P2ACSI
rologiPrimi ſententiaruꝫ
P2ACSIcauſaꝫ formalē. ⁊ ita argumentū eſt ad oppoſitū. Si aūt intelligit ꝙ mediū debet eſſe cā inherētie. aut cā inherētie. aut cā paſſionis. Sipͥmo modo. gͦ cū cā inherētie ſit tā ſubiectū ꝙͣpaſſio. qꝛ reſpectꝰ cauſat̉ ⁊ depēdet eſſentialit̓tā a fundamēto ꝙͣ a termino. nō plꝰ vnū eſt cāformalis reſpectꝰ ꝙͣ aliud. ſequit̉ ꝙ ſi mediū dꝫaccipere cām. ꝙ tā diffinitio ſubiecti ꝙͣ paſſionis debet eſſe mediū demōſtrādi. Si ſcd̓o mō⁊ nihil eſt hic cā paſſiōis niſi ſubiectuꝫ. ſequit̉ꝙ diffinitio ſubiecti erit mediū. Ad ſcd̓m dico. ꝙ mediū demonſtrādi dꝫ eſſe cā ꝓxima aliquomō. hͦ eſt exprimēs cām ꝓximā. ⁊ hͦ potiſſime in genere cauſe materialis. qꝛ debet eē ſubiectū paſſiōis. ⁊ hͦ vel primū. ſic̄ qn̄ demōſtrat̉de ſubiecto ſuo nō pͥmo. vel exprimēs ꝑtes aliquas eſſentiales ſubiecti: ꝓpt̓ quas tal̓ paſſiocōuenit ſibi. ⁊ hmōi nō eſt diffinitio paſſiōis.qꝛ illa nō p̄ciſe cāꝫ paſſiōis expͥmit. ſꝫ ip̄aꝫ paſſionē. Sꝫ nō oportꝫ ꝙ ſit cā ꝓpria. ita ꝙ nō ſitcā alicuiꝰ alteriꝰ. ſꝫ ſtat ſimul ꝙ ſit cā alteriꝰ. ⁊in eodē genere cāe: ⁊ etiā in alio genere cauſe.Sic aīa intellectiua pōt eſſe mediū demōſtrādi. ⁊ ꝙ homo eſt intellectiuꝰ. ⁊ ꝙ eſt volitiuꝰ. ⁊ſic de alijs. ⁊ aīa in eodē genere cāe eſt cā ītellectiōis ⁊ volitiōis. qͥa eſt ſubiectū īmediatuꝫvtriuſqꝫ. et ita paſſio vtraqꝫ īmediate de ea p̄dicat̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄s pōt eſſe principiū demonſtrādivtrūqꝫ de alio ī alio genere cauſe. qꝛ aīa eſt ſb̓iectū ītellectiōis ⁊ volitiōis. ⁊ cā formal̓ hoīs.Ad tertiū dico. ꝙ int̓ mediū ⁊ extrema reqͥritur aliqͥs alius ordo realit̓ ꝙͣ poſitiōe tm̄. et inillo ordine aliqn̄ mediū eſt ſimplicit̓ pͥmū. Sicut ſi aīa ītellectia ſit mediuꝫ demōſtrādi eſſeſuſceptibile diſcipline de hoīe eſt primū in ordine nature. qͥ eſt int̓ iſta. qꝛ ſemꝑ pars eſt pͥornatura ſuo toto. qꝛ p̄t eſſe ſine eo. ⁊ nō ecōuerſo. ⁊ totū ſubiectu aliquo mō eſt priꝰ natura accidēte. ꝙͣuis nō ita ſtricte loquendo: ſic̄ ꝑs eſtpͥor toto ẜm naturaꝫ. ⁊ ex hoc ip̄o ꝙ ꝑs ip̄a eſtpor in iſto ordine pōt eſſe mediuꝫ in demōſtratiōe. Forte tn̄ in ordine ꝑfectōis: vel in aliquoalio pōt eſſe ſimpl̓r mediū. qͥa ī ꝓpoſito hō eſtꝑfectior aīa intellectīa. et aīa ītellectiua eſt ꝑfectior actu intelligēdi ⁊ volēdi. Si dicat̉ ꝙvniꝰ ſb̓iecti nō p̄n̄t eſſe plures paſſiōes eq̄ prime. ſꝫ ſꝑ vna eſt prior ⁊ rō demonſtrādi vnā dealia. Rn̄deo ꝙ vnius ſubiecti pn̄t eſſe plurespaſſiōes eq̄ pͥme. ita ꝙ neutra ſit rō demoſtrādi aliā de ſb̓iecto. ꝙͣuis aliqn̄ vna ſit rō demoſtrādi aliaꝫ de ſubiecto nō demōſtratiōe vl̓i ⁊ſimpl̓r. ſꝫ demōſtratōe ꝑticulari ⁊ ẜꝫ qͥd. Aliqn̄ait ſic ordinant̉: ꝙ vna eſt rō demōſtrādi aliāde ſb̓iecto demōſtratiōe vl̓i. ſꝫ hͦ nō eſt verū: niſi qn̄ vna īportat ſubiectū alteriꝰ. vel prima di-
