Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioIX

Ad aliud dico ph̓s accipit ꝙͣtitatē large eo qd̓ eſt diuiſibile in plures partes eiuſdeꝫrationis: ſꝫ illud ſic diuiſibile dicit̉ dupliciter:aūt qꝛ illud diuiſibile diuidit̉ in ꝑtes eiuſdemrōnis diſtīctas loco ſitu: ſic ꝙͣtū cōpetittm̄ quātitati: ſꝫ exiſtenti ſub quātitate extēſiue ſiue ſit forma ſiue materia. Et ſic materiadicit̉ quātitas: forma ſubſtātialis ꝙͣ accidētalis extēſa in matēria. alia pars formeſubſtātialis accidētalis materia extenſaquātitatē exiſtit ſimpl̓r ſub alia ꝑte materiequātitatꝭ. Ptꝫ exēplū de igne gnaliter deforma materia extēſa quātitatē: qꝛ ad ſenſum ptꝫ: qꝛ vna ꝑs forme materie quātitatꝭpōt anihilari alia ꝑte manēte. ſequit̉ tamforma ſubſtātialis ꝙͣ accidētalis extēſa in materia ꝙͣ etiā materia extēſa quātitatē hꝫ partes eiuſdē rōnis diſtīctas loco. ſituētiā ſi deꝰſepararet quātitatē a tali cōpoſito. nihilominus materia forma ſb̓alis ꝙͣ accidentalishr̄et ꝑtes eiuſdē rōnis: eſſet diuiſibilis ī eastāꝙͣ in ꝑtes diſtīctas loco ſitu ita bene ſinequātitate ſicut ſub quātitate. ex ſequit̉materia ſeparata a quātitate hꝫ ꝑtē extra ꝑte non tm̄ partē ſub ꝑte ſicut cōiter d̓r̄ ſi illeꝑtes ſint diſtīcte loco ſitu vna eſt extra aliā: eodē eſt de forma ſubſtātiali ꝙͣ accidētali extēſa ī materia. Si dicas tūc materiacircūſcripta ꝙͣtitate hꝫ extēſionē: qꝛ hꝫ partēexͣ partē. Dico alio pōt eſſe aliqͥd diuiſibile: qꝛ pōt diuidi in ꝑtes eiuſdē rōnis indiſtinctas loco ſitu. ſic habitus exiſtentes ſubiectiue ī ītellectu volūtate poſſunt dici quāti:qꝛ poſſunt diuidi ī ꝑtes eiuſdē rōnis indiſtinctas tn̄ loco ſitu etiā ſubiecto. Tūc ad ph̓ꝫdico accipit ꝙͣtū large eo qd̓ eſt diuiſibile in ꝑtes eiuſdē rōnis ſiue ſint diſtīcte loco ſitu ſiue: ſiue ꝑtes maneāt ſiue non: iſto motus dr̄ quātus rōe termini: iſto drmotꝰ localis ꝙͣtus ꝓpter diuerſa vbi acqͥſita illū motū. Si em̄ motꝰ localis diceret aliqͥdabſolutū diſtinctū ab vbi acqͥſitꝭ motū: tuncmotꝰ eſſet ꝑfectior termīo motꝰ: qd̓ falſum eſt.Ad aliud dico paſſio vno accipit̉ accidete aliquo exiſtēte in gnͣe accidētis. ſic velocitas tarditas ſunt paſſiones vel accidetia motꝰ. Alio accipit̉ eo qd̓ ꝯtīgent̓ accidēs ꝓbat̉ de aliquo. ſic velocitas ettarditas ſunt accidētia motui: qꝛ ꝯtīgent̓ p̄dicant̉ de motu: qꝛ aliqn̄ p̄dicāt̉ de motu aliqn̄no. Sꝫ ad ſaluandū velocitatē tarditatē inmotū aduertēdū eſt eſt dare primā parteforme acqͥſite motū nec ſcd̓am nec tertiā diſtincte nec vltimā. Et ſi aliqua pars forme ſitacqͥſita motū eſt dare primā parte aliam

