Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

Libriecundi

Libritatis alteriꝰ motus. talis motus īferior ſiuerealis ſiue ymaginatus eſt tēpus. pōt vnusmotꝰ eſſe meſura mēſuratus reſpectu eiuſdēmotus: vt ſi vnus motꝰ ſit vni hōī notior aliomotū: p̄t ille cognitionē pͥmi motꝰ deuenirein cognitione ſcd̓i motus. tūc illi eſt pͥmꝰ motus tp̄s. ſꝫ ſi alteri ſit pͥmus motꝰ ignotus: ſecūdus notus: pōt ille cognitōeꝫ ſcd̓i motusdeuenire ī cognitionē pͥmi motꝰ. tūc illi eritſcd̓s motus tp̄s: pͥmus. ſic idē motꝰ pōteſſe mēſura menſuratū reſpectu eiuſdē. ſicex p̄dictis ptꝫ qͥd eſt tp̄s. Sed dubiū eſt quo eſt tp̄s. Rn̄deo tp̄s eſt pͥmo menſura motꝰqd̓ ꝓbat̉. qꝛ mēſura menſuratū ſunt vnigēiaqͣrto metaphiſice. Nūc aūt tp̄s eſt idē pͥmomotu eſt menſura alioꝝ motuū. ergo tp̄s eſtpͥmo mēſura oīm motuū. Scd̓o eſt mēſura duratōis cuiuſcūqꝫ rei ꝑmanētis. qd̓ ꝓbat̉. qꝛ duratio includit ſucceſſionē. qꝛ duratio rei ſignificat ip̄am durantē ꝯnotādo ſucceſſione coexiſtentē actu vel potētia. aūt ſucceſſiuū eſtrealit̓ motus. ergo duratio cuiuſlꝫ rei includitmotū pͥmo menſurat̉ tp̄s. oīs duratione conotati menſurat̉. hoc ſcd̓ario. Itē qn̄cūqꝫ aliqͣ ſic ſe hn̄t: vnū dicit̉ breuiꝰ. aliudlōgius. illa menſuratur tꝑe. qꝛ illa ſunt paſſiones tꝑis. ſed duratio vniꝰ rei dicit̉ breuior vellōgior duratiōe alteriꝰ rei. ergo ⁊cͣ. qͥa duratio dicit̉ breuior vel lōgior: niſi qꝛ coexiſtit breuiori vel lōgiori. Tertio qͥes menſurat̉ tꝑe.bat̉ ſic̄ de duratiōe. dicit̉ em̄ aliqͥd qͥeſcere. qͥaexiſtit ſub forma acqͥſita ſine motu maiori velmiori tꝑe. hoc eſt coexiſtere maiori vel mīoriſucceſſiōi in motū. Quarto dico. ſb̓a reimanētis circūſcribēdo durationē nōmenſuratur tꝑe. qd̓ ꝓbat̉. qꝛ qn̄ aliqͥd menſurat̉ aliquamēſura: ip̄m manēs idē ſꝑ hꝫ eandē menſuraꝫreal̓r vel eqͥualentiā. Exempluꝫ ꝙͣtitas aliqͣmēſurata vlnā. ſic nec augeat̉ nec minuat̉ſi pͥmo menſuret̉ vlnā ſꝑ menſurabit̉ vlnāvel eandē real̓r vel eqͥualentiā. qꝛ tm̄ valetvna vlna ad mēſurādū illā ꝙͣtitatē ſic̄ alia vlna. ideo ſufficit vna eqͥualentiā. Sed ſb̓a reiꝑmanētis ſi menſuret̉ tꝑe pōt manere eadē diuerſis tꝑibus. qꝛ p̄t coexiſtere maiori tꝑi minori. ſic menſuraret̉ tꝑe magno ꝑuo. perꝯn̄s tp̄s ꝑuū eſſet idē tꝑi magno equalentiāvel real̓r vtrūqꝫ eſt incōuenies. ſb̓a rei ꝑmanētis nullo menſurat̉ tꝑe. ſꝫ tm̄ eiꝰ duratioSꝫ ꝯͣ iſta ſunt multa dubia. Primo videt̉tp̄s ſit diſtīctū a rebꝰ ꝑmanetibꝰ. qꝛ vna ſpesdiſtinguit̉ real̓r ab alia: ſꝫ tp̄s eſt vna ſpēs ꝙͣtitatis ph̓m in p̄dicamētis dicentē āpliuster hec locꝰ tp̄s. ergo eſt ſpēs diſtincta a rebus ꝑmanētibꝰ. Iteꝫ. v. metaphiſice. tp̄s eſt

