QueſtioXI.
ẜm qͥd rei nihil dꝫ poni in eiꝰ diffinitōe niſi tātū albedo eodē mō in diffinitōe exprimēte qͥdrei creatōis actionis nō dꝫ poni niſi deus: ſedin diffinitōe exprimēte qͥd noīs vtriuſqꝫ dꝫ plꝰponi: qꝛ ī diffinitōe albi dꝫ poni ſubiectum qd̓conotat̉ ꝑ albū. ⁊ in tali diffinitōe creatōis actionis dꝫ poni creatura q̄ cōnotat̉ ꝑ illud nomē. ⁊ iſtud eſt generaliter verū in oībꝰ conotatiuis q̄ pͥncipaliter ſignificāt vnū: ⁊ cōnotantaliud qd̓ plus dꝫ poni in diffinitōe qͥd noīs eorū ꝙͣ qͥd rei: qꝛ in diffinitōe exprimēte qͥd rei taliū: tm̄ dꝫ poni principale ſignificatū eoꝝ: ſedin diffinitōe exprimēte qͥd noīs dꝫ poni qͥcqͥdconotat̉ ꝑ nomē: ſꝫ in diffinitiōe taliū nominūq̄ nō ſunt cōnotatiua: ſꝫ p̄ciſe ſignificāt vnumnihil cōnotando: nihil plus dꝫ poni in diffinitiōe exprimēte qͥd noīs ꝙͣ qͥd rei. Ex iſtis ptꝫad q̄ſtionē vtrū tp̄s habeat eſſe extra aīam: qꝛaūt qͣrit̉ de tꝑe ꝙͣtū ad ſuū pͥncipale ſignificatū: aut ꝙͣtū ad ſuū ſignificatū totale. Si pͥmomo ptꝫ ex ſupradictꝭ: qꝛ tp̄s pͥmo mō ſcd̓o mō ⁊qͣrto eſt tm̄ ī re extra: ⁊ haberet eſſe ſi nulla aīaeſſet qꝛ illis modis tm̄ ſignificat motꝰ reales⁊ partes eoꝝ puta affirmatōes ⁊ negatōes qͥoīa ſunt ex natura rei ⁊ in re tn̄ bene hꝫ eſſe inaīa qn̄ aliqͥd mēſurat̉ ꝑ tales motꝰ ſicut cognitū in cognoſcēte: ſꝫ nullū eſſe hꝫ ꝑ aīam qd̓ eſſenō hr̄et ſi aīa nō eſſet. ſi aūt accipiat̉ tertio etquito modis: ſic tp̄s tātū eſt in aīa: qꝛ ſic tantūeſt motꝰ ymaginatꝰ: partes eiꝰ q̄ tantū habēteſſe in aīa obiectiue: ⁊ nullo modo ſubiectiue.Si aūt q̄ras de ſignificato totali ſiue de toto: qd̓ cōnotat̉ ꝑ nomen ſic eſt partim in aīa ⁊partim in re extra nō ꝙ cōponat̉ ex ente ī aīa⁊ ente in re extra. ſicut nec creatio actio cōponit̉ ex deo ⁊ creatura: nec albū ex albedine etſubiecto: ſꝫ qꝛ in diffinitōe exprimēte qͥd noīsponit̉ aliqͥd in re puta motus realis tanꝙͣ pͥncipale ſignificatu ⁊ actus aīe tanꝙͣ cōnotatū⁊ ſic eſt partim in aīa ⁊ partim in re exͣ: ſed hͦ ēverū de tꝑe vt cōpetit motui primo modo ⁊ ſecudo mō dictis. vt autē cōpetit tertio mō dcōſic eſt quo ad ſignificatū pͥncipale ī aīa: qꝛ ſicſigͣt motum ymaginatū ⁊ ꝯnotat actū aīe mēſurantis. ⁊ ſil̓r conotat actū realē extra mēſuratū. ⁊ ſic aliqͥd conotatū ꝑ tp̄s ſic acceptū eſtin aīa ⁊ aliqͥd in re extra. Ꝙ motꝰ circunſcripto oī accidēte realiter ⁊ formaliter ſibi inherente ſit tp̄s ꝓprie dc̄m. ꝓbatur: qꝛ ẜm ph̓m illud eſt tp̄s ꝑ qd̓ menſuramus motū: ſꝫ ꝑ primūmotu nobis maxime manifeſtū menſuramusalios motus ptꝫ iſtud ad ſenſum. ⁊ ſil̓r ẜm philoſophū quarto metaphiſice. in om̄i genere il¬ꝰlud ꝑ qd̓ certificat̉ quis de ꝙͣtitate oīm alioꝝin illo genere illud eſt menſura alioꝝ. Nūc au
