QueſtioII
eꝫ iecto pͥmo. Sed ꝯͣ iſtā ꝯcluſionē pōt obijcipͥmo. ꝙ videt̉ ꝯītētionē ph̓i. qꝛ ẜm ph̓m pͥmopoſte. ca. de vl̓i. Uniuerſale aūt tūc ē cū ī quolibet ⁊ pͥmo demōſtrat̉. gͦ ſemꝑ vl̓e demōſtrat̉de ſuo ſubiecto pͥmo: ſic̄ exemplificat ibi ph̓s.Itē ibidē ſubdit ph̓s. Cū gͦ quodlibꝫ pͥmūmoſtrat̉ duos hr̄e rectos: aut quod cūqꝫ aliudhuic pͥmo inē vl̓e: ⁊ demōſtratio ꝑ ſe huiꝰ vl̓r ēalioꝝ aūt quodāmō nō ꝑ ſe. Ex hͦ ⁊ ex toto illocapl̓o vr̄ hr̄i ꝙ vl̓e ſēꝑ eſt demōſtrabile ꝑ ſe deſuo ſubiecto pͥmo: de alijs ſecūdario. Itē. c.ix. Omīs demōſtratiua ſcīa circa tria. hͦ autēſūt genꝰ tp̄s ꝑ ſe paſſionū ſpeculatiua ē: gͦ paſſiones cōſiderāt̉ ī demōſtratiua ſcīa. Ide dic̄ca. vij. Itē ph̓s vbiqꝫ exēplificat de talibꝰpaſſionibꝰ ſicut de eclipſi. de tonitruo. Itēij. poſterioꝝ docet ph̓s demōſtrare ꝑ om̄e genus cauſe: gͦ om̄e qd̓ hꝫ cām qͣre inē alicui ſubiecto ē demōſtrabile de eo ꝑ illaꝫ cām: ſꝫ talesſunt hmōi (vt manifeſtū eſt) gͦ ⁊cͣ. Itē. ij.poſte. ſciētes qꝛ eſt querūt ꝓpter qͥd: ſꝫ qͣſtio ꝓpter qͥd ſicut ⁊ alie: q̄rit de medio ẜm ph̓m. ij.id poſte. c. ij. Ad pͥmū iſtoꝝ dico ꝙ ph̓s loquitur de vl̓i quod primo cōpetit alicui ſubiectoſiue ſit demōſtrabile ſiue nō: ſꝫ qn̄ ē demōſtrabile tūc pͥmo demoſtrat̉ de ſubiecto ſuo pͥmo:hoc eſt cui adeqͣte cōuenit ẜm p̄dicationē: qͥaſcꝫ nulli cōuenit niſi de quo p̄dicat̉. ⁊ om̄i cōuenit d̓ quo p̄dicat̉. De alijs aūt demōſtraturſecūdario ſicut p̄dicat̉ qͣſi ſecundario hocidē dico de toto illo capitulo. Ad aliud dico ꝙ ph̓s accipit demōſtratiuā ſciētiā ſtricteꝓ demōſtratōe. ⁊ dico ꝙ demōſtratio accipitpaſſiones: ſiue ſint demōſtrabiles ſiue nō: qͥapn̄t eē pͥncipia ī demōſtratiōe. vel media aliquo mō. Sil̓r pōt dici ꝙ demōſtratio ē paſſionū ẜꝫ nō ſeqͥt̉: gͦ oīm. Un̄ ī oī ſcīa aliq̄ paſſiones ſūt demoſtrabiles ⁊ aliq̄ nō. Ad aliuddico: ꝙ ꝑ om̄e genꝰ cauſe fit demōſtratio ꝑticularis nō vl̓is. Ad cuiꝰ intellectū ſciēdū: ꝙdemōſtratō dr̄ ꝑticularis. Uno mō: qꝛ nō ē depͥmo ſubiecto: et ſic accipit ph̓s pͥmo poſte. c..i. vbi cōꝑat demōſtrationē vl̓eꝫ ad ꝑticularēAlit̓ dr̄ demōſtratio ꝑticularis: qꝛ ꝯcluſio nōeſt de om̄i: ⁊ hoc vel ꝙͣtū ad vl̓itate ſuppoſitorū vel ſingulariū: vel ꝙͣtū ad vl̓itatē tꝑis. Unde demōſtratio dr̄ particularis: vl̓ qꝛ p̄dicatūnō cōcludit̉ de oībꝰ cōtentis ſub ſubiecto: ſic̄ſi d̓mōſtraret̉ ꝙ aliqua figura hꝫ tres āgulos⁊cͣ. Uel qꝛ ꝙͣtū eſt ex forma cōcluſiōis: nō concludit̉ p̄dicatū ꝓ ſēꝑ ineſſe: ſꝫ ꝓ aliquo tꝑe determinato. Et cōiter tales demonſtratiōes ſiſint ex ſimplicit̓ neceſſarijs: ſunt ypotheticecōditionales vel tꝑales nō cathegorice. Uerbi gratia. ꝑ nullā demōſtrationē concludit̉ ꝙ