īmediate ſequentē iſtā partē acqͥſitā ꝓpterduo. qꝛ tūc motus cōponeret̉ ex indiuiſibilibus: qꝛ illa pars imediate acqͥſita eſſet indiuiſibilis eadē rōne alia. ſic om̄s partes motꝰeſſent īdiuiſibiles: tūc motꝰ cōponeret̉ ex indiuiſibilibꝰ. qꝛ ſi eſſet dare primā partē acqͥrendā poſt iſtā acqͥſitā ſequeret̉ illud mobile cui acqͥreret̉ iſta forma moueret̉. ꝓbat̉ꝯna in motu locali vbi eſt magꝭ manifeſtuꝫ: qꝛqn̄ vnū corpꝰ exiſtit ī eodē vbi de facto non ponendo miraculū potentiā diuinā duotradictoria extrīſeca ſuccedāt ſibi ꝯtinue: ita vnū vbi coexiſtit duobꝰ ꝯͣdictorijs ſuccedētibꝰ tūc corpꝰ exiſtens ī tali vbi mouet̉ ſedq̄eſcit ſicut ptꝫ p̄dicta: ſꝫ ſi eſſet dare primuꝫvbi acqͥrendū poſt vbi acqͥſitū hoc ſequeretur ⁊cͣ. Aſſumptū ꝓbatur: qꝛ a mobile acqͥrit primū vbi poſt primū acquiſitū poſitobmobile moueatur velocius: tunc mobile qd̓velocius mouet̉ in equali tꝑe acqͥrit plus deſpacio ꝯn̄s plura vbi ꝙͣ mobile qd̓ tardiusmouet̉: ergo in tꝑe quo a mobile tardius extitit ſub negatiōe vbi īmediate acquirēdi poſtvbi acquiſitū. b mobile exiſtit ſub negatiōevbi ſub affirmatōe eiuſdē vbi acquirendi. etſil̓r in illo tꝑe in quo a exiſtit ſub primo vbi acquirendo b exiſtit acquirit negatōem affirmatōem alterius vbi. iſtud patet: qꝛ ſi in tempore quo a mobile exiſtit ſub affirmatiōe negatōe primi vbi acquirendi: b mobile velociꝰacquirit plura vbi: quia acquirit plus de ſpacio: ergo in tēpore in quo a acquirit vnū vbi bacquirit duo vbi ad minus: quia pauciorapoteſt acquirere ſi in illo tēpore acquirit plura ꝙͣ a qd̓ acqͥrit tm̄ vnū: ſed ſi ſint duo vbi ſūtdue affirmationes habentes duas negatiōesergo nil oportet ponere pro illo tēpore quo amobile extitit ſub vbi acqͥrendo tranſit b mobile per duas affirmationes negatōes: puta negatōes duoꝝ vbi ip̄a vbi: ſic illud vbiin quo exiſtit a coexiſtit multis cōtradictorijsſuccedentibus continue: vel oportet in illotꝑe quo a exiſtit ſub negatiōe illius primi vbiacquirendi bexiſtit ſub negatōe affirmatōealterius vbi acquiſiti in illo tꝑe motū ſuumvelociorem. ſi ſic intelligit̉ ſemꝑ ſequit̉ a mouebit̉ data ypotheſi: qꝛ ſemꝑ vnū vbi inquo exiſtit a coexiſtit duobꝰ ꝯdictorijs ſibi ſuccedētibꝰ: qꝛ negatōi affirmatōi illius vbi qd̓acqͥritb motū ſuū. qꝛ ſicut arguit̉ in motu locali: ita eſt in motu alteratōis augmentationis: ergo īpoſſibile eſt in aliquo motu dare pri partē forme acqͥrende poſt formā acqͥſitam: īmo qͥcunqꝫ ꝑs acqͥrit̉ motu eſt diuiſibilis in infinitū: ita ante iſtā ꝑteꝫ datam fuit

quattum