Pricit aliqͥd ſubiectiue exiſtēs in ſubiecto: et ſibipͥmo pōt cōpetere alia paſſio ſcd̓a. Exēplū pͥmi. ſi quantitas ſit alia res a ſubſtantia. et ſitſubiectū qͣlitatꝭ: tūc qͣntitas q̄ īportat̉ ꝑ paſſionē ſb̓e erit mediū demōſtrādi paſſione īportantē qualitatē de ſubſtātia. Exēplū ſcd̓i. ſic̄calor ē mediū demōſtrādi calefactiuū de igneAd illā declaratōnē ꝙ diffinitio formalis ēmediū demōſtrādi. Dico: ꝙ verū eſt qn̄ diffinitio eſt mediū in demōſtratiōe vl̓i: tunc diffinitio formalis ſubiecti ē mediū: ſꝫ illa diffinitionō includit p̄ciſe formā rei: ſꝫ dr̄ formalis qꝛ includit pͥncipia rei eſſentialia. Un̄ ꝓ intētōeph̓i eſt ſciendū: ꝙ diffinitōnū q̄dā eſt indicāsqͥd rei: q̄dā qͥd noīs. Scd̓o ſciendū: ꝙ diffinitio p̄t cōꝑari ad diffinitū ⁊ ad illud de quodiffinitū p̄dicat̉. Sil̓r diffinitio aliqn̄ datur ꝑpͥncipia eſſentialia: ⁊ illa ē formal̓. Aliqn̄ aūt.dat̉ ꝑ pͥncipia alicuiꝰ rei extrīſeca: ⁊ illa ē materialis. Prima nō pōt cōpetere niſi ſb̓e cōpoſite: ⁊ hͦ ſtrictiſſime accipiēdo diffinitionē formalē. Large tn̄ accipiēdo pōt cōpetere alicuihabēti diſtinctas ꝑtes eiuſdē rōis: ⁊ tali diffinitiōe diffiniūt̉ multa mathematica: ſic̄ triāgulus qͣdrāgulꝰ: ⁊ ſic de alijs: Un̄ triāgulꝰ diffinit̉ ꝙ eſt figura tribꝰ lineis ꝯtenta ⁊c̄. iſte linee nō ſunt alteriꝰ rōnis inter ſe. Et ſic largeaccipit ph̓s diffinitionē formalē. Alie aūt diffinitiones date ꝑ alias cās ſunt diffinitionesmateriales: ⁊ hͦ qꝛ vt frequēter dāt̉ tales diffinitiones ꝑ materiā: extēdēdo materiā ad om̄ereceptiuū. Et iſte diffinitōes vt ī pluribꝰ ſuntdiffinitiōes expͥmētes qͥd noīs: nō expͥmētesqͥd rei. hoc pōt ꝑſuaderi: qꝛ ẜm ph̓m eclipſisē pͥuatio luminis in luna ꝑ obiectū terre. Iſtadiffinitio expͥmit qͥd noīs: qꝛ ſi ī luna cauſaret̉defectꝰ luminis ꝑ aliā cām: ẜm intētionē ph̓inō diceret̉ eclipſis. Sil̓r ponat̉ ꝙ tonitruuꝫcauſet̉ ex extinctiōe ignis ī nube: ⁊ tūc vocat̉tonitruū: ⁊ tn̄ ſi ſonꝰ eiuſdē ſpēi cauſaret̉ ī nube ex alia cā nō diceret̉ tonitruū. Et ſemꝑ itaqn̄ diffinitio dat̉ ꝑ aliquā cām extrinſecā illadiffinitio eſt expͥmēs qͥd noīs tm̄. hoc ꝓbat̉.qꝛ diffinitio ⁊ diffinitū cōuertunt̉: ita ꝙ ſemꝑꝯn̄a formali ꝯtingit īferre diffinitū ex diffinitione: ⁊ ecōuerſo: ſꝫ ſi talis diffinitio expͥmeretqͥd rei: nō inferret̉ formal̓r diffinitio ex diffinito: nec ecōuerſo. qꝛ ſimpl̓r poſſꝫ illa res fieri ſine illa cā extrinſeca: ſaltē ꝑ potētiā diuinā: etꝑ ꝯn̄s nō ꝯtingeret arguere ab illa re ad diffinitionē: nec ecōuerſo. Uerbi gr̄a. ſi tonitruuꝫcauſaret̉ ex extinctiōe ignis ī nube tāꝙͣ ex cāextrinſeca: oīs res q̄ ē alia ab illa cā extrīſecapōt fieri a deo ſine illa extinctiōe: gͦ nō ſeq̄ret̉tūc diffinitio iſta ex illo diffinito: qͥa ponat̉ ꝙ
Ad ſcd̓am.
Ad terriam
Ohiectio.
RReſponſio.
L