Libriecundi
Libritatis alteriꝰ motus. gͦ talis motus īferior ſiuerealis ſiue ymaginatus eſt tēpus. ⁊ pōt vnusmotꝰ eſſe meſura ⁊ mēſuratus reſpectu eiuſdēmotus: vt ſi vnus motꝰ ſit vni hōī notior aliomotū: p̄t ille ꝑ cognitionē pͥmi motꝰ deuenirein cognitione ſcd̓i motus. ⁊ tūc illi eſt pͥmꝰ motus tp̄s. ſꝫ ſi alteri ſit pͥmus motꝰ ignotus: ⁊ ſecūdus notus: pōt ille ꝑ cognitōeꝫ ſcd̓i motusdeuenire ī cognitionē pͥmi motꝰ. ⁊ tūc illi eritſcd̓s motus tp̄s: ⁊ nō pͥmus. ⁊ ſic idē motꝰ pōteſſe mēſura ⁊ menſuratū reſpectu eiuſdē. ſic gͦex p̄dictis ptꝫ qͥd eſt tp̄s. Sed dubiū eſt quorū eſt tp̄s. Rn̄deo tp̄s eſt pͥmo menſura motꝰqd̓ ꝓbat̉. qꝛ mēſura ⁊ menſuratū ſunt vnigēiaqͣrto metaphiſice. Nūc aūt tp̄s eſt idē cū pͥmomotu qͥ eſt menſura alioꝝ motuū. ergo tp̄s eſtpͥmo mēſura oīm motuū. Scd̓o eſt mēſura duratōis cuiuſcūqꝫ rei ꝑmanētis. qd̓ ꝓbat̉. qꝛ duratio includit ſucceſſionē. qꝛ duratio rei ſignificat ip̄am rē durantē ꝯnotādo ſucceſſione coexiſtentē actu vel potētia. oē aūt ſucceſſiuū eſtrealit̓ motus. ergo duratio cuiuſlꝫ rei includitmotū qͥ pͥmo menſurat̉ ꝑ tp̄s. gͦ oīs duratio rōne conotati menſurat̉. ⁊ hoc ſcd̓ario. Itē qn̄cūqꝫ aliqͣ ſic ſe hn̄t: ꝙ vnū dicit̉ breuiꝰ. ⁊ aliudlōgius. illa menſuratur tꝑe. qꝛ illa ſunt paſſiones tꝑis. ſed duratio vniꝰ rei dicit̉ breuior vellōgior duratiōe alteriꝰ rei. ergo ⁊cͣ. qͥa durationō dicit̉ breuior vel lōgior: niſi qꝛ coexiſtit breuiori vel lōgiori. Tertio qͥes menſurat̉ tꝑe. ꝓbat̉ ſic̄ de duratiōe. dicit̉ em̄ aliqͥd qͥeſcere. qͥaexiſtit ſub forma acqͥſita ſine motu maiori velmiori tꝑe. ⁊ hoc eſt coexiſtere maiori vel mīoriſucceſſiōi in motū. Quarto dico. ꝙ ſb̓a rei ꝑmanētis circūſcribēdo durationē nōmenſuratur tꝑe. qd̓ ꝓbat̉. qꝛ qn̄ aliqͥd menſurat̉ aliquamēſura: ip̄m manēs idē ſꝑ hꝫ eandē menſuraꝫreal̓r vel ꝑ eqͥualentiā. Exempluꝫ ꝙͣtitas aliqͣmēſurata ꝑ vlnā. ſic ꝙ nec augeat̉ nec minuat̉ſi pͥmo menſuret̉ ꝑ vlnā ſꝑ menſurabit̉ ꝑ vlnāvel ꝑ eandē real̓r vel ꝑ eqͥualentiā. qꝛ tm̄ valetvna vlna ad mēſurādū illā ꝙͣtitatē ſic̄ alia vlna. ideo ſufficit vna ꝑ eqͥualentiā. Sed ſb̓a reiꝑmanētis ſi menſuret̉ tꝑe pōt manere eadē diuerſis tꝑibus. qꝛ p̄t coexiſtere maiori tꝑi ⁊ minori. ⁊ ſic menſuraret̉ tꝑe magno ⁊ ꝑuo. ⁊ perꝯn̄s tp̄s ꝑuū eſſet idē tꝑi magno ꝑ equalentiāvel real̓r vtrūqꝫ eſt incōuenies. gͦ ſb̓a rei ꝑmanētis nullo mō menſurat̉ tꝑe. ſꝫ tm̄ eiꝰ duratioSꝫ ꝯͣ iſta ſunt multa dubia. Primo videt̉ ꝙtp̄s ſit diſtīctū a rebꝰ ꝑmanetibꝰ. qꝛ vna ſpesdiſtinguit̉ real̓r ab alia: ſꝫ tp̄s eſt vna ſpēs ꝙͣtitatis ꝑ ph̓m in p̄dicamētis dicentē āplius p̄ter hec locꝰ ⁊ tp̄s. ergo eſt ſpēs diſtincta a rebus ꝑmanētibꝰ. Iteꝫ. v. metaphiſice. tp̄s eſt
