Ultima etas mundi

CCLXV

De extremo iudicio ac fine mundiIſpoſitione ſummi dei ſic ordinatū eſt. vt iniuſtū hoc ſeculū. decurſo tēpoꝝ ſpacio terminum ſumat.☞ Extinctaqꝫ protinus om̄i malicia. ⁊ pioꝝ animis ad beatam vitā reuocatis quietum tranquillumqꝫpacificū. aureū deniqꝫ vt poete vocant ſeculū. deo ip̄o regnante floreſcat. Impletis igit̉ temporibus q̄ deꝰmorti ſtatuit. terminabit̉ ipſa mors. Et qꝛ temꝑalem vitam. temꝑalis mors ſequitur. Conſequens ē. vt reſurgant anime ad vitam ꝑennem. quia finem mors temꝑalis accipit. Rurſus ſicut vita animi ſempiternaeſt. in qua diuinos ⁊ ineloquibiles immortalitatis ſue fructus capit. Ita mors eius perpetua ſit neceſſe ein qua perennas penas ⁊ infinita tormenta pro peccatis pendit. Propinquante v̓o huius termino ſeculi.prodigia mirāda per omnia elementa mūdi fient. Quibus imminēs exitus vniuerſis gentibus intelligat̉Diuus quoqꝫ Hieronimus ex annalibus hebreoꝝ ſigna. xv. dierum ante diem iudicij refert. an v̓o continui ſint vl̓ interpollati. non expreſſit. Prima die eriget ſe mare cubitis. 40. ſuper altitudine montiū. ſtāsin loco ſuo quaſi murus. Secūdo tantū deſcendet vt vix poſſit videri. Tercio marine belue apparētes ſuꝑmare dabūt rugitus vſqꝫ ad celum. Quarto ardebit mare ⁊ aque. Quinto herbe ⁊ arbores dabūt roremſanguineū. Sexto ruent edificia. Septimo petre adinuicem collidentur. Octauo fiet generalis terremotus. Nono equabitur terra. Decimo exibūt homines de cauernis. ⁊ ibunt velut amētes nec poterunt mutuo loqui. Vndecimo ſurgent oſſa mortuoꝝ. ⁊ ſtabūt ſuper ſepulcra. Duodecimo cadent ſtelle. Terciodecimo morientur viuentes. vt cum mortuis reſurgant. Quartodecimo ardebit celum ⁊ terra. Quintodecimo fiet celum nouū. ⁊ noua terra. ⁊ reſurgent omnes. Aperientur igitur inferi ⁊ reſurgent mortui. de quibus iudiciū magnū ip̄e rex ⁊ deus faciet. Cū dies iſte finē fatalē acceperit ⁊ mortales ad iudiciū immortalis dei venerint. Veniet igitur ſummi dei filius vt viuos ⁊ mortuos iudicet. Apparebit autē dominus inaere ſupra locum vnde aſcendit. Inſtrumenta quoqꝫ mortis veluti triūphi vexilla. crux. claui. lancea. Videbuntur quoqꝫ eius cicatrices quinqꝫ vulneꝝ. Ac in valle ioſaphat om̄is homo iudicabitur. Sed cū mūdi ⁊ mortaliū venerit iudiciū. quod deus ip̄e faciet iudicans pios ſimul ⁊ impios. Tūc demū impios quidem in ignem ⁊ tenebras mittet. Qui aūt pietatem tenuerūt iteꝝ viuent ſpiritu dei dante honoreꝫ ſimul ⁊vitā. Quod non modo ꝓphete futuruꝫ eſſe ex dei ſpiritu: verū etiam vates ⁊ philoſophi vt hidaſpes ex inſtinctu demonū cecinerūt. Nemo aūt querat quēadmodum fieri poſſit. Nec em̄ diuinoꝝ opeꝝ poteſt reddiratio. Sed ſi a principio deus homine neſcio quo inenarrabili modo inſtituit. Credamus ab eo reſtitui veterem poſſe qui nouū fecit. Sed infideles clamant ⁊ dicunt. Quomodo poteſt caro putrefacta cū diſſoluitur. aut in puluerem reuertitur. maris etiam interdū profundo ſorbetur. fluctibuſqꝫ diſpergitur colligi rurſum ⁊ re integrari in vnū corpus. Et ex anima eadem hominis operari? Ad quos reſponſionem ex ſermonibus Pauli faciamus dicentis. Inſipiens tu quod ſeminas non viuificatur. niſi prius moriatur. ⁊ qd̓ ſeminas futuꝝ eſt. Seminas ſed nudū granū tritici aut alicuius ceteroꝝ ſeminū. Deus aūt dat ei corpus ꝓut vult. Quod autem in ſeminibus que in terram iacis per annos ſingulos fieri vides. hoc in tua carne q̄lege dei ſeminatur in terra futurum eſſe non credis. Cur queſo tam anguſtus ⁊ inualidus diuine potentieeſtimator es. vt diſperſum vniuſcuiuſqꝫ carnis puluerem in ſuam rationem colligi et reperari poſſe nō credas. An non cenſeas cum videas ꝙ etiam mortale ingeniū demerſas in profundum terre metallorum venas rimatur. Et artificis oculis aurū videtur. in quo imperitus terram putat. Et cū auri eſſe ꝓpriam venā.⁊ argenti aliā. Eriſqꝫ longe diſparē. ferri atqꝫ plūbi diuerſam Intra ſpeciem terre latere mortale deprehēdat ingeniū. diuina virtus inuenire poſſe ac diſcernere non putabitur vniuſcuiuſqꝫ carnis ꝓprium ſenſumetiam ſi videatur diſperſus. Sed ad hec temptemus animas que intellectu deficiūt naturalibus ratōnibꝰadiuuare. Si quis ſemina diuerſa in manu ſua permiſceat. et hec indiſcrete ſeminat. vel paſſim ſpargat interram. nonne vniuſcuiuſqꝫ ſeminis granum. quocūqꝫ loci iactum fuerit competenti tēpore ẜm nature ſueſpeciem germē producet. vt ſtatum ſue forme ſuiqꝫ corporis reꝑaret. Ita ergo vniuſcuiuſqꝫ carnis ſubſtātia. qͣꝫuis varie diuerſeqꝫ diſperſa ſit. ratio tamē ip̄a que ineſt vnicuiqꝫ carni eſt immortalis. quia immortalis anime caro eſt. ex eo tempore quo ſeminantis in terram primo veri dei voluntati arriſit. collectū terre attractumqꝫ ſubſtantie ſenſum reddit ac reparat in illam ſpeciem. quā mors aliquando diſſoluerat. Eita fit vnicuiqꝫ anime vt non ad confuſum ⁊ extraneum corpus. ſed ad ſuum quod habuerat reꝑaret̉. Cōſequenter poteſt pro agonibus preſentis vite. cum anima ſua caro vel pudica coronari. vel impudica puniri. Nō autē renaſcent̉. ſed reſurgēt. Et ideo corꝑibus induētur. Et prioris vite facturūqꝫ oīm memoreserūt. Et ī bonis celeſtibꝰ collocati ac fruētes iocūditate īnūerabiliū copiaꝝ. pn̄ti deo gr̄as agēt. ꝙ malū oēdeleuerit. ꝙqꝫ eos in regnū vitāqꝫ ꝑpetuā ſuſcitarit. Hec ſunt q̄ a ꝓphetis futura dicūtur. Quorū teſtimonia ponere non opus eſt. Cum tantam rerum multitudine menſura libri non caperet. Qui hec diligentiꝰvoluerit ſcire. Ex ipſo fonte hauriat. ⁊ plura qͣꝫ nos in hijs libris complexi ſumus admirabiliā requirat.Poſtqꝫ tandē fuit terre mortaliū confuſio. Et ip̄e omnipotēs. cum venerit in ſolio iudicare om̄es animas⁊ mudum omnē. Eodem tempore fiet publica omniū reſurrectio. Eritqꝫ corpus quod reſurget a mortuisincorrruptibile ⁊ immortale. non ſolum iuſtorum. ſed etiam peccatoꝝ. Iuſtorum quidem vt ſemꝑ poſſintpermanere cum xp̄o. peccatoꝝ v̓o vt abſqꝫ interitione ſua debitas luant penas. Poſtremo iuſtus iudex ꝑpetuitatem glorie iuſtis donabit. Impijs v̓o prolixitatem confuſionis ⁊ penas miniſtrabit. Quoꝝ corpora permanebūt ineternū. vt ſufficere poſſint cruciatibus ⁊ igni ſempiterno. Cuius natura diuerſa ē abhoc noſtro. quo ad vite neceſſaria vtimur. Qui niſi alicuius materie fomite alatur extinguitur. At ille diuinus perſeipſum ſemper viuit ⁊ viget ſine vllis alimentis. ac ſibi ipſe eternum pabulum miniſtrabit. ac