ILlibri primiSententiarū

Libri primipͥme actionis q̄ nō eſt niſi ī ītelligēte ⁊ volente. gͦ qͥcqͥd deꝰ agit extra ſe. ꝑ hͦ agit ꝙ ītelligit⁊ vult. gͦ neceſſariū ē dicere omneꝫ creaturā ad̓o ꝓceſſiſſe ꝑ volūtatē n̄ ꝑ neceſſitatē natureSꝫ iſte rōnes nō cōcludūt ſicut ptꝫ ītuēti.jnihil ꝓbant em̄ niſi ꝙ deꝰ ꝑ volūtatē ꝓducitoēs creaturas tāꝙͣ ꝑ pͥncipiū agendi. ſꝫ nō ē ꝓbatū ꝙ om̄e agēs ꝑ volūtatē tāꝙͣ ꝑ pͥncipiumagendi cōtingēt̓ agit ⁊ nō natural̓r. gͦ ꝑ iſtamronē nō ē ꝓbatū ꝙ deꝰ nō ꝓducit creaturas ꝑneceſſitate nature. Cōfirmat̉. qꝛ ẜꝫ iſtos. volūtas habet duplicē modū agēdi. ſcꝫ naturaliter ⁊ libere. ſicut neceſſario. ⁊ natural̓r vultfinē. ⁊ cōtingēter ⁊ libere vult ea q̄ ſunt ad finē. Un̄ ẜm iſtū alibi modus agēdi natural̓ eſtcōis agēti ꝑ cognitionē ⁊ agēti ſine cognitione. gͦ iſta ꝯn̄a non valet ẜm iſtos. deus ꝓducitꝑ voluntatē. gͦ nō ꝓducit de neceſſitate nature. hoc etiā pꝫ. qꝛ de intēſione ph̓oꝝ. fuit ꝙ pͥma cauſa ageret ꝑ intellectū ⁊ volūtateꝫ. ⁊ tn̄ꝑ neceſſitatē nature. gͦ ꝓbare ꝙ deus ꝓducitcreaturas ꝑ volūtatē. nō eſt ꝓbare ꝙ nō ꝓducit de neceſſitate nature. Pret̓ea. ẜꝫ iſtu. deꝰꝑ voluntatē ꝓducit ſpm̄ſctm̄. ⁊ tn̄ naturalit̓ ⁊neceſſario. gͦ eodē mō ſtāt ſimul ꝙ deꝰ ꝓducatper volūtateꝫ. ⁊ tn̄ de neceſſitate nature. Exiſtis ptꝫ ꝙ pͥma rō nō valet. qꝛ ꝙͣuis ꝯcedat̉ ꝙſola volūtas p̄ſtituat ſibi fine. ⁊ finis vniuerſi eſt p̄ſtitutꝰ a volūtate. Ex hoc tn̄ non ſequit̉euidēter ꝙ ille finis ſit cōtingent̓ p̄ſtitutus ⁊nō necͣrio: cū volūtas nccͣrio aliqͣ faciat. Et ſidicat̉ ꝙ ꝙͣuis volūtas nccͣrio velit finē: tn̄ cōtingēter vult illud qd̓ eſt ad finē. ⁊ ita cū oēscreature ſunt ad fine volūtas diuina cōtingēter vult eas. ⁊ ꝑ ꝯn̄s contingēter ꝓducit eas.Hoc nō ſufficit. qꝛ non eſt ꝓbatū ſufficiēter ꝙvolūtas diuina cōtingent̓ velit ea q̄ ſunt ad fineꝫ. ⁊ tn̄ hoc oportet ꝓbare ſpecialit̓. Scd̓arō minꝰ valet. qꝛ qn̄ accipit ꝙ natura eſt determīata ad vnū aūt ītelligit ꝙ natura eſt det̓minata ad vnū effectū. ita ꝙ nō p̄t plures effectꝰꝓducere. Aut ita eſt det̓minata ad vnū ꝙ nōhabet in ptāte ſua agere ⁊ non agere. Si ſcd̓omō. ſic nihil eſt ad ꝓpoſitū. qꝛ de hoc eſt q̄ſtiopͥncipalis. ſi pͥmo mō ſic eſt ſimpl̓r falſuꝫ. qꝛ cānaturalis eſt frequēter ꝓductiua pluriuꝫ effectuū. etiā diſtinctoꝝ ſpe. ⁊ ordinatoꝝ ẜm ꝑfectius ⁊ imꝑfectius. ſic̄ pꝫ de ſole qͥ ꝓducit verme: ⁊ plāta. ⁊ de multis alijs poſſent poni exēpla manifeſta. Sil̓r qn̄ poſt accipit. natura ſꝑfacit ſibi eqͣle niſi ſit ꝓpt̓ defectū ꝟtutis actievel paſſiue. Iſtud eſt falſuꝫ. qꝛ aliqn̄ in eodempaſſo eodeꝫ mō diſpoſito cā natural̓ īꝑfectiorꝓducit ſibi eqͣle: ⁊ cā naturalis ꝑfectior nō ꝓducit ſibi equale ſꝫ ineqͣle. gͦ hoc nō eſt ꝓpt̓ de

