II
excuſacōneꝫ tribui tā diui fratres ꝙͣ per ſediuusmarcꝰ reſcripſit. ſi quis impare ſe oneri imuncto poſſit docere. ¶ Item ꝓpter aduerſam valitudineꝫ ꝓpterqua nec ſuis qͥdem negocijs int̓eſſe pt̄ excuſacio locum hꝫ. ¶ Similit̓ eū qͥ lr̄aſneſcit eſſe excuſandum diuꝰ pius reſcripſit. qͣmuiset imꝑiti lr̄arum poſſuntad admīſtracionem negociorum ſufficere. ¶ Itemſi ꝓpter inimiciciā aliqueꝫteſtō tutoreꝫ pr̄ dederit h̓ipſuꝫ p̄ſtat ei excuſa̓coneꝫSicut ꝑ ꝯtrariū non excuſant̉. qui ſe tutelam pr̄ipupilloꝝ admīſtraturosꝓmiſerant. ¶ Non eſſe ātadmittēdā excuſacōꝫ eiꝰqͥ h̓ ſolo vtit̉ ꝙ ignotꝰ patri pupillorum ſit diui fratres reſcripſerunt. ¶ Itēpropter inimicicias quasquis cum patre pupillorū vel adultorum exercuitſi capitales fuerint nec reconciliacio int̓uenit atutela vel cura ſolēt excuſae̓¶ Item is qui ſtatus ſui ꝯ-
trou̓ſiam a pupilloꝝ pr̄epaſſus eſt excuſat̉ a tutela¶ Item maior ſeptuagītaanis a tutela et cura ſe p̄texcuſare. ¶ Minor auteꝫxxv. annis olim quideꝫ excuſabatur. a nr̄a aūt ꝯſtōne ꝓhibent̉ ad tutela velcura aſpirare adeo vt necexcuſacione opus fiat. qͣ ꝯſtōne cauet̉. vt nec pupillus ad legittimā tutelā vocet̉ nec adultus cum eratin ciuile eos qui alieno auxilio in rebus ſuis adminiſtrādis egere noſcunturet ſub alijs reguntur aliorū tutelā vel cura ſubire.Ide ⁊ in milite obſeruād̓eſt vt nec volēs ad tuteleonus admittat̉. ¶ Itemromē. grāmatici. rethoēset medici. et qui in patriaſua hanc arte exercent. etītra numeꝝ ſunt a tutelaet cura habent vacacōne¶ Qui aūt vult ſe excuſare ſi pl̓es habeat excuſaciones ⁊ de quibuſdā nō ꝓbauerit alijs vti intra tepora ꝯſtitutan̄ ꝓhibetur¶ Qui autem excuſare ſe
erogacōne ꝯſiſtat. vn̄ pauꝑtas talis n̄ nocꝫ. dūmodo poſſit ſuꝑeſſe tutele. vt. ff. de mū. ⁊ ho. cura. §. inops. ⁊. jͣ. t. i.x ¶ doce̓. id eſt probare. accur. florentinus..§. fi.y ¶ Ite ꝓpt̓ adu̓ſaꝫ. vt ſi ē ſurdꝰ vel mutꝰ. vel ꝑpetua valitudine detētus. vt. C. qͥ mor. l. i. qͥ morbꝫ ꝓut durauerit excuſat. ſꝫ furor nō excuſat. ſꝫ interim curator dat̉ ẜm jo. vt.ff. e. l. n̄ ſoluꝫ. §. fi. ⁊ſe. duabus. l. vſqꝫ ad.§. ſūt aūt. Sꝫ quidāex ſupͣdictis etiam ſivelnit non admittūt̉vt ſurdus et mutꝰ vtff. de tute. l. i. §. pen.et. §ͦ. fi. quare dic. ꝙqͣntum ad eos imꝓpeponitur excuſacō. vt.jͣ. e. §. minores.z ¶ Neſciret. hͦ ſi ſimplices ſunt vel rudesaliud ſi ſint ſagacēs īnegocijs. tūc em̄ nonexcuſant̉ vt ſubicit.ꝙͣuis ⁊cͣ. vt. ff. e. atlethe. §. penul. et fi.Et noͣ lr̄atum ad aliqͣadmitti ad q̄ non redpitur illr̄atus. vt. C.de poſtu. l. ij. et ī aūtde iud̓. §. i. et notaturmelioris ꝯdicōis eſſeſapiēs ꝙͣ ſtultus. ac.a iitē ſi ꝓpt̓. vt quiaſic dixit. ideo eum dotutorē vt d̓bitis ſuꝑponat̉. et a pupillovexet̉. Et nota ꝙ tribus caſibꝫ excuſat inmicicia. vt ſi ideo dedit vt dictū ē. vt hicitē et qn̄ int̓ueīt pꝰteſtm̄. jtē ẜm qͦſdametiā qn̄ ante teſtm̄. ſꝫtn̄ fuit capitale certamen. in qͣrto caū n̄vt ſi ante teſtm̄ factafuit ⁊ nō capitalis.qꝛ videtur remiſiſſeex quo in teſtō dedittutorē. vt. ff. e. atlethe. §. dat remiſſionēꝓut ē ibi in lr̄a priusvt. jͣ. e. §. inimicicie.b ¶ Promiſerant. licꝫalias hn̄t excuſacōeꝫvt h̓. ⁊. ff. de tutel̓. t. ex ſnīa. ī fi. et hͦ vbi ꝓmiſit l̓ ſic ſe iactauit. Quid āt ſi īteſtō ſe tutorē ſcpͥſit. ℟n. non erit tutorniſi vel euident̓ idoneus appareat. vel pr̄ eū ꝯfirmau̓it. vtindicta. l. ex ſnīa. et. ff. ad. l. corne. fal. vxori. §. i. Accur.c ¶ Ignotus. ſꝫ is excuſat̉ qͥ ibi domiciliū non hꝫ vbi datuseſt. vt. ff. e. l. fi. in fi ccapitales accipe. vel qꝛ accuſabatd ¶ Si capitales eū de aliqͦ crimīe qd̓ īge̓bat penā capitis .i. ſtatꝰ. vel qꝛ īfidiabat̉ mortī ip̄iꝰ ẜ. a3o. Et noͣ h̓ fierialiqͥd rōne inimicicie qd̓ n̄ fieret alias. ſic ff. de arbi. n̄ diſtīguemiꝰ. §. cū qͥdā. ⁊. l. lꝫ āt. et. ff. de lib̓. ca. ſi ꝑit̓. nā inimicꝰ iudex eē nō pt̄. vt. ff. de ꝓcu. l. filiuſfa. et. l. vl̓ exilioe ¶ A tutela. l̓ datīa vel l̓ima. ſi āt teſtāria. dic. vt. sͣ. ī gloͣ
vt qꝛ. ⁊cͣ. f ¶ It ⁊ pupilloꝝ. vt qꝛ pr̄ pupilloꝝ qn̄ꝫ dixit hūc quē dat mō tutorē ſuū ẜuū fuiſſe. l̓ lib̓tū. iſte eī ſūtqōnes de ſtatu. vt. jͣ. de act̓. §. p̄iudiciales. et eſt rō qꝛ mortis accuſacōnū hͨ qō ſil̓at̉. vt. ff. ꝙ me. cā. iſti. §. i. jdeꝫ ē ecōtra. ſed hic mouet queſtionē ſtatus ipſis pupillis. vt. ff. e.atlethe. §. amplius. Accurſius. florentiuns.g ¶ Item ſeptuaginta. ſcꝫ iā cōpletis. vt.ff. de iure. īmuni. l.iij. et ad tre. qͥ filiū etfiliā. §. i. alias n̄ eſſetmaior. vt. ff. de mīo..l. iiij. §. minorem. ſedin alio ꝑſonali publico munere ſtatuiturtempꝰ. lv. al̓. lx. ānorū. vt. C. qͥ etate. l. fili. x. Et noͣ rōne ſenectutis aliqͣ fieri. quealias n̄ fieret. vt hic.et. ff. de iure. īmu. l.ſꝑ. i. ℟n. et. C. d̓ poſtu. prouidendumh ¶ Fiat. ſed in largaſignificacōne. etiamqui ꝓhibent̉ excuſātur. vt. ff. de poſtu..l. i. §. penul. ⁊. jͣ. e. §.penul. et fi. et fa. adhͦ. ff. de re. iur̓. l. eiuseſt nolle. accur.i ¶ Conſtōne. C. d̓ legi. tu. l. fi. et fac̄. sͣ.de fidū. tute. §. fi. ac.k ¶ Subire. facit adhoc ī aut̓. de ſan. ep̄i.§. i. et. ff. de edē. l. ſivnꝰ ex ar. §. p. aliasl ¶ Idē ⁊ ī milite fi.id ē ī milicia exn̄te. ſecus in veterano. qd̓dic vt diximꝰ. sͣ. e. §.Item qui reipubliceAd hoc autē ꝙ aliqͥsſit miles. vj. ſūt nccͣiavt diximus in aut̓. deman. prin. §. fi.m ¶ Volēs. ⁊ ita ip̄oiure non tenet dacio.vt h̓. et. C. qͥ da. tu.poſ. l. militū. niſi a ꝯmilitōne det̉. vt. ff..e. ꝓpter magīſtratū.§. fi. Aliud in celeſtimilite. vt īcl̓ico. qͥ admittit̉ vſqꝫ ad qͣrtuꝫ gͣdū. vt in autͣ.d̓ ſan. ep̄i. §. p̄ſb̓ros. quā hēs. C. d̓ ep̄i. et cle. ſuꝑ. l. gn̓alit̓n ¶ Itē romē grāmatici .i. mgr̄i de gͣmatica. ⁊ idē dicas deſeq̄nti bꝫ. et adiuge his ſophiſtas .i. dialeticos. ita vt oēsqui docent triuiū excuſent̉ vt hic. et. ff. e. ſi duas. §. i. et hͦſi doceat romē vbi ē coīs pat̓a. vt. ff. ad munic̄. roma. ⁊ h̓.Itē ſi in pat̓a ſua. vt h̓ ſubic̄. jtē oꝑtꝫ ꝙ ſit intra numerūʳ.Habebat em̄ q̄libꝫ ciuitas nu̓m ẜm qͣntitatē. et ſophiſtaset grāmaticos et dialeticos. rethores ⁊ phiſicos ſiue medicos. ita tn̄ ꝙ nulla vltͣ. x. hr̄et qͥbꝫ hāc īmuītateꝫ darꝫ vt.ff. e. ſi duas. §. fi. Sꝫ aliud vid̓r ī his qͥ docēt qͣdruuiū. vtmuſicā ⁊ aſtronomīa. ⁊ geomēt̓aꝫ ⁊ ariſmet̓ca. nā n̄ vidēt̉