tem ꝙͣtitates motuum alioꝝ inferioꝝ ſunt nobis ignote de qͥbus certificamur ꝑ primū motu nobis maxime notū. ergo ille motus ſufficit ad rationē tēporis abſqꝫ om̄i alio accidētequia in genere ſucceſſiuoꝝ nō poteſt dari aliquid primū qd̓ poſſit eſſe menſura oīm ſucceſſiuoꝝ: niſi primus motus nobis maxime manifeſtus. ⁊ ſi aliquid ſit mobile cuius motus ſitnobis ignotus: ille motus nō habet rōnem tēporis: qꝛ nō menſure. ſi em̄ deus crearet aliqd̓mobile velocius ⁊ vniformiꝰ motum ꝙͣ aliqd̓mobile nūc factū mouet̉ ſi ille motus eſſet nobis manifeſtus ille motus diceret̉ ꝓprijſſimetēpus ſine oī alio accidente addito. vn̄ miruꝫeſt de illis qͥ ponūt ꝙ tēpus eſt quoddā accidens inherens motui primi mobilis qd̓ pͥmomenſurat motū primi mobilis: ⁊ ſcd̓ario om̄salios motus. qꝛ illud accidens ex quo eſt ſucceſſiuū opꝫ neceſſario ꝙ habeat menſurā ſicuthabent duratōem q̄ non pōt eſſe menſura ſuip̄ius: qꝛ menſura ⁊ menſuratū diſtingunt̉ realiter ſicut ſupradcm̄ eſt. ergo hꝫ aliud tp̄s promēſura: ⁊ erit ꝓceſſus in infinitū: vl̓ ſtabit adaliquē motu q̄ poterit eſſe menſura alioꝝ ſineom̄i accidente ſibi inherēte. Itē fruſtra fit ꝑplura qd̓ pōt fieri ꝑ pauciora: nūc aūt ꝑ primūmotū nobis maxime manifeſtū ſine oī alio addito poſſumꝰ alios motus mēſurare. ergo fruſtra ponitur aliqd̓ tale accidens. Itē nō plusrepugnat pͥmo motui mēſurare alios motꝰ ꝙͣꝙͣtitati ꝯtinue alias ꝙͣtitates: cū ergo ꝙͣtitasꝑmanes ſit menſura alteriꝰ ꝙͣtitatis ꝑ ſeip̄amnō ꝑ aliā ꝙͣtitatē vel qualitatē ſibi inherentēqꝛ qualitas maior pōt eſſe in minori ꝙͣtitate: ⁊minor in maiori: vt patꝫ de albedine. ergo primus motus pōt menſurare alios motus ſinealiquo accidente ſibi inherente. Itē nullumaccidens mēſurat ſuū ſubiectū: qꝛ ſubiectū poteſt eſſe idē ⁊ accidēs variari ẜm magis ⁊ minus: vt ptꝫ in cōdenſatōe ⁊ rare factōe. vbi eadē eſt ſubſtantia numero in raro ⁊ denſo: ⁊ tn̄ꝙͣtitas variat̉. ⁊ ſic eſt ſemꝑ equalis ſubſtātia⁊ inequalis ꝙͣtitas: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙͣritas nō menſurat ſubſtantiā: gͦ ſi tp̄s ſit accidēs motus ſicutip̄i ymaginant̉ nō menſurat primū motū. Itēquarto phiſicoꝝ dicit ph̓s ꝙ motꝰ primus eſtmēſura oīm motuū. Ꝙ aūt tp̄s cōueniat motui inferiori reſpectu alteriꝰ ſiue ſit primꝰ motus ſiue alius ptꝫ. qꝛ cuicūqꝫ cōpetit diffinitio⁊ diffinitū: ſed motui inferiori ⁊ etiam motuiymaginato cōpetit diffinitio tꝑis. Patet qͥadiffinitio tēporis eſt menſurare motuꝫ vel eſtillud per cuius noticiā deuenit̉ in cognitōemꝙͣtitatis motꝰ. nūc aūt ꝑ vnū motū inferioreꝫ⁊ etiā ymaginatū deuenimꝰ in cognitiōeꝫ ꝙͣti
O
dub̓e.
ꝑ