Sententiarūfectū virtutis actiue vel paſſiue. ſꝫ hoc eſt ꝓpt̓naturā agētis. qd̓ nō eſt natū ꝓducere effectūſibi equalē. ⁊ qꝛ effectꝰ eqͣlis tali agēti nō eſt atali agēte ꝓducibilis. Sicut quare angelꝰ nōfacit ſibi ſil̓e ſiue eqͣle. ſicut facit bos vl̓ igniscā eſt. qꝛ angelꝰ nō ē ꝓducibilis ab āgelo. Itadicerēt ph̓i in ꝓpoſito. ꝙ qꝛ deꝰ nō ē ꝓducibil̓iō deꝰ nō cauſat deū ſibi eqͣlē: ſed alias creaturas diſtīctas natural̓r cauſat. ꝙͣuis cognoſcēdo ⁊ volēdo. Sil̓r tertiū nō valet. qꝛ ſi aliqͦcꝓbat p̄ciſe ꝓbat ꝙ deꝰ ꝓducit creaturas ꝑ intellectū ⁊ voluntatē. ſꝫ ex hoc nō ſequit̉ euidēter ꝙ nō ꝓducit eas ꝑ neceſſitatē nature. Similit̓ quarta rō ꝓcedit ex falſa imaginatōe. qꝛqn̄ accipit ꝙ actio dei nō eſt trāſiens. aut accipit actione dei pro pͥncipio agēdi. vel pro effectu ꝓducto. vel ꝓ aliquo medio. vel ꝓ aliquoaggregato ex pͥncipio agendi et effectu ꝓducto. ſi pͥmo mō. ſic ē verū ꝙ actio dei nō eſt trāſiēs. qꝛ pͥncipiū agēdi nō eſt trāſiēs. ⁊ iſto mōvniformit̉ accipiēdo actionē dicēdū ē ꝙ actōignis nō ē trāſiens qꝛ pͥncipiū agēdi ī igne nōtrāſit plꝰ ꝙͣ pͥncipiū agēdi ī deo. Scd̓o modoita tranſiens ē actio dei ſicut actio ignis. Nāſic̄ effectꝰ ignis nō ē ī igne formalit̓ ⁊ real̓r itanec effectꝰ dei Si accipiat̉ actō dei tertio mōvl̓ quarto. pꝫ manifeſte ꝙ nō plꝰ ē actio ignistranſiens ꝙͣ actio dei que ē actio nō trāſiens.Pret̓ea actio ſolis vel ignis nō dr̄ trāſiēs niſi qꝛ relīquit aliqͥd oꝑatū extra. ſꝫ ita actio deirelinquit creaturā extra ſicut actio ſolis. gͦ itaē trāſiens. Si dicat̉ ꝙ actio ſolis d̓r tranſiens. qꝛ trāſit in exteriore materiā. nō ſic actiodei. Hoc nō valet. qꝛ actio dr̄ trāſiens qꝛ nōmanet ī agēte. qꝛ dr̄ ad oppoſitū ad actionē īmanētē. gͦ illa actio q̄ nō manet ī agēte dr̄ trāſiens. ſicut ſi ſol nō ꝓduceret forma ī materiaſꝫ ꝓduceret totū. ſcꝫ materiā ⁊ formā nō plusmaneret actio ſolis in ſole ꝙͣ mō. gͦ nō plꝰ dicetur actio īmanēs. ſꝫ diceret̉ actio trāſiens ſic̄mo. ⁊ tn̄ tūc nō plꝰ trāſiret in exteriorē materiaꝫ ꝙͣ actio dei. gͦ ⁊cͣ. Si dicat̉ alit̓ ꝙ actio Iſolis dr̄ trāſiens ⁊ nō actio dei. qꝛ ſol hꝫ reſpectū realē ad effectū ſuū. n̄ ſic deꝰ hoc noyꝫqꝛ q̄ro Aut reſpectus realis ē ī agēte aut ī paſſo. Si ī agēte. gͦ ꝓpt̓ reſpectū formalit̓ exiſtentē in agēte magis dr̄ actio īmanēs ꝙͣ trāſiēs.Si aūt ſit in paſſo. ⁊ ꝓpt̓ iſtū reſpectū derelictū ī paſſo dicat̉ actio trāſiens. multo magisactio dei ꝓpt̓ effectū abſolutū derelictū dicetur actio trāſiens. Et iō abſolute dicēduꝫ ē ꝙactio dei q̄ ē creatio vel ꝓductio creaturaruꝫnō magis ſb̓a dei ꝙͣ actio ignis. q̄ ē generatioignis alteriꝰ ē ſua ſb̓a. ſꝫ ſic̄ ꝓductio creatura.rū nō īportat niſi deū ⁊ creaturas q̄ nō eſſent

CImprobantur dicte rōnes

De prima rōne

De ſcd̓a rōne.

C

Obijcitur

Felpōdet̉

Inſtatur

Reprobat̉

Relpōdet̉

De tertia rō-

De quarta rō-

De quarta rō-