacij negatiōibusAd aliud dico ſiue accipiat̉ tp̄s pro motuin aīa ſiue re extra: ſemꝑ eſt vnū idem perequiualentiā: licet ſint plura realiter formaliter: qꝛ tantū valet vnū quantū oīa: ſi eſſentplures celi adhuc idem tp̄s eſſet equiualentia: ita poſſeꝫ menſurare vnū illoꝝ ſi eſſentmihi noti ſicut om̄s: ſꝫ tunc eſſent plura tꝑarealiter formaliter. ſic intelligit ph̓s. Adaliud dico ſi nullus pͥmus motus eſſet noneſſet tp̄s qd̓ idem eſſet motu reali mēſurāsalios motus inferiores. ſic intelligūt doctores tp̄s non eſſe poſt iudiciū: ſꝫ tn̄ bene poteſt

eſſe motus in aīa menſurās alios motus vl̓ exiſtentes actu vel poſſibiles eſſe. ſic fuiſſetpus ioſue ſi oīa corpora celeſtia ſtetiſſent ſicutſtetit ſol adhuc motū ymaginatū poſſet qͥsmenſurare motus inferiores. hoc modo beati menſurabūt poſt iudiciū penas dānatoꝝ ẜꝫmagꝭ minus motū ymaginatū. Ad aliudquo tp̄s eſt paſſio motus patuit pͥus. Dico tn̄ aliter hec eſt vera tp̄s eſt motus realiter velidē motu: aliter hec tp̄s eſt paſſio motus:ſicut hec aliter eſt vera albū eſt ſortes aliterhec. albū eſt paſſio ſortis. primo modo tamtēpus ꝙͣ albu habet ſuppoſitōem perſonalemquia tēpus tūc ſupponit motū albū ſorte ſicut hic. albū poteſt eſſe nigrū ſubiectuꝫꝙͣ predicatū ſupponūt ꝑſonaliter puta ſubiecto qd̓ poteſt vtrūqꝫ recipere. ſic ſubiectuꝫ predicatū in om̄ibus ſignificāt idē oīo hincinde. nec diſtigunt̉ realiter nec formaliter: qͥaaliter nunꝙͣ eſſent ille ꝓpoſitōes vere: ideoin talibus ſemꝑ predicat̉ idē de ſe: ſed qn̄ dicotēpus eſt paſſio motus. albū ē paſſio ſortis ibivtrūqꝫ vel habet ſuppoſitōem ſimplicē vl̓ materiale. primo modo ſupponit cōceptu. ſcd̓omodo voce vox cōceptꝰ ſignificāt vnuꝫprincipaliter conotāt aliud. Et ratione connotati poſſunt predicari ſcd̓o per ſe. forte quādo dico albū eſt paſſio ſortis: lyalbū poteſt habere ſuppoſitōeꝫ ſignificatiua. ſic eſtvera. tunc ſupponit albedine eſt paſſioſortis: ſed ẜm iſtā ſuppoſitōeꝫ hec eſt falſa. ſortes eſt albus ſicut hec ſortes eſt albedo. Et eſtnotandū in accidentibus terminꝰ cōceptꝰpoteſt habere quadruplicē ſuppoſitōem: ſc lꝫꝑſonalē ſimplicē materialē ſignificatiuam.Exemplū de albo. primo ſupponit ſubiecto. ſcd̓o modo cōceptu. tertio voce quarto ſuo ſignificato: ſed in terminisſubſtātialibus ſuppoſitio ꝑſonalis ſignificatiua ſunt eedē: qꝛ idē eſt in illis ſignificatū qd̓etiā eſt ſuppoſitū exemplū de hoīe. Ad aliud 2dico qꝛ repugnat tēpori habere partes ſimulin reſpectu extra: ſed ꝙͣtū ad partes ſimul ītellectas app̄heſas repugnat: īmo eſt neceſſariū ad aliquis meſuret partes tēporis. qꝛ mēſura eſt notior mēſurato: alit̓ duceret in eiꝰ cognitōem. tp̄s hꝫ tm̄ partes ſilobiectiue ī aīa ſubiectiue ī re extra. Ad 2aliud dico inſtans eodē modo habet eſſe inaīa vel in re extra ſicut tp̄s motus. Ad alid̓dico paſſio realis pōt accipi duplicit̓. vno accidēte formalit̓ īherēte alicui. alio mo p̄dicabili qd̓ ſuppōit re. prīo tp̄s ī aīa ē paſſio realis. ſcd̓o ē paſſio realis vt pꝫ p̄dcā. Et ſic pꝫ ēt aliqͥd pōt dici vniuoce

Il. pi

33

R R

NIipjj.

M rit.VYAd. xx.

VYAd. xx.

L..xix.

Ad. xxi.

EEAd. xviij.

TTiAd. xvij.

UU