IIluna eſt eclipſabilis. qꝛ iſta non pōt ſciri niſi ꝑexperientiā. ſicut nec illa. ꝙ luna eſt illuminabilis a ſole. Et poſtꝙͣ iſta eſt ſcita ꝑ exꝑientiādemōſtrat̉ ꝙ tali tꝑe vel tali vl̓ tali eclipſabit̉ſic arguēdo. Quādocūqꝫ terra int̓ponit̉ int̓ ſolē ⁊ lunā: tūc luna eclipſat̉. ſꝫ qn̄cunqꝫ ſol eſt intali ſitū ⁊ luna in tali: tūc terra int̓ponit̉ interſolē ⁊ lunā. gͦ tūc luna eclipſat̉. Et iſto modofit demōſtratio ꝑ cām extrinſecā. ⁊ ſicut patetꝯſiderāti oīa exēpla: ph̓s vbiqꝫ tm̄ exēplificatde demōſtratiōibus ꝑticularibꝰ. Un̄ exēplificat ibi de ꝓpoſitiōibꝰ de pn̄ti ⁊ de p̄terito ⁊ defuturo. Et ad hoc eſt rō: qꝛ cā extrinſeca rei eſttm̄ cā rei in eſſe in effectu. gͦ nō pōt eſſe mediūdemōſtrādi nō ꝯcludēdo aliquā differētiā tēporis. Sil̓r alit̓ poſſent oīa demonſtrari ꝑ deūtanꝙͣ ꝑ mediū. qꝛ eſt cā extrīſeca tā efficiens ꝙͣfinalis oīm. ſꝫ hͦ eſt incōueniēs. Et id̓o dico ꝙdemōſtratione vl̓i ſcd̓o mō dicta ⁊ a pͥori nulla tal̓ paſſio demōſtrabilis eſt de ſuo ſubiectopͥmo. Uerū tn̄ intelligendū qꝛ eſt aliqͣ paſſioqͥ nō tm̄ īportat talē rem abſolutā alteri inherentē. ſꝫ ſimul cū hͦ connotat aliquā cām determinatā: cū tn̄ illa res abſoluta poſſit a diuerẜcauſis cauſari in ſuo ſubiecto. tūc nō eſt incōueniēs: qͥn talis paſſio demōſtret̉ de ſuo ſubiecto pͥmo. Uerbi gr̄a. ponat̉ ꝙ luna eſſꝫ illuminabilis a ſole: ⁊ ab alio planeta. tūc iſtā cōcluſionē luna eſt illumīabilis īpoſſibile eſt demōſtrare. ſꝫ tm̄ pōt ꝑ exꝑientiā euidēter cognoſciſꝫ ſi poueret̉ aliqd̓ nomē qd̓ īportaret illumīationē lune: ⁊ cōnotaret determīate ſolē. ita ꝙſi lumēcauſaret̉ in luna ab alio planeta: ⁊ nō aſole ꝙ tunc nō denoīaret̉ luna tali noīe. tale p̄dicabile bene poſſet de luna demōſtrari: qꝛ cognito pͥmo ꝑ exꝑientiā ꝙ ſol eſt corpus lumīoſuꝫ a quo pōt aliud lumīari. et poſtea cognitoꝙ ille ſol poſſꝫ directe opponi lune tali aliquotꝑe quo ſibi direte nō opponit̉ planeta aliusꝙͣuis hͦ nunꝙͣ eſſet viſum poſſet demōſtratiuecōcludi ꝙ luna eſſet illuminabilis a ſole. Adaliud dicit̉ ꝙ ſciētes qꝛ eſt ꝑticularit̓ nō vl̓r. qͥrūt ꝓpt̓ qͥd ⁊ iō querūt de medio in demōſtratione ꝑticulati. Un̄ dicit ph̓s. Cuꝫ aūt ſciamꝰip̄m qꝛ: ip̄m ꝓpterqͥd q̄rimus. vt ſciētes qꝛ deficit. ⁊ qꝛ mouet̉ terra: ꝓpt̓ qͥd deficit. ⁊ ꝓpterqͥd terra mouet̉ q̄rimꝰ. Ecce ꝙ iſte q̄ſtiōes ſūtde exiſtētia rei. Et ſi dicat̉ ꝙ notitia ſciētifica nō eſt de re exiſtente niſi ꝯtingēter: qꝛ accidit ſibi ꝙ ſit in actu. Sil̓r oēs iſte ꝓpoſitiōesſunt ꝯtingētes. gͦ nō ꝑtinēt ad demōſtratiōeꝫAd primū dico. ꝙ nō eſt neceſſariū ꝙ ſubiectū ſcīe ſit in actu. tn̄ in multis vel in oībꝰ oꝑꝙ poſſit eſſe in actu: et ẜꝫ intētionē ph̓i reqͥrit̉ꝙ aliqn̄ ponat̉ in actu. ⁊ iō nō eſt iſta cōcluſio
c
Ad ſcd̓mAd tertiū.
a6 i parcu. 6.
Ad quodum.Aid quintum.
intum.
Serto.
Quarto.Quinto.
HReſpōdetur adprimum.
Secūdo.
Tertio.
Cōtra cōcluſiōeꝫarguitur primo.
KAd ſextum.