II
cum parēte ſuo pr̄onoue agat. Item ſi ſociꝰ cū ſocōin iudicio ſocietatis agatnō plꝰ actor ꝯſequit̉ ꝙͣ aduerſarius eius facere pot̄¶ Idem eſt ſi quis ex donatione ſua ꝯueniat̉. ¶ Conpenſaciones qͦꝫ oppoſiteplerūqꝫ efficiūt vt minꝰ qͥſqꝫ ꝯſequat̉ ꝙͣ ei debebat̉.Nā ex bono et equohītaracione ꝙ inuicē actorē exeadē cauſa p̄ſtare oꝑte̓t.in reliquū eū cū quo actuꝫeſt ꝯdenari ſic̄ iā dictuꝫ e.Cū eo qͦꝫ qͥ creditoribusſuis boīs ceſſit ſi poſtea aliqͥd acquiſierit ꝙ ydoneūemolimentum habeat ex ītegro in id qd̓ face̓ pt̄ creditores cum eo exꝑiūtur.Inhumanum eniꝫ erat expoliatum fortunis ſuis inſolidum damnari.Quod cum eo qui in aliena poteſtate eſt negociumgeſtum eſſe dicitur.Via tamen ſuꝑiꝰmentioneꝫ habuimus de actōe q̄ in peculiofilioꝝ familias ſeruoꝝqꝫagit̉. opus eſt vt de hac actione ⁊ de ceteris q̄ eorūdem noīe in ꝑētes dn̄oſuedari ſolent diligentius āmoneamus. ⁊ quia cum ẜuis negocium geſtū ſit. ſiue cū his qui in ptate parentuꝫ ſunt. his fere eadēiura ẜuātur. neꝟboſa fiat
diſputacio. dirigamus ẜmonem īꝑſonaꝫ ſerui dn̄iqꝫ idē ītellecturi de lib̓isqͦꝫ ⁊ ꝑētibꝫ quorū inptāte ſunt. nā ſi qͥd ī his ꝓprieobẜuet̉. ſeꝑatim oſtendemus ¶ Si igitur cuꝫ iuſſudn̄i cū ſeruo negociū geſtuꝫ erit ī ſolidū p̄tor adu̓ſꝰ dn̄m actōꝫ pollicet̉. ſcꝫqꝛ is qui ita ꝯtrahit fideꝫdn̄i ſequi videt̉. Eadē racione p̄tor duas alias ī ſoliduꝫ actōes pollicet̉ qͣrūaltera exercitoria alterainſtitoriā appellat̉. Exercitoria tūc hꝫ locuꝫ cū qͥsẜuū ſuuꝫ mgr̄m naui ꝓpoſuerit. ⁊ qͥd cuꝫ eo eius reigr̄a cui p̄poſitꝰ erit ꝯtractū fuit. Ideo autē exercitoria vocat̉ qꝛ exercitoris appellatur ad queꝫ qͦtidianus nauis queſtus ꝑtinet. ¶ Inſtitoria tunc loc̄hꝫ cuꝫ quis taberne fortea̓ cuilibꝫ negociacōi ẜuuꝫſuū p̄poſuerit. ⁊ quid cumeo eiꝰ rei cā vel gr̄a cui p̄poſitꝰ erit ꝯtractum fuit.Ideo autē īſtitoriā appellatur. qꝛ q̓ negociacōibꝫp̄ponuntur inſtitores vocant̉. Iſtas enim duas actiones pretor reddit ⁊ ſiliberuꝫ qͣs hoīeꝫ aūt alienuꝫ ẜuuꝫ naui a̓ taberne a̓cuilibꝫ negociacōni p̄poſuerit .ſ. qꝛ eadē equitatisrō eſt eo caſu int̓ueniebat
Socō. et ſe ꝯfitēte ſociū. alias nō dat̉ ei hͦ bn̄ficiū. vt. ffꝓ ſocio. ſi vnus. §. vlt̓. pe detͣcto tāto ꝙ poſſit viue̓ īb ¶ Pot̄. qd̓ ſꝑ ſic acci? de ꝯuētꝰ. vt. ff. de re tur̓. l. ī ꝯdēc Ex donacōe. id ē qn̄ ſi pt̄ ſolue̓ cū donae̓ ꝓmiſit. nacōed ¶ Cōueniat̉. ſcꝫ ꝯdicōe ex lege. vt. Cd̓ dona. ſi quis ar. §.