LibriSecundi
deus eſt bonus ⁊ ſapiēs. ⁊ ſic de alijs ītelligūtilli ſi bene ītelligāt ꝙ aliqn̄ aliqͣ ꝯditiōalis vl̓tꝑalis eſt neceſſaria ⁊ nō altera ꝑs: tūc eſt neceſſaria neceſſitate ꝯditionata ſicut hͨ ꝯditionalis ē neceſſaria. ſi ſortes currit ſortes mouet̉⁊ nō hͨ ſortes currit nec hec ſortes mouet̉. iō tota dr̄ neceſſaria neceſſitate ꝯditionata: ſꝫ magis ꝓpͥe deberet dici neceſſitas ꝯditionalis ꝙͣcōditionata: qꝛ hͨ cōditio eſt abſolute neceſſaria: qꝛ nūqͣ pōt eſſe falſa. Si dicas ꝙ ſortes ſitin a inſtāti: tūc nō pōt nōeſſe in a īſtāti: gͦ ꝯn̄aeſt neceſſaria ſi ſortes ſit in a neceſſario eſt ī a⁊ nō abſolute: gͦ cōditionalit̓. gͦ pōt nō fuiſſe īa: aut igit̉ in a hꝫ potentiā ad nō eſſendū in a:aut pͥus hūit. nō pͥmo mō ꝓpter ꝯͣdictōnem: gͦſcd̓o mō. ⁊ ſic ſtabit argumētū. Rn̄deo ſic̄ priꝙ intelligēdo ꝙ hͨ cōditionalis eſt neceſſariaſi ſortes eſt in a ſortes eſt in a. cōcedo ſic. Et dico ꝙ iſte ꝯditionales ſunt abſolute neceſſarienō cōditionalit̓. ⁊ tn̄ ābe ꝑtes ꝯditionalis ſūtcōtingētes. Et qn̄ querit̉ aūt gͦ in a potuit nofuiſſe in a aūt ana: dico ꝙ ante a. pōt etiā diciꝙ verū eſt poſita ypotheſi ꝙ ſi mūdus fuiſſetab eterno ꝙ tūc hͨ ꝓpoſitio non eſt neceſſariamūdus fuit ab eterno: qꝛ hͨ nūc eſſet vera ⁊ nūꝙͣ pōt eſſe falſa: tn̄ potuit eſſe falſa: ſicut q̄libꝫꝓpoſitio vera de p̄terito eſt neceſſaria ⁊ potuit fuiſſe falſa. Pōt etiā dici ꝙ ſi mūdus fuiſſetab eterno ꝙ neceſſario deus ꝓduxiſſet mūdūſic̄ dixerūt ph̓i. ⁊ nō cōtingēter: qꝛ hͦ poſito nileſt ante nec ī eterno ꝓpter ꝯͣdictōem: gͦ neceſſario ꝓduxit. Si dicas ꝙ deꝰ nihil agat neceſſario: verū eſt nccͣrio de facto: licet cū hͦ ſtet ꝙpotuit egiſſe aliqͥd extra ſe neceſſario. ⁊ hͦ feciſſet poſita ypotheſi: ⁊ tūc ẜm iſtā viā iſta ꝓpoſitio mūdus fuit ab eterno poſita ypotheſi eſtabſolute neceſſaria: qꝛ nūc ē falſa: nec poteriteſſe falſa. Rn̄deo. ſi ꝑ a demōſtres aliqd̓ īſtāstꝑis: tūc dico ꝙ an̄ a potuit nō fuiſſe in a. ſi ꝑ ademōſtres eternitate: tūc dico ꝙ nec ī a potuit mūdꝰ nō fuiſſe in a ꝓpt̓ ꝯdictōem: nec āte aqꝛ nihil eſt an a realit̓. ſꝫ ſi teneamꝰ ꝙ iſta ſtātſil̓ ꝙ mūdus ſit cōtingent̓ ꝓductꝰ a deo et abeterno: tūc opꝫ dicere vt videt̉ ꝙ ꝓpter hͦ potuit mūdus nō fuiſſe in a: qꝛ pͥus natura vel ẜꝫintellectū potuit deꝰ nō ꝓduxiſſe mūdū ī a: qꝛin volūtate ſua fuit ꝓducere in a vel nō ꝓducere. Ad aliud dico ꝙ ſi cōcedat̉ ꝙ creaturaprius natura hūit nō eſſe ꝙͣ eſſe ẜm bonū ītellectū ſcꝫ ꝙ ꝙͣtū ex natura ſua fuit pͥus nonenshͦ eſt pͥus nō fuit ꝙͣ fuit ī effectu. dico tūc vltraꝙ ille modus arguēdi de illo pͥori nō dꝫ admitti in ꝓpoſito nec vnꝙͣ niſi qn̄ pͥori ⁊ poſterioricorreſpōdēt dicte meſure ſicut pꝫ in reportationibꝰ noſtris. Aliter pōt dici ꝙ inter nō eſſe ⁊
