ꝯuocare legis ſanctiendeca equuꝫ viſum eſt ſenatūvice ppl̓i ꝯſuli ¶ Sed qd̓principi placuit legis hꝫvigorem cum lege regiaque de eius imꝑio lata ē.ppl̓s ei et in eum omne imperium ſuum ⁊ pt̄atem conceſſit. ¶ Qd̓cunqꝫ igit̉ īꝑator pepl̓aꝫ ꝯſtituit l̓ ꝯgnoſcens decreuit vel edictoprecepit lege eſſe ꝯſtatHee ſunt que ꝯſtōnes appellantur ¶ Plane ex hiſquedam ſunt perſonales.que nec ad exemplum trahunt̉. qm̄ n̄ hic princepsvult. Nā quod ob meritūindulſit alicui. l̓ ſi cui penairrogauit. vel ſi cui ſine exemplo ſubuenit perſonaꝫnon tranſgreditur. Alieat̄ cū gn̓ales ſint omnesꝓculdubio tenent ¶ Pretoꝝ qͦꝫ edicta n̄ modicaꝫobtinent iuriſ auctoritate

¶ Hoc ec̄ ius honorariūſolemus appellare. ꝙ quihonores gerunt. id eſt magiſtratus auctoritatemhuic iuri deder̄t Proponebant et ediles curulesedc̄m de qͥbuſdam cauſisqd̓ edc̄̓m iuris honorarijporcio eſt ¶ Rn̄ſa prudentum ſunt ſnīe et opinioneſeorum quibus permiſſumerat iura condere. Namantiquitus ꝯſtitutuꝫ eratvt eſſent qui iura publiceinterpretarentur quibusa ceſare ius reſpondendidatum ē qui iuriſconſultiappellabantur quoꝝ oīmſentencie ⁊ opiniones eaꝫaucͣtatem tenebant vt iudici recedere a rn̄ſo eoruꝫn̄ licerēt vt eſt ꝯſtitutum.¶ Ex non ſcripto ius venit quod vſus aꝓpbauit.nam diuturni mores conſenſu vtencium ꝯprobati.

f Legiſnā id̓ ē ſi ex alia qꝛdifficile erat tot hoīeſ ꝯueīre. ac.g ¶ Conſuli .i. interrogari. nā antea ppl̓s interrogabat̉ vtsͣ. e. t. §. plebiſcituꝫ. vt ſicut ppl̓us interrogabat̉ prius ſicpoſtea ſenatores qui centum erant nu̓o interrogabantur aꝯſule vt C. de petic. here. l. fi. in pnͥ. Accur.h ¶ Sed quod placuit cā faciendi ꝯn̄em legem. al̓s n̄ eſſetlex ꝯn̄īs vt ſequitur⁊ C. de ſen. l. ex ſtipulacione. nam ibi d̓r. n̄oīs vox iudicis eſt ſētencia. et ſic non oīsvox principis eſt lexi ¶ Hꝫ vigorem .i. lexeſt et ꝓ lege ſeruat̉.k ¶ Imꝑiū. tͣnſferēdode ppl̓o ad pnͥcipē nāfuit facta ſuꝑ regio..i. īꝑio tranſferendol ¶ Regia. hac legocautū fuit vt pt̄as legis faciēde tranſiretde ppl̓o ad principeꝫvt h̓. et. ff. de ori. iu.l. ij. §. deinde cū eſſetet. §. nouiſſime. et fac̄ad hoc. ff. de conſti.pnͥ. l. i. vbi ſūt eadeꝫvba et hanc legē regiam n̄ hēmus. namfacta fuit ſuꝑregio..i. imꝑio tͣniferendom ¶ Populus. ei quoad honorem; et in eūquo ad onus.n ¶ Cōceſſit .i. tͣnſtulit. ſic vt ip̄e ppl̓s ammodo n̄ heat ſibi hocius. ſic. C. deve. iureenu. l. ij. §. ſꝫ hoc et d̓leg. et ſe. ꝯſul. l. fi. ſꝫalij dicunt. ꝙ adhucppl̓s pt̄ face̓ legem ⁊ꝙ d̓r ſolum principehͦ poſſe. veꝝ eſt ſolꝰid eſt nullus alius ſolus. ẜm℟.o ¶ Per epl̓aꝫ. vt. jͣ. d̓ his qui ſūt ſui vel alie. iur̄. §. dn̄oꝝ ⁊ff. de ꝯſtit. princi. l. i. accurp ¶ Decreuit. vt. C. eo ſi imꝑialis.q ¶ Edicto. vt. C. e. l. ij. et de ſcd̓is nup. l. hac edictalir ¶ Legem gn̓alem quā potes ꝯgnoſcere qͣtuor modis. vtC. de legi. et con. l. leges vel ſpecialem vt ſequitur.s ¶ deē ſūt ſcꝫ q̄ ꝯſtituit imꝑator. ſūt clauſe. al̓ oēs ſūtt ¶ Perſoͣles. dumō iur̓ corꝑe n̄­. gn̓ales. vt C. de no. C.ꝯfir. l. vnica. in. §. fi.Alicui. penā merenti.x ¶ Obmeritū qꝛ multū ẜuierat pnͥcipi. et iō aliꝙͣ penā quādēbat ille pati ꝓpter delictum qd̓ forte fecerat ei remiſit.y ¶ Irrogauit. ſꝫ maiorem ꝙͣ eſſet dignus vt pena eꝰmetꝰſit multoꝝ. vt ff. de penis. aut facta. §. fi.z ¶ Sine exemplo. i. vt alij ſumerent exempluma Subue. t. vt cl̓icis in quibus multa ſūt ſpēalia ut ī autͣ.vt cl̓i. a p̄. ꝓpͥos e. ⁊ C. de ep̄is et cle. c̄ cl̓icis. et l. oīs qͥ ⁊ cūrie et alijs. vt C. de le. et ꝯ. l. ij. ſꝫ nunqͥd intelligit̉ ſine exemplo ſubuenire ſi cui ſimpl̓r reſcribat. ℟n̄. ſic dūmō n̄ ſitibi aliqd̓ ſignū ex his qͣtuor q̄ dicunt̉. C. de le. et ꝯ. l. iij.b ¶ Non tranſgredit̉. ff. q qͥſqꝫ iur̓. l. i. ꝯtra. ſꝫ diſtingue