ꝑ ſe ꝙͣtū nō ꝑ accn̄s ſic̄ albū muſicū. ſꝫ nō ꝙͣtūꝑmanēs. gͦ ſucceſſiuū. Iteꝫ in eodē qͥnto. puū⁊ magnū: breue ⁊ longuꝫ ſunt paſſiōes ꝙͣtitatꝭ⁊ diſtingūt tꝑi. ergo eſt ꝙͣtitas. ſꝫ nō ꝑmanēsergo ſucceſſiua. Itē tp̄s eſt mēſura motus gͦeſt notiꝰ motū. ſed nō rōe negationuꝫ in motuqꝛ ille ſunt ignote ⁊ nō ſūt cāe notitie affirmationū: ſꝫ magis ecōtra. nec rōe affirmationū. qꝛille menſurant̉ tꝑe. gͦ hͦ eſt rōne alicuiꝰ poſitiuiqd̓ tpͥs includit p̄ter illa. Iteꝫ. v. phiſicoꝝ ẜꝫcōmentatorē aliqͣ attribuūtur nūero ſic̄ ꝑtes.aliqͣ ſic̄ accn̄tia. ⁊ eodē mō tꝑi attribuūtur aliqua vt accn̄a: puta ſucceſſiue eē tale cuiꝰ vnaꝑs p̄cedit: alia ſequit̉: ſed talia nō attribuunt̉tꝑi vt ꝑmanēs eſt. gͦ vt ſucceſſiuū. Itē videỉꝙ inſtās dicat aliqͥd abſolutū diſtinctū a rebꝰꝑmanētibꝰ. qꝛ inſtās raptiꝫ trāſit ⁊ nō manetidē in toto tꝑe. Alit̓ em̄ poſſet motus eſſe ī eodē inſtāti. ſꝫ res ꝑmanēs ꝑmanet tota eadē intoto tꝑe. gͦ inſtās eſt alid̓ a rebꝰ ꝑmanētibꝰ. exquo eſt res aliqͣ. qꝛ alias eſſet fatua q̄ſtio de inſtāti. Iteꝫ inſtās eſt cōtinuatiuū ꝙͣtitatis ẜꝫph̓m: nō ꝑmanentꝭ. pꝫ diſcurrendo ꝑ ſingulasſpēs ꝙͣtitatis. gͦ ſucceſſiuū ⁊ nō ꝑmanēs. gͦ eſtaliud a ꝑmanētibꝰ. Itē ẜm ph̓ꝫ. iiij. phiſicoꝝnihil eſt in actu de tꝑe niſi inſtās qd̓ eſt aliuda tꝑe. qꝛ nec tempꝰ nec ꝑs tꝑis ẜm ph̓m. ſꝫ tp̄s⁊ ꝑs tꝑis ꝑ te nō dr̄nt a rebꝰ ꝑmanētibꝰ. gͦ cū iſtans ſit aliud a tꝑe diſtinguit̉ real̓r a rebꝰ permanētibꝰ. Iteꝫ mutatio ſubita menſurat̉ in 7ſtāti: ſicut motus tꝑe. gͦ dr̄nt real̓r ꝑ te a mutatōe: ſic̄ menſura a menſurato. ſed mutatio etiāꝑ te nō differt a re ꝑmanēte. gͦ inſtās real̓r dr̄ta re ꝑmanēte. qꝛ differt a mutatiōe. Iteꝫ nul 1luꝫ ꝑmanens diſtinguit int̓ p̄teritū ⁊ futurū. ſꝫinſtās diſtīguit ẜm ph̓m. ergo nō eſt res ꝑmanes. Iteꝫ ꝙ motꝰ diſtinguit̉ real̓r a tꝑe ⁊ ecōēuerſo. ꝓbat̉. qꝛ vna ꝙͣtitas nō ē eadeꝫ alt̓i niſiꝑtes earū ſint eqͣles ẜm ꝙͣtitatē ⁊ ꝓportionēvt ſi a eſt idē b partes a ſunt eiuſdē ꝙͣtitatis ⁊ꝓportionis cū partibus b. gͦ ſi tp̄s ⁊ motꝰ ſintide ꝑtes motus ⁊ tꝑis ſunt eedē ⁊ eqͣles modop̄dicto. hͦ eſt falſum. ꝓbat̉: qꝛ ſi motꝰ celi eſſetvelocior intantū ꝙ motꝰ qͥ nūc eſt ī duabꝰ horis fieret in vna hora: tūc oēs ꝑtes motꝰ eſſentcedē ſicut nūc ⁊ tn̄ nō eſſēt eqͣles ꝑtibus tꝑis:qꝛ ꝑtes motꝰ nūc ꝑ poſitū fiūt in duabꝰ horis:tūc aūt ſi velocior eſſet motꝰ ẜm caſum fierentī vna hora: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ī medietate tꝑis. gͦ ſi tp̄s etmotꝰ ſint idē: ſequit̉ ꝙ motꝰ qͥ nūc eſt eqͣlis etidē duabꝰ horis: eſſet tūc eqͣlis ⁊ idē vni hore.⁊ ſic pars eſſet equalis ⁊ eadem toti ſuo: qꝛ tēpus qd̓ eſt nunc equale ⁊ idē toti motui eſſetequale ⁊ idem parti. qꝛ idem eſt motus tunc ⁊nunc. Itē qͣrto phiſicoꝝ ad idē tempus nō eſt
Dubiū quoꝝ eſttempus.
DubiaPrimum
Secandū
Decimū
Septimū
Nonū
Octauū
Gextū
Undecimū
Quintū
Quartū
Tertiū