IIII
¶ Oīm aūt actōnū q̓busint aliqͦs apud iudicēs arbitroſue de qͣcūqꝫ re q̄ritur. Sūma diuiſio in duogn̓a deducit̉. aut em̄ ī remſunt. aut in ꝑſonam. Nāqꝫagit vnuſquiſqꝫ aut cumeo qui ei obligatꝰ eſt. velex contractu vel ex maleficio. Quo caſu ꝓdite actiones ſunt in ꝑſonaꝫ. ꝑ quasactorintendit aduerſariū
ei dare. aut face̓ oportereet alijs quibuſdā modis.¶ Aut cū eo agit qui nullo iure ei obligatus e. mouet tn̄ alicui de aliqͣ re cōtrou̓ſiaꝫ. Quo caſu ꝓditeactōnes in reꝫ ſunt. velutiſi rem corꝑalem poſſideatquis. quā ticius ſuam eſſeaffirmet poſſeſſor autē dominū ſe eſſe dicat. Nam ſiticius ſuā eſſe intendat in
eſt loco actōis. ut ꝑ qd̓ reſtitucō minoꝝ petit̉. ut. ff. e. l.actōis ꝟbo. Vel ponūtur hͨ ꝟba ad dr̄iaꝫ c̓mīaliū actōnuꝫꝑ qͣs n̄ ꝓſeqͦr mͥ debitū. ſꝫ vīdictaꝫ. et ẜm hͦ realē actōnemdicas diffiniri h̓. licꝫ eī n̄ ſit obligatꝰ qͥ realit̓ tenet̉. vt. jͣ.e. §. ibi aūt cū eo qͥ nullā. ⁊cͣ. veꝝ eſt ꝑſonalit̓. groſſe tam̄p̄t dici ꝙ ſit vealiterobligatuste. fac̄ ꝓh ut ec̄ real̓ h̓ diffiniat̄. qꝛ v̓bū debe̓. etad actōnē ī rē. et adactōnē īꝑſonā refertur. vt. ff. de ꝟ. ſig̓.l. pecunie. §. fi. Itēfac̄ qd̓ ē in diffinicone vbū ꝑſequēdi.ē ꝯn̄e tā ad realeꝫ ꝙad ꝑſonalē actōnemvt. ff. e. l. actō in ꝑſonā. Itē fac̄. jͣ. e. §. j.ꝯnci. vbi actō ralisſpēs ē actōnis. ſic̄ ꝑſonalis. et ita largeaccipias hͦ verbū debet̉. ſꝫ īſtricta ſignificacione ꝟbi huiusdebe̓ tm̄ alienū ⁊ nōmeū. mihi debet̉. vn̄ ꝑſonalis obligacio tantū diffiniri videt̉. vt. jͣ. e. §. ſic itaqꝫ. et. sͣ. del̓. §. ſꝫ ſi rē. Sꝫ c̓te qn̄qꝫ egoeciā ad id qd̓ n̄ mihi debet̉. vt. C. d̓ pact. l. ſi pacto qͦ penānā ibi ago ad id quod nō ē debitū. ſꝫ ad id quod ex nudopacto ꝯueīt. Sꝫ c̓te illud naturalit̓ erat debitū qd̓ nūdoyacto debat̉. vt. ff. d̓ fideiuſ. l. fideiuſſor. vel nō agit̉ ibiad id qd̓ nūdo pacto debet̉. ſꝫ ad id qd̓ vere debet̉. ſꝫ p̄t extu eiꝰ ꝯſeqͥt̉ ec qd̓ nūdo pacto debet̉. vi. ff. d̓ ꝟ. ſig. ſi cuitē oppono d̓ popularibꝰ actionibꝰ. nā ī eis nō dr̄ debitūet tn̄ petit̉. vt. ff. de p̄opu. act. l. pe. ſꝫ nō obſtat ꝙ ſaltempꝰ lit̓. ꝯt̓. debet̉. vel dic̄ qꝛ et ſibi debitū ꝓſeqͥt̉. nā cū toti populo ſit debitū. gͦ et ſibi. Itē oppono ī actōne īiuriaꝝqꝛ nō dr eſſe in bonis. vt. ff. de iniur̓. l. īiuriaꝝ. Itē nō addebitū. ſꝫ ad vindictā ꝯpetit. vt. ff. de col. bo. l. ij. §. emancipatꝰ. et tn̄ ē actō. ℟n̄. nō ē ī bonis vt tͣnſeat ad heredesvt. ff. ad. l. falci. l. penalis. Itē lꝫ dēt̉ ad vīdictā. tn̄ p̄t deberi michi ꝓpt̓ id qd̓ ē ī eſtimacōne vindicte vel in alterāvindictā. Itē oppoīt̉ d̓ heue. pet̓. Itē d̓ actōne d̓ pecul̓.naꝫ in hijs agit̉ ec̄ an̄qͣ ſit penes poſſeſſorē. vel anteꝙͣ ſitin peculio vt. ff. de pet̓. h̓re. l. iiij. et. l. ſi qͦ. et. ff. de pecul̓. l. q̄ſitū. in pͥn. et. ff. d̓ lib̓. le. l. ſi qͥs reū. §. idē. Sꝫ diceſſe ſubaudiēdū h̓. vel d̓bebit̉. Vel dic ꝙ qn̄ fuit acto ꝓpōſita .ſ. efficax tm̄ ꝓ eo ꝙ tunc erat penes poſſeſſorē vel inpeculio. et poſtea cū agebat̉ eatenus. et actōnis efficaciacreſcebat. cū vniuerſalis vel in aliquo vniuerſo fuit peticio. vt. ff. de iudi. l. ſolemus. Itē opponit̉ de actōnibꝰ qͣsintedūt aliqͥ ꝓ alijs vt ꝓcurator ⁊ tutor ⁊ p̄latꝰ et ſil̓esna agūt et tn̄ n̄ ſibi d̓bitu petūt. ſꝫ dic ꝙ qͣſi dn̄i ſūt. vt. ffꝙ eptore. l. qͥ fūdū. §. ſi tutor. Vel dic ſibi .i. ei cui actō cōpetit dēt̉ q̄ ītēdit̉. l̓ ſubaudit̉ ꝙ ſibi dēt̉. ul̓ ei cuiꝰ noīe agit. huiꝰ alt̓natiue ẜa ꝑs ē ꝟa. Factōnes ſūt q̄ corā alijsp ¶ Int̓ aliqͦſ vidr īnue̓ ꝙ alies iudicibꝰ ꝓpōnūt̉ ſꝫ n̄ ē ꝟmq ¶ Iudices. ordīarios vel delegatoſ. veos actōnes ꝓpōArbitros .ſ. ꝯ ꝓmiſſarios. nā ⁊ apd̓ꝫ nēde ſūt. ut h̓. ⁊ff. d̓ arbi. l. j. eſt eclibellꝰ offerēdꝰ. vt. C. d̓ arbi. l. cū an̄.§. lꝫ c̓ca fi. Sꝫ ꝯtra ẜm pla. C. de ep̄. ⁊ cl̓. aut̓. gn̓al̓r. Adqd̓ ℟ n̄. qꝛ ibi n̄ d̓ libelli oblatōe loqͥt̉. ſꝫ d̓ r̓miſſiōe cauconis q̄ ꝯſēſuꝑciū fieri pt̄. ff. d̓ fer̓. l. j. j. ℟n̄. ⁊c̓. pe. l. j. īfi.De qͣcūqꝫ gn̓alit̓ accipe vbū rei. ut. ff. ſi? nā ꝓ corꝑalibꝰ. ⁊ icor. ꝯpetūt actoſ. ut. jͣ. e. §. ꝓx. ⁊. §. ij. ⁊. ff. ſi ẜuitꝰ
vēdi. l. ij. ī. pͥn. ma qͦ ad tͣctatū. ul̓ fūma .i. breuis. breuit ¶ Sūma. i. pͥ or. n. eē n̄ pt̄ ꝙͣ bimēbris ſic̄ iſta ē. ſꝫ opponit̉. jͣ. e. §. q̄dā. ℟. qꝛ ⁊ ille ſūt reales qn̄ ad res agit̉. Itē īꝑſonā qn̄ ad ꝑſonales p̄ſtaneſ agit̉. īmo ec̄ ſi ſimul agat̉nō tn̄ egrediōnē. alias diuiſionē. cū ſint ī re ⁊ inꝑſonā. niſi em̄ ſic expone̓nt̉ iā miulte īueīrēt̉ breuiores. ut. jͣ. e.§. alie. ⁊. §. actionū ⁊alie quēdā diuiſiōesq̄ bimbres vl̓ b̓uiores inuenirentur.u ¶ Itē īrē ſūt. ideoin re dicūt̉. qͣꝛ rē cōcomitāt̉. ff. d̓ publi.l. imꝑatores. et in ꝑſona. qꝛ a ꝑſona nonr̓cedūt obligati. velheredis eiꝰ cuiꝰ eadē ē ꝑſona. vt. ff. e. lactōi gn̓a. §. j. ⁊. ij.et in aut̓. de iur̓iur̓. amo. pͥ. in pͥn. coll. v.x ¶ Aut h̓ r̓ſpicit aliud aūt qd̓ ē cū eo ⁊cͣ¶ Per qͣs .