Druckschrift 
Super IV libros Sententiarum
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioII

eꝫ iecto pͥmo. Sed ꝯͣ iſtā ꝯcluſionē pōt obijcipͥmo. videt̉ ꝯītētionē ph̓i. qꝛ ẜm ph̓m pͥmopoſte. ca. de vl̓i. Uniuerſale aūt tūc ē ī quolibet pͥmo demōſtrat̉. ſemꝑ vl̓e demōſtrat̉de ſuo ſubiecto pͥmo: ſic̄ exemplificat ibi ph̓s.Itē ibidē ſubdit ph̓s. quodlibꝫ pͥmūmoſtrat̉ duos hr̄e rectos: aut quod cūqꝫ aliudhuic pͥmo inē vl̓e: demōſtratio ſe huiꝰ vl̓r ēalioꝝ aūt quodāmō ſe. Ex ex toto illocapl̓o vr̄ hr̄i vl̓e ſēꝑ eſt demōſtrabile ſe deſuo ſubiecto pͥmo: de alijs ſecūdario. Itē. c.ix. Omīs demōſtratiua ſcīa circa tria. autēſūt genꝰ tp̄s ſe paſſionū ſpeculatiua ē: paſſiones cōſiderāt̉ ī demōſtratiua ſcīa. Ide dic̄ca. vij. Itē ph̓s vbiqꝫ exēplificat de talibꝰpaſſionibꝰ ſicut de eclipſi. de tonitruo. Itēij. poſterioꝝ docet ph̓s demōſtrare om̄e genus cauſe: om̄e qd̓ hꝫ cām qͣre inē alicui ſubiecto ē demōſtrabile de eo illaꝫ cām: ſꝫ talesſunt hmōi (vt manifeſtū eſt) ⁊cͣ. Itē. ij.poſte. ſciētes qꝛ eſt querūt ꝓpter qͥd: ſꝫ qͣſtiopter qͥd ſicut alie: q̄rit de medio ẜm ph̓m. ij.id poſte. c. ij. Ad pͥmū iſtoꝝ dico ph̓s loquitur de vl̓i quod primo cōpetit alicui ſubiectoſiue ſit demōſtrabile ſiue: ſꝫ qn̄ ē demōſtrabile tūc pͥmo demoſtrat̉ de ſubiecto ſuo pͥmo:hoc eſt cui adeqͣte cōuenit ẜm p̄dicationē: qͥaſcꝫ nulli cōuenit niſi de quo p̄dicat̉. om̄iuenit quo p̄dicat̉. De alijs aūt demōſtraturſecūdario ſicut p̄dicat̉ qͣſi ſecundario hocidē dico de toto illo capitulo. Ad aliud dico ph̓s accipit demōſtratiuā ſciētiā ſtricte demōſtratōe. dico demōſtratio accipitpaſſiones: ſiue ſint demōſtrabiles ſiue: qͥapn̄t pͥncipia ī demōſtratiōe. vel media aliquo. Sil̓r pōt dici demōſtratio ē paſſionū ẜꝫ ſeqͥt̉: oīm. Un̄ ī ſcīa aliq̄ paſſiones ſūt demoſtrabiles aliq̄. Ad aliuddico: om̄e genꝰ cauſe fit demōſtratio ꝑticularis vl̓is. Ad cuiꝰ intellectū ſciēdū:demōſtratō dr̄ ꝑticularis. Uno: qꝛ ē depͥmo ſubiecto: et ſic accipit ph̓s pͥmo poſte. c..i. vbi cōꝑat demōſtrationē vl̓eꝫ ad ꝑticularēAlit̓ dr̄ demōſtratio ꝑticularis: qꝛ ꝯcluſioeſt de om̄i: hoc vel ꝙͣtū ad vl̓itate ſuppoſito vel ſingulariū: vel ꝙͣtū ad vl̓itatē tꝑis. Unde demōſtratio dr̄ particularis: vl̓ qꝛ p̄dicatū cōcludit̉ de oībꝰ cōtentis ſub ſubiecto: ſic̄ſi d̓mōſtraret̉ aliqua figura hꝫ tres āgulos⁊cͣ. Uel qꝛ ꝙͣtū eſt ex forma cōcluſiōis: concludit̉ p̄dicatū ſēꝑ ineſſe: ſꝫ aliquo tꝑe determinato. Et cōiter tales demonſtratiōes ſiſint ex ſimplicit̓ neceſſarijs: ſunt ypotheticecōditionales vel tꝑales cathegorice. Uerbi gratia. nullā demōſtrationē concludit̉