an ad ſui poſtulacōꝫ ſit ꝯceſſuꝫ. qͦ caſu tͣnſgredit̉. vt ibi al̓n̄ vt h̓. vt ff. ꝙ qͥſqꝫ iur̓. .iij. ſꝫ ſic ſoluitur aliud. Contra. Cde fruc. et li. ex le. fi. vel ad vtrumqꝫ. ꝯtͣ qd̓ ad aliud extenditur. hͦ non eſt dicere vt alius hēat priuilegiū. l̓ meliꝰ lꝫegrediatur ꝑſonam. n̄ eſt tn̄ gn̓ale ius. nec videt̉ alius ſcꝫaduerſarius ꝓrſus cū ſit ꝯtingens occaſione ꝯtrouerſiec ¶ Tenent .i. ligantd ¶ Pretoꝝ qͦꝫ edictaq̄ ſcripta erant ī alboptoꝝ vt ff. de iur̓. o.iud. l. ſiquis. id quodprimo ℟.e ¶ Non modicam. ſedmagnamfαQd̓ qui. i. ideo qꝛ.g Magiſtratus. ſcꝫip̄i pretores vt. ff. d̓iuſt. et iur̓. l. ius aūtpretoꝝ. et l. ſcꝫh ¶ Deder̄t. vt. ff. deori. iu. l. ij. §. eod̓ tꝑei Proponebāt. cauẜvt de morboſis ⁊ vicioſis aīalibus vt pꝫ. ffde edi. e. l. i.k ¶ Honorarij. qͣliter℟. qꝛ ediles erant exptoribꝰ ut. jͣ. d̓ di. ſti..§. p̄torias. et ff. d̓ ꝟ.obli. l. v. §. p̄toriasl ¶ Rn̄ſa ſme. ſnīa eſtfirmata. ⁊indubitata℟º. ẜm jo.m. ¶ Opimōes. opīo ēcum dubitacōne. ℟º.ẜm jo.n ¶ Publice .i. quaꝝinterp̄tacio fiebat publica aucͣtate ꝯceſſa aprincipe. vt vlp̄. ppͣet ſil̓es qͥ fecerunt leges. ff. de ori. iur. l. ij.§. pꝰ originemo ¶ Aceſare auguſtovt sͣ. j. ℟º. Accur.p ¶ Vt iudici ſcꝫ nulliq ¶ Conſtitutum .i. ſicut ip̄i ꝯſtituerunt.r ¶ Ex n̄ ſcripto. venit de iure ſcripto vidimus ꝙ in ſex ꝑtesdiuiditur. ſequitur de non ſcripto. vt sͣ e. §. ꝯſtats ¶ Diuturm. ſcꝫ ꝙͣto tꝑe vſus facit mores vel ꝯſuetudinē℟º. x. an. vt ff. qͥ et a quibus ma. li. l. cū fideicō. §. ariſto. lꝫſꝫ qͦſdaꝫ exigit̉ tp̄s cꝰ n̄ extat memoria. ar. ff. d̓ aqͣ plu. ar..l. i. ī fi. et ff. de aqͣ coti. ⁊ eſti. l. iij. §. ductꝰ ⁊ C. q̄ ſit lō. ꝯ.l. ꝯſuetudīes. et C. de ſacroſāc. ec. l. fi. jtē q̄ d̓r loga pꝫ in℟ ca. C. e. et ff. e. lōga. aut. x. an. d̓r. vt. jͣ. de vſuc. §. i. ſeqͥt̉ꝙ. x. an. fit robuſta. ſꝫ nunqͥd ſemel ſufficit vt. jͣ. x. ānos. ℟ºn. ȳmo dꝫ adminꝰ bis ẜm eum iudicare. vt C. de e. au. l. iij.in fi. l̓ q̄rimoniaꝫ. l̓ libellū poſitū ꝯtͣ ꝯſuetudinē tl̓eꝫ ſꝑne̓.vt. ff. de le. et ſe. ꝯ. l. cū de ꝯſuetudine. nūqͥd gͦ iudicat exemplis. ℟º. n̄. vt C. de ſen. l. nemo iudex. et fa. ff. de of. p̄ſi.ſꝫ lꝫ. ſꝫ ex ꝯſuetudine que approbat̉ exemplis. et ſic ꝯcedit̉aliud per obliquū qd̓ directo n̄ ꝯcedit̉. ſic et ff. q̄ res pig.ob. poſ. l. ariſtin fi. ſic econtra peto ex ꝓmiſſione que promiſſio probat̉ ex longo vſu. vt ff. de vſur. cū de in rē ꝟſog ¶ Cōſenſu. al̓s n̄ pt̄ eſſe ꝯſuetudo. cum dicat̉ qͣſi ꝯīs ꝯſuetudo et error ꝯſuetudīeꝫ īpediat vt ff. d̓le. ⁊ ſe. ꝯ. ꝙ n̄ rōn