ſinaūt. Et nota ꝙ h̓ſolū ꝯdemnatur īqͣntū face̓ pōt̄ deductoere alieno. vt. ff. d̓ reiudi. l. int̓ eos §. i. et.ij. ⁊ melius in. §. fi.e ¶ Cōpenſaciones.pleꝝqꝫ. hͦ dicit ꝓpt̓actōꝫ depoſiti ⁊ alias qͣſdaꝫ in quibꝫ nōobicit̉ cōpēſacō. vtsͣ. e. §. in bo. fi. et. Cde compē. l. fi. ac.f ¶ Ex eadem. hodieex qͣcūqꝫ cā ⁊ in quolibꝫ ꝯtractu bo. fi. l̓ſtricti iur̓. vt. sͣ. e. qin bo. fi. iam dictū ē.g ¶ Creditoribꝫ. qd̓fieri n̄ pt̄ an̄ꝙͣ d̓bitūagnoſcat. vel in tureꝯfiteat̉. vt. ff. d̓ ceſ.bo. l. penl̓. Prodeſtāt hͨ ceſſio vt n̄ reducat̉ debitor in carcerem. vt. C. qͥ bo. ce.poſ. l. i. ⁊ ꝙ ī acqͥſitopꝰ ea ꝯueniat̉ inqͣntū face̓ poſſit vt ſb̓ic̄h ¶ Ex ītegro. vid̓rſibiip̄i ꝯtͣria lr̄a. ꝙex integro. ⁊ inqͣtūface̓ pot̄ ꝯueniat̉ vtſubicit. ⁊ ſic intelligit̉ ꝙ in ſolidum cōueniat̉ qͣndiū tn̄ pōt̄olue̓. hͦ tn̄ eſt. deducto ſꝑ ne egeat vt. ffd̓ re. iu. l. ī ꝯdēnacōei QQd̓ cū eo. qͥ ī aliena. qͣliter cōueniam̉ex ꝯtͣctibꝫ vel furtisnobiſcū habitis dc̄mē nūc qͣlit̓ ꝯueniam̉ex hītis cū his quosin poteſtate habemꝰVia tam̄ ſuꝑiꝰ.xt. gͣ. t. j. §ͦ. actōnes āt. ⁊. §. ſt̄. pͣl ¶ Diligētiꝰ. ꝙͣ. sͣ.dc̄m ſit. vel dic diligētiꝰ. id ē diligent̓m ¶ere. hͦ dic̄ ꝓpt̓.macedomanū qd̓ hꝫlocū ī filijs. n̄ ī ẜuis.vt. jͣ. e. §. q̄ diximus. ⁊ ꝓpter alios caſus quos ibi dicemus.n ¶ Intellecturi. nā ſil̓iū eadē eſt diſciplīa. vt h̓. ⁊. ff. de inrē. ꝟ. l. iij. §. ide. ⁊. §. quoc̄. o ¶ In his .ſ. parente et filio.p ¶ Oſtendemus. vt. jͣ. e. §. que diximus. Accurẜ.
x ¶ Queſtꝰ .i. ꝓuentus ſiue lucꝝ ſꝫ ingr̄appellat̉ cui totꝰ nauis anchora .i. gubernacō ꝯmēdat̉. vt. ff.de exerci. l. i. §. magiſtrum autem nauis 1y ¶ Seruū vel libeꝝvt in fi. huiꝰ. §.z ¶ Vocant̉. nota ꝙinſtitoria appellatura p̄poſito. ſꝫ exercito/ria a p̄ponent evocatur. vt hic. et. sͣ. ꝓx. accura ¶ Duas. ꝑ hoc ꝙ dic̄ duas excludit pͥmā ꝙ iuſſu. ac.b ¶ Equitatis. no ꝙ vbi ē ead̓ eqͥtas idē ius ſtatuēdū ē. ſicff. ad. l. acqͥl̓. illud. ⁊ sͣ. qͥbꝫ mo. ius pa. po. ſol. pari rōne.
q ¶ Dn̄i .ſ. volētis cū ẜuo ꝯtͣhi. ſiue dirigat iuſſuꝫ ad ẜuuꝫſiue ad ꝯtͣhēteꝫ cū ẜuo. ſiue ſubſcpͥſit ſiue qͦcūꝫ mō ꝯtͣctuꝫratū hūit vt. ff. ꝙ iuſſu. l. i. §. ij. et. §. ſꝫ ⁊ ẜui cirogͣpho. ⁊. §.ſi ratū r ¶ Videat̉. ⁊ vt ec̄ ab ip̄o dn̄o debit̉ ꝯdici poſſit.vt. jͣ. e. §. penul.g ¶ Rone. qꝛ fidemdn̄i ſequi videtur vtsͣ. ꝓx. §. in fi.t ¶ Exercitoria. q̄ ꝑpetuo he̓di ⁊ ī he̓dēdat̉. vt. ff. de exer. ſitn̄. §. fi. jdē ī inſtitoria. vt. ff. de inſto. l.nouiſſime. jdē etiā inrē ꝟſo. vt. ff. qn̄ ac.d̓ pecu. ē an. l. q̄ſitūv ¶ Rei gr̄a. in fi.bn̄ em̄ dic rei gr̄a. nāſi ob aliā rē. puta negocij ſui vel cū eſſetp̄poſitꝰ ad vehenduꝫonus. ⁊ ipſe accepitmutuā pecuniam nōad vtilitatem naus.nō tenetur dn̄s. vt.ff. de exerci. l. i. §. nōaūt. nec ē ncc̄e vt creditor ita diligens ſitvt ſciat in quē ꝯuerterit pecuniā exercitor. ſꝫ ſufficit ſi ꝓhibet ſe in refectōꝫ nauis mutuaſſe. vt. ff.de exerci. l. vlt̓. lꝫ ſecꝰ ſit ī eo qͥ mutuauityconomo vel procuratori eccleſie. namtūc ꝓcuratori ecc̄ieꝓbat creditor pecuniam eſſe verſam invtilitatem eccl̓ie. al̓nō auditur vt ī aut̓.de ali. contra. hͦ iusporrectum. Acccur.