IIluna eſt eclipſabilis. qꝛ iſta non pōt ſciri niſiexperientiā. ſicut nec illa. luna eſt illuminabilis a ſole. Et poſtꝙͣ iſta eſt ſcita exꝑientiādemōſtrat̉ tali tꝑe vel tali vl̓ tali eclipſabit̉ſic arguēdo. Quādocūqꝫ terra int̓ponit̉ int̓ ſo lunā: tūc luna eclipſat̉. ſꝫ qn̄cunqꝫ ſol eſt intali ſitū luna in tali: tūc terra int̓ponit̉ interſolē lunā. tūc luna eclipſat̉. Et iſto modofit demōſtratio cām extrinſecā. ſicut patetꝯſiderāti oīa exēpla: ph̓s vbiqꝫ tm̄ exēplificatde demōſtratiōibus ꝑticularibꝰ. Un̄ exēplificat ibi de ꝓpoſitiōibꝰ de pn̄ti de p̄terito defuturo. Et ad hoc eſt: qꝛ extrinſeca rei eſttm̄ rei in eſſe in effectu. pōt eſſe mediūdemōſtrādi ꝯcludēdo aliquā differētiāporis. Sil̓r alit̓ poſſent oīa demonſtrari deūtanꝙͣ mediū. qꝛ eſt extrīſeca efficiens ꝙͣfinalis oīm. ſꝫ eſt incōueniēs. Et id̓o dicodemōſtratione vl̓i ſcd̓o dicta a pͥori nulla tal̓ paſſio demōſtrabilis eſt de ſuo ſubiectopͥmo. Uerū tn̄ intelligendū qꝛ eſt aliqͣ paſſio tm̄ īportat talē rem abſolutā alteri inherentē. ſꝫ ſimul connotat aliquā cām determinatā: tn̄ illa res abſoluta poſſit a diuerẜcauſis cauſari in ſuo ſubiecto. tūc eſt incōueniēs: qͥn talis paſſio demōſtret̉ de ſuo ſubiecto pͥmo. Uerbi gr̄a. ponat̉ luna eſſꝫ illuminabilis a ſole: ab alio planeta. tūc iſtā cōcluſionē luna eſt illumīabilis īpoſſibile eſt demōſtrare. ſꝫ tm̄ pōt exꝑientiā euidēter cognoſciſꝫ ſi poueret̉ aliqd̓ nomē qd̓ īportaret illumīationē lune: cōnotaret determīate ſolē. itaſi lumēcauſaret̉ in luna ab alio planeta: aſole tunc denoīaret̉ luna tali noīe. taledicabile bene poſſet de luna demōſtrari: qꝛ cognito pͥmo exꝑientiā ſol eſt corpus lumīoſuꝫ a quo pōt aliud lumīari. et poſtea cognito ille ſol poſſꝫ directe opponi lune tali aliquotꝑe quo ſibi direte opponit̉ planeta aliusꝙͣuis nunꝙͣ eſſet viſum poſſet demōſtratiuecōcludi luna eſſet illuminabilis a ſole. Adaliud dicit̉ ſciētes qꝛ eſt ꝑticularit̓ vl̓r.rūt ꝓpt̓ qͥd querūt de medio in demōſtratione ꝑticulati. Un̄ dicit ph̓s. Cuꝫ aūt ſciamꝰip̄m qꝛ: ip̄m ꝓpterqͥd q̄rimus. vt ſciētes qꝛ deficit. qꝛ mouet̉ terra: ꝓpt̓ qͥd deficit. ꝓpterqͥd terra mouet̉ q̄rimꝰ. Ecce iſte q̄ſtiōes ſūtde exiſtētia rei. Et ſi dicat̉ notitia ſciētifica eſt de re exiſtente niſi ꝯtingēter: qꝛ accidit ſibi ſit in actu. Sil̓r oēs iſte ꝓpoſitiōesſunt ꝯtingētes. ꝑtinēt ad demōſtratiōeꝫAd primū dico. eſt neceſſariū ſubiectū ſcīe ſit in actu. tn̄ in multis vel in oībꝰ oꝑ poſſit eſſe in actu: et ẜꝫ intētionē ph̓i reqͥrit̉ aliqn̄ ponat̉ in actu. eſt iſta cōcluſio

c

Ad ſcd̓mAd tertiū.

a6 i parcu. 6.

Ad quodum.Aid quintum.

intum.

Serto.

Quarto.Quinto.

HReſpōdetur adprimum.

Secūdo.

Tertio.

Cōtra cōcluſiōeꝫarguitur primo.

KAd ſextum.