ſ. ꝑſonaleſ actōeſ. ccō ē ī obligacōe. ut. ff. d̓ ꝟ. ob. I. ꝟ̓ at̄ n̄. §. fiz ¶ dae̓ cū da oꝑte̓ cū ſcm̄ ſit in obligacōe. vt ſi ꝓmiſia ¶ Aut face̓ ſti ſcribe̓ libꝝ. qd̓ petit̉ act̓. ex ſtipl̓atū. utsͣ. d̓ ꝟ. ob. in pͥn. vſi ex ꝯtͣctū. ⁊. q. ex malefico. nec. n. deb ¶ Modis. id ē qͣ his. sͣ. dixerat. qd̓ reprobatur. qꝛ ex qͦdixit de his q̄ ſūt ex ꝯtͣctu vel ex delicto. ꝑ conſequens dehijs q̄ ſūt ex qͣſi ꝯtͣctu ⁊ ex qͣſid̓licto. vt. sͣ. d̓ ob. q̄ ex ꝯtͣc.ī pͥn. ⁊. sͣ. t. j. in pͥn. Vel dic oīa iſta. sͣ. eſſe ꝯp̄hēſa. Sꝫ ſūtſupͣdcā intelligēda vbi p̄ciſe agebat̉ addādū vl̓ faciēduꝫh̓ aūt qn̄ nō p̄ciſe ſꝫ ſubalt̓nacōne. vt hͦ aūt illud. ſꝫ hͦ re ꝓbat̉. qꝛ n̄. sͣ. dixit ꝙ p̄ciſe qͥd fieret. Dic gͦ h̓ de ꝯd̓. furtiualoqͥ q̄ ē ꝑſonal̓. n̄ tn̄ ex ꝯtͣc. vel qͣſi. l̓ ex maleficō. vl̓ qͣſi. ſꝫex varijs figuris cāꝝ orit̉. vt. ff. d̓ act. ⁊ ob. l. j. ī pͥn. Itēde int̓dictis oībꝰ pt̄ dici. ꝙ oīa ſūt ꝑſonalia. ut. ff. de int̓dic̄. l. j. §. fi. nō tn̄ iur̓ ordīario. ſꝫ exͣordīario ſūt introductavn̄ n̄ ꝯtinēt̉ ſub hac diuiſione. ex ꝯtͣc. vel qͣſi. vel ex maleficō. vel qͣſi ex de licto. tn̄ ꝓpt̓ d̓lictū qn̄qꝫ dāt̉. vt ī īterdicto. vn̄ vi pt̄ videri. qn̄ꝫ n. vt ī int̓dicto qd̓ vi aūt clā qn̄ꝫꝯtͣ eū qͥ n̄ fecit opꝰ. ſꝫ ſcm̄ hꝫ dat̉. vt. ff. ꝙ vi aut clā. l. iij..§. ⁊ clā. et. l. ꝯpetit. Et vt b̓uit̓ dicā ille t̓ciꝰ articl̓ꝰ qͥ dr̄ff. e. l. j. ī pͥn. ex varijs figuris. ⁊cͣ. ē qd̓ h̓ dr̄ ⁊ ī alijs qͥbuſdam ⁊cͣ. ynota h̓ ꝙ ille qͥ rē meā tenet nō ē mihi id̓o oblic Iure. gatꝰ. ſꝫ rōe poſſeſſiōis eū poſſuꝫ ꝯueīe̓. vt. Cde ali. iu. mū. cā fac. l. j. Sꝫ oppono. teneris mihi ad rē reſtituēdā. gͦ es obligatꝰ. ℟n̄. nō ē ꝟin qꝛ tenet̉ duobꝰ modis accipit̉. nā ſi dicas teneris. id̓o qꝛ ex nat̉a actōnis ſismihi obligatꝰ falſū ē. Si ꝟo dicas. teneris. qꝛ ꝑ officiuꝫiudicis dꝫ tibi neceſſitas iponi vt reſtituas. ꝟm e. vt. ff. d̓rei ven. qͥ r̓ſtitue̓. et ſi hͦ mō accipiat̉. teneris. gͦ es obligatꝰ non ſeqͥt̉. Rota ī actōe ī re ex ꝑte actoris alteꝝ duod Poſſideat. rū debe̓ int̓ueīre .ſ. dn̄iuꝫ. vt. ff. d̓ rei vē.l. in rē. et hic. vel qͣſi dominiū. vt ī emphiteota. ſuꝑficiario. et ī bone fidei emptore. et ſimilibꝰ. vt. jͣ. e. §. alie. ⁊. ff.ſi ag̓. vec. l̓ emphite. l. j. §. fi. et. l. ij. ⁊. iij. ⁊. ff. de ſuꝑficiebꝰ. l. j. ī fi. j. ℟n̄. ⁊. §. qd̓ ait. Itē ex ꝑte rei ſiml̓r alteꝝ duoꝝ. ſcꝫ poſſeſſio vel qͣſi. vt qꝛ dolodeſierat poſſidere. vth̓. ⁊. ff. d̓ int̓ro. ac. qͥ ẜuū. §. īiurie. et de noxal̓. electio. §. j.e ¶ Dicat. hͦ nō ē neceſſe ꝓbare vel dice̓. ſꝫ ex volūtatē dr̄.vt. C. de eden. qui accuſare. et de rei ven. l. fi. et. jͣ. de int̓dic. §. ꝯmodum.