eſſe creature nō eſt prioritas nature loquendoſicut ph̓s ⁊ cōmētator loquunt̉ qͥnto metaphiſice: qꝛ illud ſic dicit̉ pͥus qd̓ pōt ſeparari a poſteriori ⁊ nō ecōuerſo. Nūc aūt ſicut nō eſſe poteſt ſeparari ab eſſe: ita ecōuerſo. īmo nccͣrio ēſicut ponit opinio: ⁊ iō talis pͥoritas nō eſt ꝓprie niſi iter poſitiua diſperata. nō aūt īter poſitiua repugnātia: qꝛ poſitiua oppoſita poſſūtmutuo ſeꝑari ſicut oppoſita quoꝝ vnū eſt poſitiuū aliud priuatiuū: īmo ſic ſeparant̉. Adcōfirmatōem dico qd̓ ꝯuenit alicui naturalit̓cōuenit ſibi realit̓. nō ſic eſt de pͥuatiuo ⁊ negatiuo: ſꝫ cōueniret ſibi realit̓ niſi agēs extrīſecūimpediret. ſic eſt in ꝓpoſito vt ſatꝭ pꝫ ex dictꝭ.Qui aūt voluerit tenere oppoſitū ſcꝫ ꝙ repugnat mūdo fuiſſe ab eterno pōt facilit̓ rn̄deread rōnes adductas ad oppoſitū hͦ excepto ꝙnō pōt aſſignare aliquā manifeſtā ꝯͣdictiōem⁊ iō qͥ teneret hāc opinionē magꝭ deberet eamtenere ꝓpter rōnes factas ex ſenſibilibꝰ vt dicit ſcotus. Sed ꝯͣ hāc viā ſunt aliq̄ rōes quarū pͥma eſt ꝙ deus ab eterno fuit deus ẜm am p̄broſiū de trinitate: qꝛ deus eſt hͦ nomē nature⁊ non panis. gͦ aliqͥd aliud. Itē multa fueruntvera cōplexā ab eterno: qꝛ hͨ fuit vera ab eterno duo ⁊ qͣttuor ſunt ſex ẜm Auguſtinū de immortalitate aīe ⁊ ſic de ml̓t̓ꝭ alijs cōplexis q̄ nōfuerūt deꝰ: gͦ aliqͥd alid̓ a deo ⁊cͣ. Preterea poſita cā efficiēte ⁊ nō impedibili pōt poni effectus: ſꝫ deꝰ reſpectu mūdi ab eterno fuit hmōiigit̉ ⁊cͣ. Itē nullū agēs ſine ſucceſſiōe neceſſario p̄cedit ſuū effectū duratōe ptꝫ ī ſole qͥ ſtatīvt eſt lucet ⁊ de angelo qͥ ſtatī vt eſt pōt ītelligere: ſꝫ deus ꝓduxit mundū ſine ſucceſſiōe velſaltē pōt ꝓducere ⁊cͣ. Preterea in inſtāti ꝓductōis ages pōt eſſe ſil̓ cū ſuo effectu: qꝛ agensſubito producēs pōt eſſe cum initio ſue actionis: qꝛ in quocūqꝫ inſtanti ponit̉ res pōt poniinitiū ſue actōis: ſꝫ in actōe ſubita ſil̓ eſt principiū ⁊ terminꝰ fieri ⁊ factū eſſe ptꝫ gͦ ꝓpoſitopreaſſumpta: ſꝫ deꝰ ꝓduxit mūdū ſubito. gͦ ⁊cͣ.Preterea ſit a primū inſtās eſſe mūdi ⁊ duretſolū ꝑ inſtās. ⁊ ſit byltimū inſtans ſui noneſſetūc q̄ro aūt a ⁊ b ſunt vnū iſtās aut duo. ſi vnūgͦ ꝯͣdictoria ſunt vera in eodē inſtāti: qꝛ ī eodēinſtāti mūdus eſt ⁊ nō eſt. ſi ſunt duo inſtātia⁊ inter q̄libet talia cadit tp̄s mediū ⁊ illd̓ tp̄seſt diuiſibile in infinitas pͥoritates: gͦ mūdusfuit ī īfinitis prioritatibꝰ ante primū iſtās ſuieſſe. ⁊ ꝑ ꝯn̄s fuit ab eterno. Preterea illud qd̓potuit fieri ante oē inſtans acceptū potuit fieri ab eterno: qꝛ ante primū inſtans acceptuꝫ⁊ oē qd̓ pōt cogitari accipi non eſt niſi eternitas ⁊ duratio infinita: ſꝫ deus potuit ſic feciſſe mūdū gͦ. Ponit̉ exemplum de igne calore ⁊
Ad quartam
Cōtra ſcd̓aꝫ enionē
Scd̓a opini.
Ad cōfir