ſe ꝙͣtū accn̄s ſic̄ albū muſicū. ſꝫ ꝙͣtūꝑmanēs. ſucceſſiuū. Iteꝫ in eodē qͥnto. puū magnū: breue longuꝫ ſunt paſſiōes ꝙͣtitatꝭ diſtingūt tꝑi. ergo eſt ꝙͣtitas. ſꝫ ꝑmanēsergo ſucceſſiua. Itē tp̄s eſt mēſura motuseſt notiꝰ motū. ſed rōe negationuꝫ in motuqꝛ ille ſunt ignote ſūt cāe notitie affirmationū: ſꝫ magis ecōtra. nec rōe affirmationū. qꝛille menſurant̉ tꝑe. eſt rōne alicuiꝰ poſitiuiqd̓ tpͥs includit p̄ter illa. Iteꝫ. v. phiſicoꝝ ẜꝫcōmentatorē aliqͣ attribuūtur nūero ſic̄ ꝑtes.aliqͣ ſic̄ accn̄tia. eodē tꝑi attribuūtur aliqua vt accn̄a: puta ſucceſſiue tale cuiꝰ vnaꝑs p̄cedit: alia ſequit̉: ſed talia attribuunt̉tꝑi vt ꝑmanēs eſt. vt ſucceſſiuū. Itē videỉ inſtās dicat aliqͥd abſolutū diſtinctū a rebꝰꝑmanētibꝰ. qꝛ inſtās raptiꝫ trāſit manetidē in toto tꝑe. Alit̓ em̄ poſſet motus eſſe ī eo inſtāti. ſꝫ res ꝑmanēs ꝑmanet tota eadē intoto tꝑe. inſtās eſt alid̓ a rebꝰ ꝑmanētibꝰ. exquo eſt res aliqͣ. qꝛ alias eſſet fatua q̄ſtio de inſtāti. Iteꝫ inſtās eſt cōtinuatiuū ꝙͣtitatis ẜꝫph̓m: ꝑmanentꝭ. pꝫ diſcurrendo ſingulasſpēs ꝙͣtitatis. ſucceſſiuū ꝑmanēs. eſtaliud a ꝑmanētibꝰ. Itē ẜm ph̓ꝫ. iiij. phiſicoꝝnihil eſt in actu de tꝑe niſi inſtās qd̓ eſt aliuda tꝑe. qꝛ nec tempꝰ nec ꝑs tꝑis ẜm ph̓m. ſꝫ tp̄s ꝑs tꝑis te dr̄nt a rebꝰ ꝑmanētibꝰ. iſtans ſit aliud a tꝑe diſtinguit̉ real̓r a rebꝰ permanētibꝰ. Iteꝫ mutatio ſubita menſurat̉ in­ 7ſtāti: ſicut motus tꝑe. dr̄nt real̓r te a mutatōe: ſic̄ menſura a menſurato. ſed mutatio etiā te differt a re ꝑmanēte. inſtās real̓r dr̄ta re ꝑmanēte. qꝛ differt a mutatiōe. Iteꝫ nul 1luꝫ ꝑmanens diſtinguit int̓ p̄teritū futurū. ſꝫinſtās diſtīguit ẜm ph̓m. ergo eſt res ꝑmanes. Iteꝫ motꝰ diſtinguit̉ real̓r a tꝑe ecōēuerſo. ꝓbat̉. qꝛ vna ꝙͣtitas ē eadeꝫ alt̓i niſiꝑtes earū ſint eqͣles ẜm ꝙͣtitatē ꝓportionēvt ſi a eſt idē b partes a ſunt eiuſdē ꝙͣtitatisꝓportionis partibus b. ſi tp̄s motꝰ ſintide ꝑtes motus tꝑis ſunt eedē eqͣles modop̄dicto. eſt falſum. ꝓbat̉: qꝛ ſi motꝰ celi eſſetvelocior intantū motꝰ nūc eſt ī duabꝰ horis fieret in vna hora: tūc oēs ꝑtes motꝰ eſſentcedē ſicut nūc tn̄ eſſēt eqͣles ꝑtibus tꝑis:qꝛ ꝑtes motꝰ nūc poſitū fiūt in duabꝰ horis:tūc aūt ſi velocior eſſet motꝰ ẜm caſum fierentī vna hora: ꝯn̄s ī medietate tꝑis. ſi tp̄s etmotꝰ ſint idē: ſequit̉ motꝰ nūc eſt eqͣlis etidē duabꝰ horis: eſſet tūc eqͣlis idē vni hore. ſic pars eſſet equalis eadem toti ſuo: qꝛpus qd̓ eſt nunc equale idē toti motui eſſetequale idem parti. qꝛ idem eſt motus tuncnunc. Itē qͣrto phiſicoꝝ ad idē tempus eſt

Dubiū quoꝝ eſttempus.

DubiaPrimum

Secandū

Decimū

Septimū

Nonū

Octauū

Gextū

Undecimū

Quintū

Quartū

Tertiū